Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «TEN» — результатов: 203: Толковый

Фильтр

Словарные статьи

74
teng

sft. 1. Oʻlchami, hajmi, katta-kichikligi, soni va shu kabilar jihatidan oʻxshash, bir xil, baravar.

Teng masofalar. Uzunligi teng yogʻochlar. Teng yeganni tangri sevibdi. — Maqol

Biz qachon oʻqiymiz? deb Qamishkapaning teng yarmi boʻlgan ayollar talab qilsa-yu, ularning talabini qondirish birinchi galda sovetning vazifasi emasmi? — P. Tursun, Oʻqituvchi

Ikki tomoni teng boʻlgan uchburchak teng yonli uchburchak deyiladi. — Geometriya

2. Yoshi jihatidan baravar, tengdosh, tengqur.

Teng bolalar.

Oʻktamboy ham oʻz tenglari ichida durkun, orqasida olti pud yuk koʻtarish bilan maqtanadirgan yigit. — A. Qodiriy, Obid ketmon

3. Ahamiyati, tutgan oʻrni, mavqeyi, nufuzi, haq-huquqi va shu kabilar jihatidan oʻxshash, bir xil, baravar.

Bu yerda u [Elmurod] birinchi marta oʻzini boshqalar bilan teng odam his qilar edi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Uning [Umri] uchun olamda oʻziga teng odam yoʻq, u bilgan odamlar yo oʻzidan past, yo oʻzidan yuqori. — A. Qahhor, Xotinlar

Toʻlib yetilgan qiz endi uning [yigitning[ koʻz oldida tengi topilmas goʻzal boʻlib qoldi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

[Xumorxon:[ Burungi vaqtda erlarga choʻri boʻlgan xotinlar hozir erlar bilan teng. — A. Qahhor, Ogʻriq tishlar

4. Bir-biriga mos, muvofiq, munosib.

Tengini topsang, tekin ber. — Maqol

Teng-tengi bilan, tezak qopi bilan. — Maqol

Chin doʻst tugʻishganing bilan teng. — Maqol

Men hech sening tenging emasman. Omonim bor — seni demasman. — H. Olimjon

Akasi munosib, axloqli, odobli, or-nomusli yigit boʻlsa, bu qiz ham uning tengi, munosibi edi. — Mushtum

5. Bir-biridan qolishmay yoki oʻz-may, ayni bir paytda, bir vaqtning oʻzida; baravar.

Ular teng tugʻilgan. Bu koʻchatlar teng ekilgan. Teng ishlamoq.

Tohir-Zuhra holidan bir kalima eshiting: Oʻqib, oʻynab bir bogʻda ulgʻayar edilar teng. — S. Abdulla, Tohir va Zuhra

6. (3-shaxs egalik shaklida) Tenglik jihatdan oʻxshatish, qiyos maʼnosini bildiradi; qatori.

Bu — qotmadan kelgan, qoracha, leytenant Sultonov tengi yigit edi. — Oʻ. Umarbekov, Yoz yomgʻiri

Anvar uz tengi bolalar bilan oz aloqa qilar, ularga kam aralashar edi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

[Oqiljon] Oʻzi yaxshigina, siz tengi kishi edi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Xalq tengi dam olmoq — bu huquqimiz — Oybek, Oltin vodiydan shabadalar

  • Teng baravar Teng baravar foyda olmoq.
  • Teng boʻlmoq 1. Baravar ikki yoki bir necha qismga ajratmoq; baravar taqsimlamoq. Qovunni olti kishiga teng boʻlmoq. Yongʻoqlarni bolalarga teng boʻlib bermoq;Mana, oʻsha qadimiy choʻl Baxshilar: Uncha-muncha yer unga yeng boʻlmas, yeng boʻlsa ham, teng boʻlmas, deb atagan choʻl. — A. Poʻlat, Choʻldagi mashʼalKeyin oʻgʻlining qoʻltigʻidan olib, bir chetga tortdi: — Bular bilan teng boʻl-mang, oʻgʻlim. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
  • Teng kelmoq Mahalladagi turli qiziqchiliklar va hazilvonliklarda Yusufjonga teng keladigan yoʻq edi. — T. Obidov, Yusufjon qiziqOdamlar zavq bilan hazil qilishdi: — Sizga teng kelib boʻladimi? Sizdan yiqilib, bir hafta belimizni ololmay yurmaylik tagʻin, qoʻying-ye. — P. Tursun, Oʻqituvchi
  • Teng koʻrmoq (yoki qaramoq) 1. Ahamiyati, mavqeyi, martabasi va shu kabilardan qatʼiy nazar, bir xil munosabatda boʻlmoq. Dadamiz hammamizni teng koʻrar edilar;Hademay, masʼuliyat hissini gʻurur yengdi: Boʻtaboy hech kimni oʻziga teng koʻrmaydigan boʻlib qoldi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
  • Teng sherik Teng foydalanish, teng boʻlib olish sharti bilan tuzilgan sherikchilik.
  • Tengi yoʻq Mos tushadigani, monandi, teng keladigani yoʻq; yagona. Orol boʻyidagi koʻchmanchi qabilalarga aql-farosatda tengi yoʻq, husnda tanho Oltinoy ismli ayol boshchilik qilar ekan. — Oʻzbekiston qoʻriqlari— Yerni kovlash ishlari boʻlsa, mana bu ogʻaynilarga qoʻyib bera-siz, — dedi yosh choʻpon chap qatorda oʻtirgan aka-ukalarni koʻrsatib, — quduq qazishda bularning tengi yoʻq. — Mirmuhsin, Meʼmor
  • Tuproq bilan teng qilmoq 1. Yer bilan yakson qilmoq, vayron qilmoq. Urush koʻp shahar va qishloqlarni tuproq bilan teng qildi;[Gʻofir:] Men hali kelib-kelib odamgarchilikni, diyonatni, nomusni tuproq bilan teng qilgan sizday razil, xotinfurush qoʻshmachilar oldida shunchalik past tushdimmi?! — Hamza, Boy ila xizmatchi
Полная статья →
tennis

