Поиск

ot 1. Jazliq yoki egar ostiga qoʻyiladigan, odatda kigizdan qilinadigan ot-ulov abzali.

Kigiz toʻqim. Eshakka — toʻqim, odamga — libos. — Maqol

Oqtoyning ustida eski olacha koʻrpachadan toʻqim, suyak Qoshi uchib ketgan egar, qandaydir darvoza halqasi ilingan uzangi. — H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar

Soqi darhol Sariq samanga yakka toʻqim solib, juganlab, minib chiqib ketdi. — Boʻtakoʻz

2. shv. Tandir yoki oʻchoqning namat yoki matodan qilingan yopigʻi.

3. koʻchma (3-shaxs egalik qoʻshimchasi bilan) Kiyinish va boshqalar jihatdan qiyofasi.

Qarasam, toʻqimi oʻzgargan: qoshlarida oʻsma, koʻzlarida surma boʻynini doka bilan bogʻlab olibdi. “Nima qildi, tomogʻing ogʻridimi? desam, Eshik qisib oldi, deb xir-xir kuladi. — A. Qahhor, Asarlar

Azimxoʻjayev katta koʻchaning ogʻzida tursa, toʻqimi boshqacharoq bir juvon kelaverdi. — Shuhrat, Jannat qidirganlar

ot 1. Toʻqib yasalgan, toʻqilgan.

Shavkat Zokir bilan indamay koʻrishdi-da, toʻqima stulni chetroqqa surib oʻtirdi. — P. Qodirov, Uch ildiz

Toʻqima shlyapa kiygan Raʼno onasining koʻziga boshqacha koʻrinib ketdi. — H. Nazir, Choʻl havosi

2. ot. maxs. Gazmol, gazlama.

Shoyi toʻqimalar. Toʻqimalar vistavkasi.

3. ot biol. Oʻzaro bogʻlangan va organizm-da belgili bir hayotiy vazifani bajaradigan hujayralar tizimi.

Nerv toʻqimalari. Suyak toʻqimalari.

Darvoqe, ogʻriqqa chidamli va chidamsiz hujayralar hamda toʻqimalar boʻladi. — Fan va turmush

4. ot ad. Badiiy asarning asosiy mazmunini va undagi qahramonlarning xarak-terini ochib beradigan, oʻzaro uzviy bogʻlangan voqea-hodisalar majmui, toʻqilma, syujet.

Uygʻur postanovkaga xalq shoiri — bayonchi rolini kiritdi, bayonchi har bir koʻrinish oldidan, tinglovchilarga voqea-hodisalar, Farhodning sarguzashtlari toʻgʻrisida soʻzlab berib, pyesa toʻqimasini toʻldirib bordi. — H. Nosirova, Men oʻzbek qiziman

5. Yoʻq yerdan toʻqib, oʻylab chiqarilgan; uydirma.

Toʻqima gap. Toʻqima obrazlar.

Uni oʻqib, dastlab koʻplar hayratga tushgan, bu voqeani shunchaki toʻqima, fantaziya deb oʻylagan edi. — U. Normatov, Talant tarbiyasi

Afsuski, ssenariy mualliflari va postanovkachi-rejissyor ijodiy toʻqimaga haddan ziyod oʻrin berib, qahramon boshidan kechirgan chinakam real jangovar epizodlar oʻrniga, toʻqima, yasama holatlar kiritishgan. — S. Xoʻjayev, Oʻzbek tarixiy filmlari

fl. 1. Toʻqima gazmol yoki buyum yasamoq, tayyorlamoq.

Chit toʻqimoq. Paypoq toʻqimoq. Zambil toʻqimoq. Toʻqilgan roʻmol. Mulla bilganin oʻqir, Boʻzchi bilganin toʻqir. — Maqol

Ellikboshi mayin toʻqilgan chakmonini yechdi, tuxumday silliq va oppoq sal-lasini olib, qoziqqa ildi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Oʻzing toʻqib ketgan katta savatda Toʻlatib shaftoli uzib chiqaman. — Gʻ. Gʻulom

2. koʻchma Ijod etmoq, yozmoq; bastalamoq.

Sheʼr toʻqimoq. Qoʻshiq toʻqimoq.

Soʻzini oʻzim yozganman, ohangini Anorxon toʻqidi. — I. Rahim, Ixlos

Voy, u chalgan dutorni, toʻqigan gʻazallarni eshitsangiz! — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Sanʼatkor faqat qiziqchiliklarnigina emas, balki kichik kulgili hikoyalarni ham toʻqirdi. — T. Obidov, Yusufjon qiziq

3. koʻchma Yoʻq yerdan oʻylab chiqarmoq; soʻqmoq, uydirmoq.

Gap toʻqimoq. Igʻvo toʻqimoq. Bilgan oʻqir, bilmagan toʻqir. — Maqol

Hammasi boʻlgan gapda. Boʻlmasa, yolgʻonni shunday toʻqib boʻladimi-ya, oʻrtoq Doʻsmatov? — P. Tursun, Oʻqituvchi

Ming bir kechaning Shahrizodasi afsona toʻqib, oʻlimdan qutulib qolganday, Muxtorxon ham yuqoridagi singari rivoyatlar panohida omon yuribdi. — H. Gʻulom, Mashʼal

ot 1. Toʻqimachilik sanoatining ishchisi, mutaxassisi.

Qashqadaryolik paxta tozalovchilar Ivanovo toʻqimachilariga dastlabki turkum tola joʻnatdilar. — Gazetadan

2. Gazmol toʻquvchi ishchi yoki hunarmand.

3. koʻchma s.t. Yoʻq yerdan gap toʻquvchi, uydirmachi.

Toʻqimachi odam.

Soʻzlar xuddi toʻqimachi shoirnikiday quyilib, bir-birini bejab tushadi. — Oybek, Quyosh qoraymas

fl. Ot-ulovga toʻqim urmoq, toʻqim solmoq.

Otni toʻqimlab minmoq.

Eshakning birini toʻqimlab, ustiga non, suv idishi va bitta kosa solingan xurjunni ortdilar. — S. Ayniy, Qullar

fl. Toʻqimlamoq feʼlining orttirma nisbati.