Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «TEPA» — результатов: 269

Фильтр

Словарные статьи

32
tepa

sft. 1. Yer sathidan baland, doʻng joy; tepalik, balandlik.

Hademay oʻng tomondagi tepalar, undan naridagi tik qoyalar ustida oftob porlaydi. — Mirmuhsin, Meʼmor

Suyun ogʻa garang, dardli, och holda tepa ustiga chiqqach, yana boyagidek, orqa-oldiga qaradi. — N. Fozilov, Diydor

Shu tepalar nishabida kamarlar bor. — T. Murod, Ot kishnagan oqshom

2. Umuman, biror joy, makonga nisbatan yuqoridagi joy, yer.

Tepadan qaragan kishiga bu ariqcha ilon izidek egilib, bukilib, oʻzining oʻqida aylanayotganga oʻxshab koʻrinar edi. — I. Rahim, Chin muhabbat

Nigora u yoq-bu yoqqa qaradi: yuqorida Qashqatov, pastda qalin archazor, oʻng va soʻlda tepa — S. Anorboyev, Oqsoy

3. Biror narsaning yuqori qismi, usti.

Arizaning tepasiga imzo qoʻymoq. Daraxtning tepasida bir qush oʻtiribdi. Qabr tepasini maysa qoplagan.

Tashakkur, ustod! Agar eng baland minora tepasiga gʻisht qoʻysin, desangiz ham biz rozi. — Mirmuhsin, Meʼmor

4. Koʻp miqdorda uyilgan narsalardan hosil boʻlgan balandlik, doʻnglik.

Goʻng tepa. Kul tepa. Qum tepa.

Bu tuproq tepa uch kishining qabri boʻlib chiqdi. — A. Qahhor, Oltin yulduz

Uch-toʻrt yuz inson boshidan turgʻizilgan bir tepa! — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

5. Kishi ustidagi boʻshliq, osmon, falak; yuqori.

Samolyot tik tepaga koʻtarildi. Ku-yosh qoq tepaga keldi.

Tepadan oftob urib turibdi. — S. Ahmad, Tomosha

U oʻz ovozidan uygʻonib ketib, koʻzini ochganida, tepada oy suzar, hamma yoq jimjit — Mirmuhsin, Meʼmor

6. Nisbatan yuqori qismda boʻlgan, joylashgan; ustki.

Oʻroz tepadagi qoziqdan doʻmbirasini oldi — Oybek, Tanlangan asarlar

[Tolning] Tepa shoxiga quruvchilar projektor oʻrnatishgan ekan, hozir atrofni sutday yoritib, koʻzni qamashtiradi. — Oʻ. Usmonov, Sirli sohil

Ustki qatordagi soʻyloq tishlaridan ikkitasi tepa labini yorib chiqqanini koʻrgan kishi oʻqchib yuborardi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

7. Paxsadan ishlangan qadimiy inshootlarning xarobalari va ularni toʻldirgan madaniy qatlamlardan hosil boʻlgan doʻnglik.

8. 3-shaxs egalik va joʻnalish, oʻrin-payt, chiqish kelishiklari affikslari bilan koʻmakchi vazifasida qoʻllanadi va makon munosabatini ifodalaydi.

Adolat uxlayotgan juvonning tepasiga bordi. — I. Rahim, Chin muhabbat

Botirali Oyshabonuni bir qoʻli bilan chetga surdi-da, boyning tepasiga engashib, koʻrpani ochdi. — H. Gʻulom, Mashʼal

Oʻtgan kuni shu ikki yigitni qozon tepasida et olayotganlarida koʻrgan edilar. — Mirmuhsin, Meʼmor

Keyin, piyolani butilkaga urib, tepasida parvona boʻlib turgan xotiniga oʻshqira ketdi — Mushtum

