Пешонаси тақ этиб деворга тегмоқ Ўз
Қидирув
«ТАҚ» бўйича 581 та натижа: Изоҳли
Луғат мақолалари
102 тафл. 1. Безак буюмлари, медал, қурол ва шу кабиларни тананинг (кийимнинг) бирор жойига ўтказиб, осиб ёки боғлаб ўрнатмоқ.
Бармоққа узук тақмоқ. Кўкракка медал тақмоқ. Қулоққа исирға тақмоқ. Бўйинга маржон тақмоқ. Белга қилич тақмоқ. Сочга лента тақмоқ.
Гунафшалар очилди, чаккангга тақ, чаккангга; Атир ҳиди сочилди, Чаккангга так,, чаккангга. — З. Диёр
Тўғридаги деворга Охунбобоевнинг чақмоқ телпак кийиб, кўкрагига қизил лента тақиб тушган сурати ёпиштирилган. — С. Аҳмад, Ҳукм
2. Тўғнамоқ, чатмоқ.
Кўйлакка тугма тақмоқ. Белбоғга мунчоқ тақмоқ.
3. Тешигидан ўтказиб қўймоқ, ўтказмоқ.
Кеча сутдек ойдин. Игнага ип тақса бўладиган. — Ойдин, Кўнгли тўлдими, яхши йигит
4. Умуман, бир нарсани бошқа нарсага маҳкамламоқ.
Олимов таёқлар тепасига чиллакдай айрилар боғлаб, уларга қизил қоғоздан варрак қулоғидай шокилалар тақиб қўйди. — Ҳ. Назир, Сўнмас чақмоқлар
Ўз айбингни бировга тақма. ^Айтдингиз, айтдингиз, нега тонасиз?Мен сизга айб тақётганим ёʻқ-ку! — А. Қаҳҳор, Мунофиқ
Бу битта одамнинг [Раҳмонқуловнинг] одати. Уни сен коллективга тақма — А. Мухтор, Чинор
ТАҚА 'от туёғи остига михланадиган ярим доира шаклидаги металл буюм'. .. тақаларнинг тошларга урилишидан чиққан ялт-ялт чақмоқ дам ўтмай узоқлашди (Суннатилла Анорбоев). Бу от эски ўзбек тилида 'биркит-' маъносини англатувчи тақ- феълидан -а қўшимчаси билан ясалган (КРС, 691), кейинчалик а унлилари ä унлиларига алмашган тақ- + а = тақа > тäқä
От-улов туёғини зарарланишдан, сирғанишдан сақлаш учун туёқ остига михлаб қоқиладиган ярим доира шаклидаги металл буюм
Отнинг тақаси
Қишлоқ тинчлигини бузган бу якка от туёқларининг тарақ-туруқи, тақаларнинг тошларга урилишидан чиққан ялт-ялт чақмоқ дам ўтмай узоқлашди — С. Анорбоев, Оқсой
тақал қилмоқ Бирор ишни бажаришга дарров киришмай, ўйланиб қолмоқ, кечиктирмоқ; кетга сурмоқ, галга солмоқ; баҳона қилмоқ
Тожихон, қўйинг шу важҳу тақални — А. Мухтор, Кумуш тола
Ҳаялламай жаллод, энди боринглар, Тақал қилмай, тезроқ бориб келинглар — "Алпомиш"
Ёмон хотин кўп қилади тақални, Қирққа кирмай оқартирар соқолни — М. Алавия, Ўзбек халқ қўшиқлари
от 1. Зимдан, билдирмасдан кўз-қулоқ бўлиб кузатиш.
Юриш-туришини таъқиб. Таъқибдан қутулмоқ.
2. Эркин ҳаракат-фаолият кўрсатишга қўймаслик, шу мақсаддаги назорат, кузатиш.
Подшо Иброҳим Султонга аҳли уламо-ю фузало устидан таъқибни ҳаддан зиёд қилмаслик, мумкин қадар уларга тегмаслик кераклигини айтди. — Мирмуҳсин, Меъмор
3. Издан тушмоқ, кетидан қувмоқ, орқама-орқа бормоқ, юрмоқ.
