Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«САДА» бўйича 77 та натижа: Изоҳли

Филтр

Луғат мақолалари

7 та
сада

от Эманлар оиласига мансуб сершох, серсоя дарахт.

Сада соя берар, тол хода берар. — Мақол

Тўла хола саданинг ғадир-будур пўстлоғини беҳол бармоқлари билан силаб, юзига суртди. — И. Раҳим, Ихлос

Тош устида кўкарган сада Бошим узра бўлур соябон. — Б. Бойқобилов

Тўлиқ мақола →
садаф

от 1. Айрим моллюскалар чиғаноғидан олинадиган оқ, ялтироқ дур.

Садафсиз дур бўлмас, Тикансиз гул бўлмас. — Мақол

2. Садафдан ясалган, тайёрланган.

Зебихон Адолатга миср ипидан тикилган тўн билан олдига садаф тугмалар қадалган нимчани узатди. — С. Зуннунова, Ҳикоялар

3. Садафдек оппоқ, ялтироқ.

Гулсум ҳам бошини кўтарди ва садаф тишларини кўрсатиб, илжайиб қўйди — П. Турсун, Ўқитувчи

Юксакдан келасиз, эй тоғ сувлари, Садаф чўққиларнинг юзини ювиб. — Ғайратий

Тўлиқ мақола →
садақа

от 1. Тиланчига, муҳтожларга бериладиган хайр-эҳсон.

Шоқосим паст, аянчли овоз

билан бир нималар сўзлаб, ўткинчилардан садақа сўрайди. — Ойбек, Танланган асарлар

Эшикдан кириб келган тиланчи садақа сўради. — Муштум

2. Худо ёʻлига, азиз-авлиёларга улардан нажот истаб қилинадиган эҳсон; қурбонлик.

Адолатга қизамиқ чиққанда, эр-хотин уч кунгача киприк қоқмасдан унинг тепасида ўтиришди, қўлларига илинган ҳар бир нарсани унинг бошидан айлантириб, садақа қилиб юборишаверди. С. — Зуннунова, Гулхан

3. Олувчи назарида садақа бўлиб туюладиган хайр-эҳсон, пул.

Хотинингиз сизни аллақачон унутибди, садақаларингизга муҳтож эмас экан, деб айтинг. — С. Аҳмад, Кадр-дон далалар

Ўтган куни пул юборган эдим, олмабди. Менга садақа керак эмас, судга бериб, қонуний алимент оламан, деган эмиш. — А. Қаҳҳор, Оғриқ тишлар

  • Бош-кўзидан садақа Сарф қилинган пул, ёʻқотилган ёки бировга берилган нарса, мол-дунёга ачинмасликни билдирувчи ибора. Пулига тирноқча ҳам куймасди, болаларимнинг бош-кўзидан садақа, дерди — Р. Файзий, Ҳазрати инсон
  • Жоним садақа (бўлсин) Бировга чексиз ҳурмат-эҳтиромни ифода-ловчи, сиз учун жонимни ҳам беришга тайёрман мазмунида айтиладиган ибора. Хуш келибсиз, бош устига, султоним, Сиздан садақадир бир ширин жоним! — Ширин билан Шакар
  • Садақа(си) бўлмоқ Кимсанинг қур-бони бўлмоқ; кимса ёки нарсага жон фидо қилмоқ; айланмоқ, ўргилмоқ. Доно одамга садақа бўлсанг арзийди. — Ойбек, Танланган асарлар
  • Садақайи одам кет Анзират хола Сидиқжонга Вой, садақайи одам кетинг, наҳот киши шундай хотинини, шундай болани қўйиб, бу ёқларда юрса! деганидан кейин чеҳраси очилди. — А. Қаҳ\ор, Қўшчинор чироқлари
  • Садақаси кетмоқ Тушунган одамнинг садақаси кецанг арзийди. — С. Аҳмад, Қадрдон далалар
Тўлиқ мақола →
садарайҳон

от Шох-шабба қисми шар шаклида тўп бўлиб ўсадиган райҳон.

