Қидирув

от 1. Бирор (кўнгилли ёки кўнгилсиз) иш-ҳаракат, воқеа, ҳодисанинг юзага келишида, содир бўлишида омил бўлган бошқа бир воқеа, ҳодиса; боис, омил.

Касалликнинг келиб чиқиш сабаби.

[Меъмор:] Биз Хуросондан нима сабабдан чиқиб кетаётганимиздан хабарингиз борми? — Мирмуҳсин, Меъмор

Дарахтларнинг нобуд бўлиши ернинг қуришига, сув камайишига сабаб бўлади. — Газетадан

Ядро нурланишлари моддаларга таъсир қилиб, улар молекулаларининг ўзгаришига сабаб бўлади. — Фан ва турмуш

Шеър ун чекса, шоирнинг армони сабаб бўлгай. — А. Орипов

2. Бирор иш-ҳаракат ёки ҳолат учун асос бўлган нарса; важ, баҳона, боис.

Узрли сабаб.

Отабек яна ўн беш кун ўтказиб, тағин бир нозик сабабни ўртага ташлаб, онасининг рухсатисиз Марғилонга жўнаб соладир. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Албатта, аталадан тиш синмайди, аммо бу қимирлаб турган тишнинг тушганлигига бир сабаб, холос. — Шукрулло, Жавоҳирлар сандиғи

3. флс. Оламнинг ҳаракати ва бирон-бир вақт мобайнида бўлган ўзгаришдан сўнг иккинчи бошқа бир натижанинг заруран келиб чиқишини таъминловчи асосий ҳодиса.

4. сўроқ олмоши вазифасида Нима учун? Нега?

Шоҳ бўлсанг, сабаб ўғрилик қилган фуқароларингни тергамайсан? — А. Қаҳҳор, Башорат

причинныйинглизчаcausal, causativeфрансузчаcausalарабчаسَبَبِيٌّ، بِسَبَبِ (ما)

сфт. 1. Бирор ҳодиса, ҳолат таъсирида юз берган, бирор сабабга асосланган.

У кишининг кечикиши сабабли.

Энди кундош билан уч-тўрт кун апоқ-чапоқ бўлиб, оғиз-бурун ўпишгандай бўлар, лекин яна уч-тўрт кун сабабли-сабабсиз сира гаплашмай, тескари бурилар эди. — Ойбек, Танланган асарлар

2. айн. Сабабий.

Сабабли боғланиш.

3. кўм. (бош келишик билан) Учун, туфайли, оқибатида, сабабдан.

Подшонинг хасталиги сабабли мамлакатда тўю маърака, базмлар тўхтатилган. — Мирмуҳсин, Меъмор

Ҳаво ҳароратининг юқори бўлиши сабабли тутларда ён шохларнинг жадал ўсиши ва барглар сонининг кўпайиши содир бўляпти. — Газетадан

Шу сабабли куйлаб сени умрим кечар. — Ё. Мирзо

Антибиотиклар микроорганизмлардан ҳосил қилиниши сабабли қимматга тушади. — Фан ва турмуш

от Бирор иш, воқеа-ҳодиса ёки ҳолатнинг юзага келишига, содир бўлишига сабаб бўлган кимса, нарса, омил; сабаб-кор.

— Бугунги кечамиз сабабчилари бўлмиш келин ва куёвнинг ҳар иккаласи заводимиз ишчилари бўлади, — деди нотиқ ғурур билан. — Ёшлик

— Янглиш сўзлайсиз, онажон, —деди Кумуш, — сиз дунёда туришга лойиқ эдингиз, лекин сизнинг дунёдан тўйишингизга сабабчи мен эдим. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Қаҳқаҳанинг сабабчиси бўлган тўтиқуш гўё ғолибона ҳаммага қарагандек эди. — Газетадан

от кт. айн. Сабабчи.

Сабаб-корми ёлғиз тақдир ҳолингга санинг? — Э. Воҳидов

[Асад:] Қани, айтинглар-чи, базмнинг сабабкори ким? — Н. Сафаров, Кимга тўй, кимга аза

[Дадавой:] Ёмон кўрадиган бўлса, сизлар сабабкор. Халқни менга қарши қутуртириб юргансизлар. Уйғун, — Навбаҳор

сфт. Бирор сабаби бўлмаган, асосланмаган; асоссиз, важсиз, баҳонасиз; узрсиз.

Сабабсиз жанжал. Сабабсиз ўқишдан қолмоқ.

Табиат ва ижтимоий ҳаётда сабабсиз бирорта ҳодиса ёки воқеа содир бўлиши мумкин эмас. — Фалсафа қомусий луғати