Қидирув

сфт. 1. зид. Табиатнинг ўзида мавжуд бўлган, инсон таъсири бўлмаган; сунъий.

Табиий бойликлар. Табиий шароит. Табиий газ.

Туз табиий конлардан ва шўр сувлардан олиниши маълум. — Фан ва турмуш

Унинг фикрича, сунъий шохлатилган ғўзанинг юзта сунъий кўсагидан кўра шохлатилмаган ғўзанинг ўнта табиий кўсаги афзалроқ — оғир ва пахтасининг толаси узун бўлиши керак эди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

Иссиқкўл соҳилларини табиий шифобахш маскан, дея бежиз айтишмайди. — Газетадан

2. Табиатнинг ўз асл ҳолати, қонун-қоидалари билан боғлиқ бўлган, боғлиқ ҳолда юз берадиган.

Табиий танланиш. Табиий ўзгаришлар.

Бобурнома ни варақлар экансиз, ўрни-ўрни билан табиат манзаралари чизилган лавҳаларга, табиий ҳодисалар тасвирига дуч келасиз. — Фан ва турмуш

Бу табиий офат [эр қимирлаши) кишиларнинг иродаси мустаҳкам, бир-бирига мададкор эканлигини яна бир бор исботлади. — Газетадан

3. Аслида (яратилишида) бор бўлган, туғма.

Лабидаги табиий холи ўзига ярашган.

Табиий ҳолати бузилмаган тупроқнинг унумдорлиги тупроқнинг табиий унумдорлиги деб аталади. — Фан ва турмуш

4. кесим взф. Одатга, мантиққа тўғри (келадиган), бўладиган ҳол.

Янги йил арафаси-да ҳар бир қалбда энг дилбар орзулар ошиб-тошади, бу — табиий. — Саодат

Катта иш бажараётганда, одам майда-чуйда камчиликларга ёʻл қўйиши табиий. — Ф. Мусажонов, Ҳиммат

Киши оғир дамларда қадрдон дўстларини ёдга олар экан, юртини қўмсаши табиий. — Назармат, Жўрлар баланд сайрайди

5. мод. с. Албатта, ўз-ўзидан, шубҳасиз, аниқ.

Табиий, Хушрўйнинг феълини яхши билган ота-она унинг раъйини олмасдан туриб, бир иш қилмоқдан қўрқардилар. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Сўзамол, бадавлат қари тоғанинг бирдан кўз юмиб, сукутга ботишининг сабабини, табиий, Ёʻлчи тушунмади. — Ойбек, Танланган асарлар

Кеч. Табиий, бу чоғ кишилар ором оғушида. — Н. Сафаров, Оловли излар

от 1. Табиат ҳодисалари ва қонуниятлари ҳақидаги фан; табиацҳунослик.

2. Мактабда табиат тўғрисида ўқитиладиган предмет номи.

Табииётдан 5 баҳо олдим. Табииёт ўқитувчиси.

от Табиий ҳолат, шундай ҳолатга эгалик.

Табассумнинг табиийлиги.

[Кумуш] Латиф бурни ёнидаги қора холининг табиийлигига ишонмагандек қашиб кўрди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Дадамат аканинг бутун вужудидан қатъият, табиийлик ва самимият уфуриб турарди. — Ф. Мусажонов, Ҳиммат

сфт. Табиий бўлмаган.

сфт. 1. Табиат қонунларига бўйсунмайдиган, сабабини билиб бўлмайдиган, одатдан ташқари.

Ғайритабиий ҳодиса.

Ота-боболаримиз исириқни аллақандай ғайритабиий бир кучга эга деб билиб, дардга даво, бало-қазога қалқон, деб атаганлар. — Фан ва турмуш

2. Сунъий, ясама; ғалати.

Ғайритабиий кулги.

— Синдими-а? — Шербек ачингандек бўлиб сўради. — Синса, янги бўлади, — Нигора ғайритабиий жилмайди ва тез-тез юриб, палатадан чиқиб кетди. — С. Анорбоев, Оқсой