У киши райҳонни, айниқса Наманган садарайҳонини жуда хуш кўрарди. — Гулдаста

Кўзачада садарайҳон-у жамбиллар тўрт тарафга ҳид таратиб турибди. — С. Сиёев, Ёруғлик

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 7 →

Таърифлар ичида

20 та
шубҳачи

шубҳачи Шубҳа қилувчи, шубҳа қилаверадиган, шубҳа билан қараш одати кучли. Мен, тўғриси, шубҳачиман. Ҳар нар-сада, ҳар ҳодисада бир иллат кўраман. Ойбек, Нур

сарҳовуз

сарҳовуз Катта ҳовуз. Бу икки боғнинг орасида сада дарахтлари билан ўраб олинган бир сарҳовуз бор эди. С. Айний, Эсдаликлар

гужум

гужум Сада қайрағоч. Хоразмда ҳовуз деса, дарҳол кўз олдингга катта-катта гужумлар — қайрағочлар келади. Ж. Шарипов, Хоразм Анави олакўз барзанги лом деб оғиз оч

серсоя

серсоя Кўп соя берадиган; сояси кўп. Серсоя сада, Дарахт кам бўлса-да, лекин қуюқ, серсоя. Н. Сафаров, Оловли излар Жуда соя, салқин. Салкам миллион туп дарахти

хода

хода Катта дарахтнинг бутоқ ва шох-шаббалари кесиб ташланган пояси, танаси; узун ёғоч. Сада соя берар, Тол хода берар. Мақол Ёʻлчи чирик тахталар ўрнига ёʻғ

кулол

кулол Лойдан турли сопол идишлар, буюмлар тайёрлайдиган ҳунарманд. Бўзчи белбоққа ёлчимас, кулол — мўндига. Мақол Баъзан тандир вазифасини кулоллар ишлаган эски

Ҳаммасини кўриш · 20 →

Эртаклар

33 та
Андижонликнинг ҳикояси
Халқ оғзаки ижоди

Андижонлик йигитнинг саргузаштлари ҳақидаги ушбу эртакда, йигитнинг бойга хизматга кириши ва турли қийинчиликларга дуч келиши тасвирланади. Унинг бошидан

Бектемир ботир
Халқ оғзаки ижоди

Бектемир ботир ҳақидаги ушбу эртакда қаҳрамоннинг жасорати, садоқати ва севги ёʻлидаги курашлари тасвирланган. Эртакда йигитнинг қийинчиликларга қарамай, ў

Беш қиз
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда беш опа-сингилнинг саргузаштлари, уларнинг меҳмоннаварлиги ва қийинчиликларга дуч келиши ҳикоя қилинади. Эртакда садоқат, хиёнат ва адолатн

Ботир эчки
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда уч ҳайвоннинг хўжайинларидан қочиб, тоғда янги ҳаёт бошлаши тасвирланади. Улар ўз топқирликлари ва бирлашган кучлари билан ёввойи ҳайв

Бой билан новча
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда бойнинг новчаси қозига арз қилиб келади, лекин бойнинг айёрлиги туфайли қози ҳеч нарса ундира олмайди. Эртакда бойларнинг айёрлиги ва қозининг ок

Бойнинг ўғли
Халқ оғзаки ижоди

Бойнинг эрка ўғли отасидан қолган мол-мулкни исроф қилиб, дўстларининг сохта мақтовларига учади. Охир-оқибат, у отасининг васиятига амал қилиб, кутилмаган

Ҳаммасини кўриш · 33 →

Шева материаллари

17 та
гужум
Хоразм вилояти · сада қайрағоч
гüжüм
Хоразм вилояти · сада қайрағоч

сада қайрағоч

гüжüм
Андижон вилояти · сада қайрағоч
ҳавқулла
Қорақалпоғистон Республикаси · садақа ғалла

хирмондан садақа тариқасида бериладиган ғалла

нарван
Хоразм вилояти · қайрағоч

сада қайрағоч

Ҳаммасини кўриш · 17 →