Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«СОП» бўйича 116 та натижа: Изоҳли

Филтр

Луғат мақолалари

19 та
соп

от Баъзи асбобларнинг қўл билан ушланадиган қисми; тутқи, даста, банд.

Теша сопи. Қошиқнинг сопи. Ўғирнинг сопи. Ёʻқолган пичоқнинг сопи олтин. — Мақол

Олтмиш ёшлардаги жиккак чол тешасининг сопини белбоғидан ўтказиб, сўрига келади. — С. Аҳмад, Жимжитлик

— Чиқинглар, — Бек атрофга сергак қулоқ тутиб, ҳеч сас эшитмагач, шундай шивирлади ва ханжарининг сопидан янада маҳкамроқ чангаллади. — Ёшлик

Бундай тиғли, сопи гулдор пичоқни фақат Хўжанд усталари ясарди. — Мирмуҳсин, Темур Малик

  • Кетмоннинг сопини ушламаган Деҳқончилик ишидан хабари ёʻқ, умрида кетмон билан иш қилмаган; хом. Ўзингиз айтинг-чи, ахир, бу елкаси офтоб кўрмаган сояпарварлар, кетмон сопини ушламаган номардлар колхозда нима қилиб беради? — П. Турсун, Ўқитувчи
  • Сопини ўзидан чиқармоқ Ёнидан маблағ ёки куч сарф қилмай, бошқалар ҳисобига иш битирмоқ. — Актга қўл қўйилиб, уйингизга етиб олгунча, ҳар қандай ис-писдан холи бўлиб қолади. Сопини ўзидан чиқаряпман-да, — деди Одил Эгамбердига. — Б. Раҳмонов, Хўжайин кўчди
Тўлиқ мақола →
сопли

сфт. Соп ўрнатилган, сопи бор.

Калта сопли кетмон.

[Саидқул] Пичоқни қинидан чиқарди. Дандон сопли ўткир тиғ эди, сопига гуллар чекилган, ялтиллаган асл мол. — М. М. Дўст, Лолазор

Тўлиқ мақола →
сопол

от Махсус лойдан ясаб, олов-да қиздириб тайёрланадиган маҳсулот.

Сопол товоқ. Сопол қувур. Сопол тувак. Сопол чинни бўлмас, бегона — ини. — Мақол

Нусратбек болишга ёнбошлаб, катта сопол товоқдаги сермой чалобдан ичди. — С. Нуров, Майсаларни аёз урмайди

Бахт мана бу чиройли сопол кўза эмаски, сотиб олиб келсанг-да ёки ота-онанг олиб берса-ю, маҳлиё бўлиб ўтирсанг. — А. Мухтор, Асарлар

Тўлиқ мақола →
сўпоқ

от Ясси ва чўзиқ (асосан бош ва юз тузилиши, бичими ҳақида).

Сўпоқ бош. Сўпоқ (бош) бола,

Не кўзи билан кўрсинки, қизнинг рўпарасида турган —

Қултой калла эди. Унинг катта сўпоқ боши чироқ, ёруғида тебранди. — А. Мухтор, Асарлар

Сўпоқ бошнинг таклифи билан қафасни боғнинг гадой топмас бир чеккасига кўчиришганди. — Шарқ юлдузи

  • Ўтирса — ўпоқ, турса — сўпоқ демоқ Бибижоннинг бешик қўлтиқлаб, бола боқиб ўтириши бойга ҳам, унинг хотинларига ҳам хуш келмасди. Шунинг учун ҳам улар бу ўзича бахтиёр онага, ўтирса — ўпоқ, турса — сўпоқ, деб кун кўрсатишмади. — К. Яшин, Ҳамза
Тўлиқ мақола →
сопқон

от Ичига тош солиб отиладиган қадимги содда қурол.

Сағирнинг ҳақи — сопқоннинг ўқи. — Мақол

Йигитлар дарахтларда, тоғ унгурларида туриб, соп-қон отиб, ёвни шунча думалатиб турсалар ҳам, у газандалар борган сари кўпая берибди. — Ойдин, Олтмиш газ арқон

Сопқондан қушларга тош отиб юрган — Ш. Холмирзаев, Сайланма

  • Отилмаган сопқон ҳам бошга тегади, ҳам кетга (ёки қуймучга) Уддасидан чиқа олмай қилинган иш кишининг ўзига зарар етказади, деган маънода ишлатиладиган мақол. — Отилмаган сопқон ҳам бошга, ҳам қуймучга тегар деганларидек, қассоб гапни ўзи бошлаб қўйиб, пировардида ер ёрилса, ерга киргудай бўлди,— деди Абдурасул. — П. Турсун, Ўқитувчи
Тўлиқ мақола →
сополак

от 1. Сопол парчаси.

