Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«ТОВУШ» бўйича 524 та натижа: Изоҳли

Филтр

Луғат мақолалари

5 та
товуш

от 1. Гапириш, куйлаш, қичқириш, йиғлаш ва шу кабилар вақтида юзага келадиган ва эшитиш аъзолари қабул қилиб оладиган ҳодиса; овоз, садо, сас.

Мунгли товуш. Йиғи товуши. Шамолли кун қичқир-ма, товушинг зое кетади. — Мақол

Қорайган том бўғотларида қўноқлаётган чумчуқлар қулоқни тешгудай товуш билан чирқиллашади. Мачит томондан сўниқ азон товуши эшитилади. — П. Турсун, Ўқитувчи

Отабек товуш эгасини таниди. Бу мажнуна Зайнаб эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Бемор Бакиров, укол! деган товушдан уйғониб кетди. — С. Сиёев, Ёруғлик

Қани, ҳо, йигитлар! Ишга! Ишга, азаматлар! деган товуш эшитилди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

— Олимхон ака, — деди ялинган товуш билан Танти, — Салим ўз дадаси билан ҳазиллашмоқчи. — Ойбек, Танланган асарлар

2. Маълум сифатларга эга бўлган овоз.

Баланд товуш. Мусиқий товуш.

Одамлар жонланди. Баъзилари чиндан, баъзилари эса ҳазил-мутойиба билан Охуннинг товушини мақташди. — Ойбек, Танланган асарлар

3. Механик тебранишлар натижасида юзага келадиган ва қулоқ эшитадиган ҳар қандай овоз, садо.

Оёқ товуши. Тасир-тусур ўқ товуши. Гудок товуши. Карнай-сурнай товуши.

4. Шовқин; шовқин-сурон.

[Мулладўст:] Эшитяпсизми? [Қози:] Ҳа, жуда ҳайронман, нима товушлар? Бошим қотди, ақлим ёʻқ! — Ҳамза, Майсаранинг иши

[Мамат Холисхонга:]

Товуш қилма, ўласан! Мана шу чу-қур сенинг учун қазилди. — Ҳамза, Паранжи сирлари

5. Ҳаво ёки бошқа бир муҳит зарраларининг тўлқинсимон тебранма ҳаракатлари.

Қулоқ эшитмайдиган товушлар. Товуш тезлиги. Товуш назарияси.

6. Нутқ аъзолари артикуляцияси билан ҳосил бўладиган энг кичик тил бирлиги.

7. Мусиқанинг ифода кучига эга энг кичик таркибий қисми.

8. Кам қўлл. Сайловларда ёки бирор масалани ҳал этишда ўз фикрини билдириш ҳуқуқи ва усули; овоз.

Мулла Обид бир товушдан, аммо Усмон полвон икки қарши билан колхоз идорасига сайланиб ўтадилар. — А. Қодирий, Обид кетмон

  • Бор товуш(и) билан ёки товуши борича, товушини баралла қўйиб Овози борича, энг қаттиқ, баланд овози билан. Бор товуши билан қичқирмоқ.Мутал товушини баралла қўйиб сўзлар эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
  • Товуш бермоқ Товуш чиқариб, ўзини, борлигини билдирмоқ. Мен бошда индамай биқиниб турдим, кейин товуш бердим. — Ойдин, Дўндиқдан ҳам ёш экан
  • Товуш чиқармоқ 1. Овозини эшиттириб гапирмоқ (ўқимоқ ва шу кабилар) Хатни товуш чиқариб ўқимоқ.Чол ўтирган ерида товуш чиқарди: — Ўртоқ Нурматовнинг ўзлари айцинлар! — А. Қаҳҳор, МунофиқСаид Жалолхон товуш чиқармай, унинг ёнига бориб ўтирди. — А. Қаҳҳор, Башорат
  • Товушинг ўчгур Хотин йиғлагудай бўлиб, таш-қарига чиқди, яна кирди, яна чиқди Қани энди, бу товушинг ўчгур бола юпанса\ — А. Қаҳҳор, Хи-хи
  • Товушингни ўчир Жим бўл. — Жим! — муштини кўтарди Ёрмат. — Товушингни ўчир, худо ҳаммага ақл улашган-да, сен қай гўрда эдинг! — Ойбек, Танланган асарлар
Тўлиқ мақола →
товушсиз

сфт. 1. Овозсиз.

Товушсиз кино.

2. Товуш чиқармай.

Қалин қор билан қопланган қабрга бошини қўйиб, Ёʻлчи товушсиз, лекин бутун ўғиллик муҳаббати билан узоқ йиғлаган эди. — Ойбек, Танланган асарлар

3. Товуш ҳосил қилмайдиган.

Товушсиз тўлқинлар.

Тўлиқ мақола →
ултратовуш

от Махсус аппарат ёрдамидагина эшитиш мумкин бўлган ва тўлқинларининг тебраниш частотаси 20 килогерсдан юқори бўлган товуш; эластик тебранишлар (техника ва тиббиётда қўлланади).

Тўлиқ мақола →

Таърифлар ичида

446 та
сигнал

сигнал Бирор маълумот, буйруқ, хабар ва шу кабиларни яқин ёки узоқ масофага етказиш, кишиларни ўзига қаратиш, огоҳлантириш, тартибга чақириш учун қўлланадига

Ҳаммасини кўриш · 446 →

Эртаклар

61 та
Андижонликнинг ҳикояси
Халқ оғзаки ижоди

Андижонлик йигитнинг саргузаштлари ҳақидаги ушбу эртакда, йигитнинг бойга хизматга кириши ва турли қийинчиликларга дуч келиши тасвирланади. Унинг бошидан

Араб лаққи
Халқ оғзаки ижоди

Камбағал чол Араб лаққи подшоҳ саройида хизмат қилиб юради. Унинг ҳаёти кутилмаганда яхши томонга ўзгаради ва бойиб кетади.

Айиқполвон
Халқ оғзаки ижоди

Уч опа-сингил оталарининг золимлигидан қочиб, ҳар бири ўз ёʻлига равона бўлади. Кенжа қиз Иқбол айиқ билан турмуш қуриб, Айиқполвон исмли ўғил кўради.

Бадалқорачи
Халқ оғзаки ижоди

Уч ака-ука отасининг олтин тойини ўғирлаб кетаётган сирли махлуқни топишга уринади. Кенжа ўғил Бадалқорачи бу сирни очиб, бир қанча қизларни девлар зу

Бахтли кал
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўтинчи калнинг саргузаштлари, унинг топқирлиги ва сеҳрли кучлар ёрдамида қийинчиликларни енгиб ўтиши ҳикоя қилинади. Кал подшоҳнинг ҳийлал

Бектемир ботир
Халқ оғзаки ижоди

Бектемир ботир ҳақидаги ушбу эртакда қаҳрамоннинг жасорати, садоқати ва севги ёʻлидаги курашлари тасвирланган. Эртакда йигитнинг қийинчиликларга қарамай, ў

Ҳаммасини кўриш · 61 →

Шева материаллари

12 та
Р: оммал
Хоразм вилояти · ро'мол

бошдаги р товуши чо'зиқ р: тарзида эшитилади

гüŋўпкä
Қорақалпоғистон Республикаси · товушсиз
сас
Хоразм вилояти · товуш
сäс
Хоразм вилояти · овоз, товуш
товшан
Хоразм вилояти · товушқон

товушқон

Ҳаммасини кўриш · 12 →