Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«Shish» boʻyicha 247 ta natija: Izohli

Filtr

Lugʻat maqolalari

66 ta
shish

SHISH 'tana aʼzosi toʻqimalarining biror taʼsir tufayli boʻrtib chiqqan qismi'. Agar bu sh i sh gazak sh i sh i boʻlsa, paxtadogʻ foyda qiladi (Abdulla Qahhor). Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglatgan bu ot asli shïsh tarzida talaffuz qilingan (ДС, 524: shïsh I 'opuxol'); oʻzbek tilida ï unlisining qattiqlik belgisi yoʻqolgan: shïsh > shish

Organizm toʻqimalarining tashqi taʼsir yoki kasallik tufayli boʻrtib chiqishi; boʻrtma; oʻsma

Yomon shish. Oʻpka shishi. Shishni davolamoq

-Axir darmonim yoʻq, bod kasalim bor, oyogʻim shish, bu ysh! menga rahm qiling, — deb yalindi Sharif ota — J. Sharipov, Xorazm

Agar bu shish gazak shishi boʻlsa, paxtadogʻ foyda qiladi, lekin rak shishi boʻlsa, avj oldiradi — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Toʻliq maqola →
shishmoq

fl. 1. Organizmda yoki uning biror qismida tashqi taʼsir yoki kasallik tufayli shish hosil boʻlmoq.

Uning oyogʻi shishib ketibdi.

Koʻp yigʻlaganlikdan.

[Kumushning] koʻzlari qizargan, qovoqlari shishgan, yuzlari boʻrtgan edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Chol qoʻylar shishib oʻlgan oʻsha baxtsiz hodisadan beri oʻgʻliga bunchalik shirin gapirmagan edi. — S. Anorboyev, Oqsoy

2. Boʻrtib kattalashmoq; boʻrtmoq.

U har tosh koʻtarganda, bilagidagi, boʻyinlaridagi tomirlari barmoqdek-barmoqdek boʻlib shishib chiqadi. — S. Ahmad, Yoʻlda

3. Havo, gaz va shu kabilar bilan toʻlib kengaymoq, qappaymoq.

Bola qancha puflasa ham, pufak shishmadi.

Nusratbek katta uyning bir tabaqa derazasini balkonga qaratib ochib qoʻydi. Toʻrpardalar shishib, uyga iliq shabada kirdi. S. — Nurov, Maysalarni ayoz urmaydi

4. Semirmoq, semirib ketmoq, toʻlishmoq.

— Men shishib ketsam, sen sim-yogʻochdek qolibsan! — dedi Xoʻjaqul va qiy-qirib kuldi. — O. Yoqubov, Tilla uzuk

5. Gʻururlangan, dimogʻi koʻtarilgan holatda boʻlmoq.

Matjon bobo, shishmang, koʻpirmang, Sizni koʻkka olib chiqdi bang. — E. Rahim, Yangi qadam

Bunaqa qulayliklarga u ilgari ham osonlikcha erishardi tugʻma talantim bor, deb koʻkragiga urib qoʻyardi. Hozir esa talantga shishadigan xonasi emas. — Yoshlik

6. Nima qilarini bilmay hayron holatda boʻlmoq; boshi qotmoq.

Eshitdim, lekin nima chora qilasiz? Shu kunda hammaning boshi shishgan. — Oybek, Tanlangan asarlar

Doyacha kim nechta erkak va nechta xotin aytila-dir va kimlar? — mana shuningdek masalalar bilan Oʻzbek oyimning miyasi juda shishgan edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

  • Dimogʻi shishmoq Juda ham kekkayib ketmoq, hech kimni nazar-pisand qilmaydigan boʻlmoq. Juda dimogʻingiz shishib ketuvdi, bundan buyon qadamingizni bilib bosadigan boʻlasiz. — O. Yoqubov, Bir felyeton qissasi
  • Oʻpkasi shishmoq 1. Qattiq yugurish va boshqalar sababli nafas olishi ogʻirlashmoq, oʻpkasi tiqilmoq. Roziq, oʻrnidan turdi-da, yugurganicha ketdi. Saldan keyin oʻpkasi shishdi, oyogʻida darmon qolmadi. — S. Anorboyev, Oqsoy;Devonaning oʻpkasi shishib ketdi. Ermakchilar uning yuragiga galma-gal oʻt yoqar edilar. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
Toʻliq maqola →
shisha

ot 1. Kvars qumiga boshqa baʼzi moddalarni qoʻshib eritish va kimyoviy ishlov berish yoʻli bilan olinadigan qattiq va shaffof material; oyna.

Shisha eritadigan pech. Shisha ishlab chiqarmoq.

Bu doktorxona toʻgʻrisida Sotiboldining bilgani shu: salqin, tinch baland va chiroyli oq imorat; shisha qabzali eshigida qoʻngʻiroq tugmasi bor. — A. Qahhor, Bemor

2. Shunday materialdan yasalgan har xil shakldagi turli idish va buyumlar.

Bir shisha atir. Pivo shishasi.