2. Болаларнинг бир қанча ўйинларида ишлатиладиган ясси сопол ёки тош.

Сополак ташламоқ.

Баъзи одамлар қизларига тўп-тош, лапар ўйнашлари учун силлиқ сополаклар ҳам териб кетишади. — Ш. Бўтаев, Қўрғонланган ой

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 19 →

Таърифлар ичида

10 та
айирбошламоқ

айирбошла Бошма-бошига ёки бошқа бирор шарт билан бирор нарсани алишмоқ, алмашмоқ, алмаштирмоқ. Сотишга ва айирбошлашга ярайдиган нарсалар ҳам соп бўлди. П.

сояки

сояки Хўраки ва винобоп узум нави. Бир бош сояки. Шу узумдан солинган вино. Бизда асо-сан узумнинг саперави, сояки, оқ мускат каби вино сортлари, майизбоп қора киш

паққос

паққос рвш. Бус-бутун, қолдиқсиз, қолдирмай; бутунлай, тамомила. Эргаш чой дамлаб келганда, Азмиддин лагандаги ошнинг қолганини паққос тушириб, ёғини ҳам ялаб бў

зўғата

зўғата Кетмон, теша ёки болтанинг соп ўрнатиладиган тешиги. Рўзимат кетмонни зўғотасигача ботириб урди-ю, Сидиқжонга қаради. А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

дастак

дастак 1 Турли қурилмаларнинг ричаг асосига қурилган қисми; ричаг. Тегирмон қулоғининг дастаги. кам қўлл. Даста, соп, тутқа. Унинг [бешикнинг] дастаги-ю ёʻрғаси,

Ҳаммасини кўриш · 10 →

Эртаклар

10 та
Дод
Халқ оғзаки ижоди

Икки зийрак йигит қароқчилар тўдасига дуч келади. Улар ўзларининг ақл-заковатлари билан қароқчиларни қўлга туширишга муваффақ бўлишади.

Ҳаким балиқчининг ўғли
Халқ оғзаки ижоди

Камбағал балиқчи чолнинг ўғли вазирнинг ҳийлалари туфайли подшоҳнинг қийин топшириқларини бажаришга мажбур бўлади. Унинг саргузаштлари давомида кутилм

Ҳасан билан Ҳурилиқо
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда Зулайҳо исмли аёлнинг ҳасади туфайли кўп азоб чеккан Ҳурилиқо исмли қизнинг саргузаштлари ҳикоя қилинади. Унинг садоқати ва сабри охир-оқибат ба

Жонон пиёла
Халқ оғзаки ижоди

Қўқон подшосининг қимматбаҳо пиёласи синиб қолади ва уни тузатишга ҳеч ким қодир бўлмайди. Фақатгина бир кал шогирд ўзининг ақл-заковати билан бу муаммо

Кенжа ўғил
Халқ оғзаки ижоди

Уч ака-уканинг кенжаси отасидан қолган нарвонча билан саргузаштларга отланади. У ўзининг зукколиги ва топқирлиги билан бойни ҳам, подшоҳни ҳам алдаб, мурод

Кимёгар
Халқ оғзаки ижоди

Бир чол Абу Али ибн Синони лаънатлаб, ўтган-кетганга сув беради. Бир мударрис унинг сирини билиш учун чол билан учрашади ва унинг бойлигидан айрилишига

Ҳаммасини кўриш · 10 →

Шева материаллари

77 та
аҳансоп
Фарғона вилояти · оҳансов

Темир, мис, кумуш, тилла каби металлни қирганда, эговлаганда тушган майда қириндиси.

аҳансоп
Фарғона вилояти · аҳансоп

о'збек заргарлари кумуш ва тиллани эговлаганда чиққан қипиқлари

айри
Қорақалпоғистон Республикаси · паншаҳа

паншаҳа; айри таяқ - икки тишли ёг'оч паншаҳа; айраг'ач - айри сопқон, рогатка

бадя
Қорақалпоғистон Республикаси · катта сопол товоқ
бадя
Хоразм вилояти · товоқ

товоқ, чуқур сопол товоқ

бадïя
Қорақалпоғистон Республикаси · катта сопол товоқ

Ҳаммасини кўриш · 77 →