Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «TAS» — результатов: 955: Толковый

Фильтр

Словарные статьи

193
tash

ot 1. Tashqi tomon, sirt.

Uyning tashini oqlamoq.

Mol olasi — tashida, odam olasi — ichida. — Maqol

— Ichimda tiling boshingni yesin! desam ham, tashimda hur-mat bilan kutar edim, — dedi Hoji xola. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

2. Tashqari, chet.

Dushmanning tashida boʻlguncha, ichida boʻl. — Maqol

Dala-tuzni suv olsa, qoʻngʻir gʻozning toʻshidan, Quloqsizga soʻz aytsang, qulogʻining tashidan. — Maqol

Полная статья →
taʼsir

ot 1. Tashqi omillarning kishi yoki narsa holatini oʻzgar-tirish, qoʻzgʻash xususiyati va uning natijasi.

Taʼsir va aks taʼsir. Oʻzaro taʼsir. Dorining taʼsiri. Issiqlikning taʼsiri. Oʻqituvchining bolalarga taʼsiri. Taʼsir kuchi. Ijobiy taʼsir koʻrsatmoq.

Soʻnggi kunlarda Navoiydan kelgan xatning taʼsirida /organ Bobur Hirotdan gap ochdi. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

Kuni boʻyi bir stakan aroq yoki vinoning taʼsirida yuradi. — E. Raimov, Ajab qishloq

Yerda tunov kuni yoqqan yomgʻirning taʼsiri bor. Jangchilarning yurishini ogʻirlashtiradi. — Shuhrat, Shinelli yillar

2. Obroʻ, nufuz, eʼtibor.

Buxoro jadidlari orasida usmonli turklarning va tatar boyvachchalarining taʼsiri katta edi. — S. Ayniy, Doxunda

  • Taʼsir qilmoq (yoki etmoq) Taʼsiri yuzaga chiqmoq, sezilmoq; taʼsir bildirmoq, oʻtkazmoq. Boʻlib oʻtgan gap Tolib akaga yomon taʼsir qildi. — F. Musajonov, HimmatMeni afsun bilan ham rom qilib boʻlmaydi, menga zahar ham taʼsir qilmaydi, gap ham! — Mirmuhsin, MeʼmorSanobar oʻz soʻzlarining Alijonga qanday taʼsir etganligini bilish uchun uning yuziga sinchkov nazar tashladi. — M. Xayrullayev, Koʻngil
Полная статья →
tasma

ot 1. Uzun, ensiz teri.

Botir arslonni oʻldirib, terisidan bir tasma oldi. — Ertaklar

2. Shunday koʻrinishda boʻlgan, bogʻlash, biriktirish va shu kabilar uchun ishlatiladigan, teri yoki pishiq matodan yasalgan ensiz buyum; qayish, kamar.

Yugan tasmasi. Miltiq tasmasi.

Boboqul ota qoʻzichoqning qoʻltigʻidan brezent tasma tortardi-da, kichkinagina tarozining ilgagiga ilib koʻtarardi. — S. Anorboyev, Oqsoy

Keyin qizil dastali ustarani tasmaga shart-shart qayrab, chamadonga joylashtirdi. — Guldasta

Boshliq oriq, choʻzinchoq yuzli, bir koʻzi ingichka tasma bilan boylangan novcha kishi edi. — S. Ahmad, Hukm

3. Baʼzi bir mexanizmlar yoki transport moslamalarining toʻxtovsiz harakatlanishi va boshqalar vazifa uchun qoʻllanadigan, charm yoki boshqa pishiq toʻqimadan ishlangan uzun buyum; lenta.

Ventilyatsiya tasmasi.

Yaqin kelgusida hozirgidan uch baravar koʻpga chidaydigan kapron tasma ishlab chiqarish yoʻlga qoʻyiladi. — S. Abdullayev, Gazlamaning umri

Shpindellarni harakatga keltiruvchi tasma, ventilyatorlarning shkivlari shu vaqtgacha oʻrnatilmabdi. — Gazetadan

4. Lenta.

Bir dam olish kuni Toshkent radiosidan ikkita muxbir kelib, soʻzimizni magnit tasmasiga yozib oldi. — T. Rasulov, Sarbon

Полная статья →
tasbeh

ot Xudoning nomini zikr etib sanaladigan munchoq shodasi.

Sadaf tasbeh. Tasbeh oʻgirmoq (agʻdarmoq).

Mirzakarimboy gazlamaga suyanib, tasbeh donalarini barmoqlari orasidan bitta-bitta oʻtkazib, chordana qurib oʻtirar edi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Pirim oppoq tong otguncha tasbeh oʻgirib, qurʼon tilovat qiladilar. — S. Ahmad, Hukm

Bir soatdan beri joynamozdan qoʻzgʻalmay, tasbeh agʻdarib oʻtirgan Oysha buvi Toʻybekani boshdan-oyoq kuzatib, yana ishiga mashgʻul boʻldi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Полная статья →
tasdiq

ot 1. Biror narsaning haqligi, toʻgʻriligi yoki maʼqulligini tan oluvchi soʻz, imo-ishora kabilar; maʼqullash, toʻgʻri deb bilish.

Akbarov unga tasdiq maʼnosida bosh irgʻab, Mahkamga gapirishda davom etdi. — P. Qodirov, Uch ildiz

Usta Olim tasdiq ishorasini berib: — Soʻzlay beringiz! — dedi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Bolalardan tasdiq javobini olgach, poʻpisa qildi — S. Karomatov, Oltin qum

2. Toʻgʻri, haqiqat ekanlikni qayd etuvchi narsa, fakt; isbot.

Xalq demokratiyasi mamlakatlari bilan doʻstlik, hamkorlik mustahkamlanganligi baynalmilalchilik gʻoyalarining amaliy tasdigʻidir. — Gazetadan

3. Maʼqullanganlik haqidagi rasmiy qayd, qaror.

Loyihani tasdiqdan oʻtkazmoq.

