Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«TUGAL» boʻyicha 51 ta natija: Izohli

Filtr

Lugʻat maqolalari

10 ta
tugal

TUGAL ' oxiriga yetkazilgan', ' chala yeri yoʻq', ' toʻliq'. Bu hoʻlyozmani t u g a l asar deb boʻlmaydi. Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglattan bu soʻz asli ' oxiriga yet—' maʼnosini anglatgan toʻkä— feʼlidan (ПДП, 435; DS, 595) —l qoʻshimchasi bilan yasalgan (ПДП, 435; DS, 595); keyinroq ikki unli ora — ligʻidagi k undoshi g undoshiga almashgan (Devon, II, 259); oʻzbek tilida ü unlisining yumshoqlik belgisi ioʻqolgan: tükä— + l = toʻkäl > tügäl > tugäl

1. Bitgan, chala yeri yoʻq, oxiriga, poyoniga yetkazilgan

Endi bilishimcha, biz oʻsha davrlarda oʻynagan narsalarimiz hali tugal boʻlmagan, ancha gʻoʻr asarlar edi — H. Nosirova, Men oʻzbek qiziman

Elmurod birinchi kuni besh vaqt namozni tugal oʻqidi. Ikkinchi kuni uchtasini oʻqib, ikkitasini qazo qildi — P. Tursun, Oʻqituvchi

Ona, tugal yozishdan qalamim ojiz — Gʻayratiy

2. Toʻla-toʻkis, bekam-koʻst; toʻliq, but

Tugal fikr. Tugal jumla

Ikki pud bugʻdoy bilan besh pud sholi berib qutulmoqchi boʻlibdi. Janish boʻlsa, tugal berasan, deb turib olibdi — H. Shame, Dushman

Domlangizni shundoq katta professor qilib, obroʻ, uy-joylarimiz tugal boʻlganda, shularni tashlab ketib qolamanmi, deb qoʻrqaman — Mirmuhsin, Umid

Toʻliq maqola →
tugalmoq

fl. Tugamoq.

Daraxtlardagi sariq barglar toʻkilib tugalgan, yer yuzi oʻzining qishki sariq kiyimini kiygan edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Vaqtsiz tugaldi bebaho umring. — Gʻayratiy

Toʻliq maqola →
tugallik

ot Tugal holatdalik, tugal holatga egalik.

Fikrning tugalligi. Asarning tugalligi.

Oʻzbek musiqasida koʻp janr va shakllar mavjud. Xususan, musiqiy dostonlar — maqomlar oʻziga xosligi bilan ajralib turadi. Maqomlardagi mukammallik, tugallikni aytmaysizmi! — H. Nosirova, Men oʻzbek qiziman

Toʻliq maqola →
tugallamoq

fl. 1. Oxiriga, yakuniga yetkazmoq, bitirmoq, tugatmoq. Ishni tugallamoq. Qurilishni tugallamoq. Chigit ekishni eng qulay agrotexnik muddatlarda tugallamoq.

Institutni tugallaganida, u [Umid] rus tilida aʼlo, toʻkis gaplashardi. — Mirmuhsin, Umid

2. Isteʼmol, sarf bilan tamom qilmoq; tugatmoq.

Pulini tugallamoq. Hamma narsasini tugallamoq.

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 10 →

Taʼriflar ichida

40 ta
yoʻqsa

yo‘qsa shv Aks holda, boʻlmasa. Tezroq yuring, yoʻqsa, kechikib qolamiz. Oʻqib beraman, rozi boʻlsangiz — shunday, yoʻqsa, aslicha bosilar. A. Qahhor, Sarob Hindistonga q

oltovlon

oltovlon birg. son Olti kishi, olti kishi boʻlib, olti kishi birgalikda. Oltovlon ola boʻlsa, ogʻzidagini oldirar, Toʻrtovlon tugal boʻlsa, unmaganni undirar. Maqol

toʻrtlik

to‘rtlik ad. Toʻrt misradan iborat, tugal mazmun ifodasiga ega boʻlgan sheʼriy shakl; qitʼa; murabba. Toʻrt kishidan iborat boʻlgan guruh. Toʻrtlik majlisi. Toʻrtlik komi

ruboiy

ruboiy ad. Toʻrt misradan iborat, tugal maʼno ifodalovchi, birinchi, ikkinchi, toʻrtinchi misralari yoki toʻrtala misrasi ham qofiyadosh boʻlgan mustaqil sheʼr; Sharq xal

matal

matal a. Tugal maʼno ifodalamaydigan obrazli ibora, hikmatli soʻz (masalan, qizil qor yoqqanda, tuyaning dumi yerga tekkanda). Qissa, masal. Qulmurodning mataldek boʻlib

bemurod

bemurod Biror-bir maqsadga, rejaga ega boʻlmagan; orzu-umidsiz. U derazadan tashqariga xomush, bemurod tikilib turarkan, hayoti mazmunsiz romandek zerikarli boʻlib qolgan

Hammasini koʻrish · 40 →

Ertaklar

1 ta
Xoʻjamurod
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda Xoʻjamurod ismli yigitning oʻgay onasining yomon niyatlaridan oʻz aql-zakovati bilan qanday qutulib qolgani hikoya qilinadi. U oʻgay onasining hiyla-