Uning baxtiga bir vaqtlar stadionda birgalashib boʻsh shishalar tergan bolalardan biri yoʻliqib qoldi. — I. Rahim, Tinimsiz shahar

Lekin bu oʻqlarning biri devorni teshib ketdi, ikkinchisi chiroq shishasini chil-chil sindirdi. — H. Gʻulom, Mashʼal

  • Shisha rang Nihoyat toza, musaffo, shaffof. Shisha rang osmon.Sharqirab oqayotgan shisha rang suvning jilosida endigina uyqusidan turgan, hali yuzlarini yuvib ulgurmagan tong. — R. Fayziy, Balli, ona qizim!
Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 66 →

Taʼriflar ichida

17 ta
baholashmoq

baholash Baholamoq feʼlining birgalik nisbati. Molni qancha baholashdi? Bahosi, narxi haqida talashmoq, tortishmoq; baylashmoq. Sizningcha, sovchi yuborib, qizingizning q

oʻgirmoq

o‘gir Asl (turgan) holatidan biror tomonga qaratmoq, burmoq. Raʼno yuzini chetga oʻgirib, boshidagi roʻmoli bilan yuzini artdi, uzun entikdi. A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

toshma

toshma Tashqi taʼsir (issiq, sovuq, ishqor, kislota) yoki ichki sabablar (kasallik, modda almashinuvining buzilishi va boshqalar) natijasida badanda, shilliq pardalarda p

gʻudda

g‘udda Odam, hayvon yoki oʻsimlik aʼzosining, narsaning biror joyida boʻrtib chiqqan shish, boʻrtiq, qavariq. Uning qoshlari salgina chimirilib, peshonasining oʻrtasi gʻu

qavariq

qavariq ot Uzoq ishlash, ishqalanish va boshqalar sabab bilan terida hosil boʻlgan shish, pufak. Qoʻldagi qavariqlar. sft. Shish, pufak hosil boʻlgan; qavargan. Daryo qiz

gʻurra

g‘urra Peshona yoki boshda hosil boʻlgan qattiq shish. Peshonamni ham gʻurra qildi-ya, ertagacha gʻurra yozilib ketsa goʻrga edi, shu turq-u tarovat bilan odamlarga qanda

Hammasini koʻrish · 17 →

Ertaklar

96 ta
Ajdar qush
Xalq ogʻzaki ijodi

Yetim qiz gʻorda yashar ekan, uni ajdar qush asrab, oʻziga makon qilib oladi. Bir botir yigit ajdar qushni oʻldirib, qizni qutqaradi va u bilan baxtli hayot kec

Aqlli bola
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertak oʻgay ona zulmiga uchragan aqlli bolaning sarguzashtlari haqida. U oʻzining zukkoligi bilan qiyin vaziyatlardan chiqib, baxtli hayot kechirishga muvaff

Aqlli qiz (2)
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch oʻgʻil va bir qizi bor otaning koʻzlari ojiz boʻlib qoladi. Qiz otasining koʻzini ochish uchun dori izlab, koʻplab qiyinchiliklarni yengib oʻtadi va oxir-oq

Aqlli, idrokli, zehnli
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch aka-uka otasidan qolgan oltinni boʻlishish uchun yoʻlga chiqadi. Yoʻlda uch yigit oʻzlarining aql-idroki bilan bir tuyakash va qozini hayratda qoldiradi.

Ayiqpolvon
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch opa-singil otalarining zolimligidan qochib, har biri oʻz yoʻliga ravona boʻladi. Kenja qiz Iqbol ayiq bilan turmush qurib, Ayiqpolvon ismli oʻgʻil koʻradi.

Ayoz
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda podshohning oʻgʻil farzand koʻrish istagi va bu istakning amalga oshishi uchun qilingan hiyla-nayranglar tasvirlanadi. Shuningdek, oddiy dehqonning o

Hammasini koʻrish · 96 →

Sheva materiallari

67 ta
Pāylämāq
Buxoro viloyati · ulashmoq

Biror narsani tarqatish, ulashish

azyqmaq
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · yalligʻlanmoq

Shishmoq, yalligʻlanmoq

boʻrtmachak
Qashqadaryo viloyati · boʻrtma

badanda shishib chiqadigan toshma

boʻylå
Namangan viloyati · boʻylamoq

suvga tushishdan oldin suvni boʻy bilan oʻlchash

chaqan
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · koʻz kasalligi

hayvonlarning koʻziga oq tushish kasalligi

chaqcha
Xorazm viloyati · nosqovoq

1. nosvoy shisha (qovoq); 2. ekin maydonining cheti (haydaganda uch burchak boʻlib qoladigan yer)

Hammasini koʻrish · 67 →

Tashqi resurslar

1 ta
Common Voice: oʻzbek tili
Korpuslar va ilmiy resurslar

Oʻzbek nutqining ochiq maʼlumotlar toʻplami; ovoz yozib yoki yozuvlarni tekshirib hissa qoʻshish mumkin.