ot Toʻr tutib, ikkiga ajratilgan maydonda yoki stolda movut qoplangan rezina koptokni yoki plastmassa sharchani kapgirsimon moslama (raketka) bilan urib, toʻr ustidan oshirib (ikki yoki toʻrt oʻyinchi ishtirokida) oʻynaladigan sport oʻyini.

Tennis koptogi. Stol tennisi. Tennis oʻynamoq.

Bolalar chuvvos koʻtarib, uzoqda tennis oʻyinida davom etardilar. — Oybek, Nur qidirib

Keng, yorugʻ zalda shaxmat-shashkadan tortib stol tennisigacha bor. — Saodat

Полная статья →
tentak

ot 1. Toʻgʻri fikr yurita olmaydigan, aqli noraso, esi past.

Tentak bola. Tentak toʻrini bermas. — Maqol

Ravshanbek shu yerda qip-qizil tentakka chiqib qoldi. — Ravshan

2. Aqldan ozgan, telba, devona; jinni.

Olti oyda Maryam tentak boʻlganmish, Eshon eshigida shoʻrlik oʻlganmish. — M. Alaviya

Qishda yalangoyoq yurgan kishini koʻrganlar uni, albatta, tentak boʻlsa kerak, deb oʻylaydi. — Fan va turmush

Hamshira Ahmadga tentaklarga qaragandek nazar tashladi. — F. Musajonov, Himmat

3. Shunday shaxsga nisbatlab, odatda oʻz yaqin kishisiga qarata (erkalash, yengil hazil bilan) aytiladigan soʻz.

-Darrov boʻl. tentak! — dedi kulib Tolib. — H. Shams, Dushman

— Voy tentagim-yey. doʻstning doʻstligi kishi boshiga kulfat tushganda bilinadi, qizim! — S. Anorboyev, Oqsoy

— Tentak! — dedi Adolat ham jahl, ham erkalash bilan — S. Zunnunova, Gulxan

4. Jilovlanmagan, asov, telba.

Tentak daryo.

Men suvingdan kuch olsam, Tentak yeldan oʻch olsam. — Z. Diyor

Gohida oʻshandoq tentak xayollar Sendan voz kechmak-ka qistaydi hargiz. — R. Parfi

Полная статья →

Показать все · 74 →

Сказки

47
Ayiqpolvon
Устное народное творчество

Uch opa-singil otalarining zolimligidan qochib, har biri oʻz yoʻliga ravona boʻladi. Kenja qiz Iqbol ayiq bilan turmush qurib, Ayiqpolvon ismli oʻgʻil koʻradi.

Bektemir botir
Устное народное творчество

Bektemir botir haqidagi ushbu ertakda qahramonning jasorati, sadoqati va sevgi yoʻlidagi kurashlari tasvirlangan. Ertakda yigitning qiyinchiliklarga qaramay, oʻ

Bir xumcha oltin
Устное народное творчество

Uch oʻgʻilga otasidan qolgan bir xumcha oltin va ularning taqdiri haqida hikoya qilinadi. Ertakda mardlik, adolat va doʻstlikning qadr-qimmati ochib beriladi.

Dono Zulayho
Устное народное творчество

Ushbu ertakda dono Zulayho oʻzining aql-zakovati bilan podshoh va boshqa donishmandlarni hayratda qoldiradi. U murakkab savollarga topqirlik bilan javob berib,

Dono yigit va uning qayligʻi
Устное народное творчество

Bu ertakda dono yigitning oʻziga munosib umr yoʻldoshini topish sarguzashtlari hikoya qilinadi. U yoʻlda uchragan turli savollar orqali boʻlajak rafiqasining aq

Eng katta zulm
Устное народное творчество

Bu ertak oʻz qiziga zulm qilgan podshoh va uning qizi haqida. Qiz otasining yomon niyatidan qochib, boshqa yurtga boradi va u yerda oʻz baxtini topadi.

Показать все · 47 →

Диалектные материалы

82
Jillimsiq
Xorazm viloyati · tentak

Tentak.

avyrtmaq
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · yukni teng taqsimlamoq

Ot, eshak, tuya ustiga yukni ikki yoqlama teng qilib solmoq

ayaqlashmaq I
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · boʻlishib olmoq

soʻyilgan mol goʻshtini teng miqdorda bir nechta boʻlak (uyum) qilib, choʻp bilan qur'a tashlab, boʻlishib olmoq; soʻyilgan mol goʻshtining haqini naqd pul toʻl

bayza
Fargʻona viloyati · poʻlat turi

teng miqdor qoʻshilgan poʻlat bilan temirni oʻndan biri qolguncha oʻtda ishlash natijasida hosil qilinadigan poʻlatning aʼlo navi

Показать все · 82 →