Унинг ҳаракати бир нарсадан шубҳаланиб эмас, аммо орқадан душман таъқиби бўлмадими учун эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
- Таъқиб қилмоқ (ёки этмоқ) 1. Кўздан ўтказмоқ, кузатмоқ. Онаси унинг бутун ҳаракатларини таъқиб қилиб турарди. — Шуҳрат, Шинелли йилларОтабек хомуш ўтирар, Ҳасанали эса унинг ҳолини таъқиб этмоқда эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар;Гулсумбиби қизнинг феъли-атворини, юриш-туришини очиқ ва бекитгич равишда узоқ таъқиб этди. — Ойбек, Танланган асарлар;Улоқни олган Содиқжон бойвачча ҳаммадан олдинда, Сулаймон оқсоқол бошлиқ қолган кўпкаричилар уни қуюндай таъқиб қилиб келишарди. — К. Яшин, ҲамзаЖўрақул дўстлари билан душманни таъқиб қилиб, олдинга силжирди. — Назармат, Жўрлар баланд сайрайди
от Оёқнинг тизза ости букиладиган жойи.
Унинг ўзи ҳам сочини иккита қилиб ўриб, тақимига тушириб юришни яхши кўрарди. — П. Қодиров, Эрк
Шу заҳоти тақимим, умуман, бутун баданим қичишаётганини пайқадим. — Ҳ. Шайхов, Туташ оламлар
— Ия, Обиджон, — тиржайиб гапирди Қамбар, — мен ўйловдимки, улоқни тақимга босиб келасиз, бу ерда қозон осамиз деб, қуруқ томоша денг. — Ойбек, Танланган асарлар
Таърифлар ичида
25 тапичоқ Дастага ўрнатилган ясси ва узун тиғли рўзғор асбоби. Ёʻқолган пичоқнинг сопи олтин. Мақол Ўтмас пичоқ қўл кесар. Мақол Яхши гап билан илон изидан, ёмо
нуқс Нуқсон, камчилик. [Махдум:] камина ва ожизамизда бир қанча гуноҳлар, нуқслар, узрлар бор, тақ-сирлар! А. Қодирий, Меҳробдан чаён . Домла ҳикоядаги суратларни ко
шона Ғўза ғунчаси. Гулпараст, деб атаманг, ишимиздан бехабар, Шоналар санаб юрган меҳнаткаш қизлар эдик. Ғ. Ғулом Бироқ, озгина сув ҳам тақа-тақ тўхтаб қолди.
шона Ғўза ғунчаси. Гулпараст, деб атаманг, ишимиздан бехабар, Шоналар санаб юрган меҳнаткаш қизлар эдик. Ғ. Ғулом Бироқ, озгина сув ҳам тақа-тақ тўхтаб қолди.
ёпиқ Ўтиш ёки кириш-чиқиш жойи тўсиб, бекитиб қўйилган; берк. Ёпиқ эшик. Кечаси маълум Марғилон дарвозалари ёпиқ бўладир. А. Қодирий, Ўтган кунлар Уйларни
ёпиқ Ўтиш ёки кириш-чиқиш жойи тўсиб, бекитиб қўйилган; берк. Ёпиқ эшик. Кечаси маълум Марғилон дарвозалари ёпиқ бўладир. А. Қодирий, Ўтган кунлар Уйларни
Эртаклар
143 таБу эртакда ўғрилик қилган бир кишининг айби билан бошланган воқеалар занжири аҳмоқ подшоҳнинг бемаъни ҳукмлари туфайли кулгили тус олади. Адолатни ўрнатис
Ушбу эртакда ака-уканинг саргузаштлари орқали инсонларнинг тақдири ва амалларининг оқибатлари ҳақида ҳикоя қилинади. Ака ўзининг ғалати дуолари ва ҳаракатл
Андижонлик йигитнинг саргузаштлари ҳақидаги ушбу эртакда, йигитнинг бойга хизматга кириши ва турли қийинчиликларга дуч келиши тасвирланади. Унинг бошидан
Ақл ва Бахт дўст бўлиб, бир ўтинчининг ҳаётига аралашади. Бахт ўтинчига омад келтирса, Ақл унга қийин вазиятлардан чиқишга ёрдам беради.
Ушбу эртакда чолнинг тўрт ўғли орасидан энг ақлли ва меҳнаткашини танлаши ҳақида ҳикоя қилинади. Эртак бойлик ва ақл ўртасидаги муносабатни кўрсатиб б
Қаҳратон қишда бўри олмахоннинг уйига киришга ҳаракат қилади. Аммо ақлли олмахон уни алдаб, ўзини ҳимоя қилиш учун айёрона режа тузади.
Шева материаллари
311 таБурунга тақиладиган аёллар тақинчоғи.
Соч безаги (қисмлари: бўрдак, карнай, каттақубба)
пичоқчиликда — тақани тешганда чиққан темир увоқлари
қаттиқ ёки юмшоқ нарсаларнинг устма-уст жойлашгани
унаштирилган қиз