Mana bu — boʻlimning butun tasdiqlardan oʻtgan tematik plani. — S. Karomatov, Oltin qum

4. Inkorga zid mazmunli.

Tasdiq gap.

Kesimi inkor shaklida boʻlib, tarkibida qandoq, nima, ozmuncha soʻzlari ishtirok etgan gaplar tasdiq fikrni ifodalaydi. — OʻTA

  • Tasdiq qilmoq (yoki etmoq) Hakimboyvachcha iljayib qarab, uning soʻzini bosh qimirlatish bilan tasdiq qildi. — Oybek, Tanlangan asarlarbizga faqat ishning oʻnaqayini topib, xondan tasdiq ettirishgina qoldi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
Полная статья →
tashna

sft. 1. Suvga zor; suvsagan, chanqagan, suvsoq, chanqoq.

Odamlar tashna, yer chanqoq, yurt qaqroq edi. Hamma suv deb talpinar, hamma suvga intilar edi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Ey sen, boshi va oxiri yoʻq choʻlda suvsirab, jon berayotgan tashna yoʻlovchi! — F. Musajonov, Himmat

Kanal qazib, oqizib suvni tashna sahroga — Habibiy

2. Biror narsaga zor, kuchli talabi bor.

Kimki ilmga tashna boʻlsa, uning qalbida yaxshilik guli bor. — Gazetadan

Ahmadning yuragi mehrga va saxovatga toʻla, oʻzi esa suhbatga tashna edi. — F. Musajonov, Himmat

  • Qoniga tashna boʻlmoq Ortiq azoblanmoq, xunob boʻlmoq. \Akbar:] Ha, xoʻroz, buncha xoʻmrayasan? [Salim:] Qoningga tashna boʻlib yurib-sanmi deyman? — Uygʻun, Hurriyat
  • Qoniga tashna qilmoq (yoki etmoq) Ortiq darajada diqqat qilmoq, xunob qilmoq. Hunarim, maʼlumingiz — gʻazallar yozish; Baʼzan bir hijo qilur qonimga tashna. — Gʻ, GʻulomShuyam hukmini oʻtkazadi-ya! qoningga tashna qilib yuboradi! — S. Nurov, Narvon
Полная статья →

Показать все · 193 →

Сказки

354
Abduaziz
Устное народное творчество

Abduaziz boy otasidan qolgan mol-mulkni sovurib, qirqta joʻrasidan yordam soʻraydi, ammo ular yordam bermaydi. Keyinchalik u karvon bilan safarga chiqib, quduqd

Ahmoq joʻralar
Устное народное творчество

Bu ertakda Yuz Muhammad ismli kalning topqirligi va ayyorligi orqali ahmoq joʻralarini aldab, ulardan qutulishi hikoya qilinadi. Uning har bir hiylasi kutilmaga

Ahmoq podsho
Устное народное творчество

Bu ertakda oʻgʻrilik qilgan bir kishining aybi bilan boshlangan voqealar zanjiri ahmoq podshohning bemaʼni hukmlari tufayli kulgili tus oladi. Adolatni oʻrnatis

Ajdar qush
Устное народное творчество

Yetim qiz gʻorda yashar ekan, uni ajdar qush asrab, oʻziga makon qilib oladi. Bir botir yigit ajdar qushni oʻldirib, qizni qutqaradi va u bilan baxtli hayot kec

Aka-uka
Устное народное творчество

Ushbu ertakda aka-ukaning sarguzashtlari orqali insonlarning taqdiri va amallarining oqibatlari haqida hikoya qilinadi. Aka oʻzining gʻalati duolari va harakatl

Alvasti
Устное народное творчество

Bir yigit tasodifan alvastining telpagini qoʻlga kiritadi va shu orqali koʻrinmas boʻlib qoladi. U alvasti bilan birga turli sarguzashtlarga duch keladi, jumlad

Показать все · 354 →

Диалектные материалы

405
Boshdon
Qashqadaryo viloyati · Boshdon

Ayollar boshiga tashlab yuradigan ust kiyim.

Can-iltash
Fargʻona viloyati · tog' oti

Oyim rayonining pastida bir tog' oti

Can-iltash
Andijon viloyati · tog' oti

Oyim rayonining pastida bir tog' oti

Chorsi kumush
Fargʻona viloyati · Chorsi kumush

pichoqchilikda qushpichoq (kachkart) ning dastasiga yopishtirilgan chiroyli bir metall bo'lak

Choʻtirmak
Xorazm viloyati · Choʻtirmak

Har qanday daraxtga kallak urilganidan keyin yon-veridan g‘uj-g‘uj shoxlar o‘sib chiqib, ular ham chopib tashlangan keyin qolgan beo‘xshov tana qoldig‘i.

Häläklämäk
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · ovora qilmoq

ovora qilmoq, tashvishga solmoq; urintirib qoʻymoq

Показать все · 405 →

Внешние ресурсы

1

Страницы

2
Hamkorlar

<span translate="no">til.uz</span> loyihasini yaratayotgan va qoʻllab-quvvatlayotgan tashkilotlar.

Loyiha haqida

til.uz — oʻzbek tiliga bagʻishlangan milliy raqamli portal.