Tepamdan vagʻillab samolyot uchib oʻtdi. — H. Nazir, Yonar daryo

  • Ikki qoʻli bir tepa Boshni changallab, quruqdan-quruq, hech narsasiz. [Mastura:] Doimo huzur-halovati shularcha-yu, ikki qoʻli bir tepada men qolaman. — Hamza, Paranji sirlariBolalarimni yetakladim-da, ikki qoʻlim bir tepa, boyning dargohidan ketdim. — H. Gʻulom va A. Shorahmedov, Ota
  • Tepa sochi tikka boʻlmoq Gʻoyat achchiqlanmoq, gʻazabga kelmoq. — A?! — Rahimning tepa sochi tikka boʻlib, koʻzlari qinidan chiqayozdi. — Bekor! Hammasi bekor. — H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar
  • Tepasiga chiqmoq (yoki minmoq) Oʻz hukmini oʻtkazmoq, boshiga chiqib olib, mensimay qoʻymoq. Shuncha oʻqibdi — bas, bundan ortiq oʻqisa, tepangga chiqib ketadi. — A. Qahhor, Asarlar
Полная статья →
tepalik

ot Nisbatan katta va baland joy; balandlik, doʻng, tepa.

Tepalikka chiqmoq. Tepalikni egallamoq.

Uzoqdagi togʻlar va tepaliklar tuslarini yoʻqotib, to-bora quyulayotgan tun quchogʻiga singib bormoqda. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Baland tepalik ustiga qurilgan Axsi qalʼasi tun ogʻushida togʻ qoyasiga oʻxshab qorayib koʻrinadi. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

Полная статья →

Показать все · 32 →

В определениях

73

Показать все · 73 →

Сказки

112
Ahmoq joʻralar
Устное народное творчество

Bu ertakda Yuz Muhammad ismli kalning topqirligi va ayyorligi orqali ahmoq joʻralarini aldab, ulardan qutulishi hikoya qilinadi. Uning har bir hiylasi kutilmaga

Ajdar qush
Устное народное творчество

Yetim qiz gʻorda yashar ekan, uni ajdar qush asrab, oʻziga makon qilib oladi. Bir botir yigit ajdar qushni oʻldirib, qizni qutqaradi va u bilan baxtli hayot kec

Aldoqchi mushuk
Устное народное творчество

Bu ertakda oʻrmondagi hayvonlarni doimiy aldab yuradigan bir dono mushuk haqida hikoya qilinadi. Mushuk oʻzining ayyorligi bilan turli vaziyatlardan chiqib keta

Aql bilan baxt
Устное народное творчество

Aql va Baxt doʻst boʻlib, bir oʻtinchining hayotiga aralashadi. Baxt oʻtinchiga omad keltirsa, Aql unga qiyin vaziyatlardan chiqishga yordam beradi.

Aqlli qiz
Устное народное творчество

Bir podsho tashna boʻlib, bir qizning uyidan suv soʻraydi va uning aqliga qoyil qolib, uylanmoqchi boʻladi. Qiz esa podshoga bajarilishi qiyin boʻlgan bir shart

Aqlli qiz (2)
Устное народное творчество

Uch oʻgʻil va bir qizi bor otaning koʻzlari ojiz boʻlib qoladi. Qiz otasining koʻzini ochish uchun dori izlab, koʻplab qiyinchiliklarni yengib oʻtadi va oxir-oq

Показать все · 112 →

Диалектные материалы

52
alanliq
Xorazm viloyati · yalanglik

usti kichkina tepalardan, chuqurliklardan iborat bo'lgan daraxtzor joy

ashgʻin
Xorazm viloyati · balandlik, tepalik
bayir
Surxondaryo viloyati · tepa

Tepa, qir

birtäwär
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · bir tepar (loyni belkurak bilan bir tepganda olib irgʻitadigan odam)
biyik
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · balandlik, tepalik
bolasop
Surxondaryo viloyati · bolasop

Chillak o‘yinida tepaga otib onasop (katta tayoq) bilan urib, uzoqroq masofaga tushirish kerak bo‘lgan tayoq.

Показать все · 52 →