Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«СÜ» бўйича 534 та натижа: Изоҳли

Филтр

Луғат мақолалари

440 та
суд

от 1. Муайян фуқаровий (айрим шахслар ёки муассаса ва ташкилотлар ўртасидаги, шахслар билан муассаса ва ташкилотлар ўртасидаги) низоларни ҳал қилувчи ҳамда жиноий ишларни кўриб чиқувчи — одил судловни амалга оширувчи давлат органи.

Халқ суди. Суд қарори. Суд ҳукми. Суд органлари. Судга бермоқ. Суд тизими.

[Қосимжон:] Ўртоқлар, олиб боринглар буларни, адолат судига топширинглар! Тегишли жазосини кўрсин. Ҳамза, — Туҳматчилар жазоси

2. Шундай орган жойлашган бино, хона, жой.

Суд эшигининг олдида ўтирганларнинг кўпчилиги ёшлар. — Газетадан

3. Шундай орган ходимлари ёки судялар ҳайъати.

Суд мажлиси.

Суднинг саволига жавобан Сидиқжон ўн бир гувоҳнинг номини айтганда, Шарофат рўмолининг учини тиш-лаб, донг қотиб қолди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

4. Фуқаровий ёки жиноий ишнинг шундай органда кўрилиши.

Судда ютиб чиқмоқ.

Суд муҳокамаси вақтида суднинг чиқарган кар бир ажрими дарҳол эълон қилиниши керак. — Ўзме

Суд ўн бешинчи майда бўлиши керак эди. Шу куни Сидиқжон судда нима дейишдан кўра Шарофатга рўпара бўлишни кўпроқ ўйлаб, хўп ясанди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

Тўлиқ мақола →
суф

Дам солганда, дуо ўқиганда, беморга ёки унга бериладиган нарсага нафас уриб чиқариладиган товуш; куф-суф.

  • Суф демоқ 1. Дам солиб, дуо ўқиб нафас урмоқ. Дадам раҳматли туф десалар, сувни тескари оқизиб, суф десалар, кўрнинг кўзини очиб юборадиган улуғ зот эдилар. — Ғ. Ғулом, Шум болаСуф де шофёрлигига-ю берадиган олти юз сўлкавойига! Қачон пулга зориқсанг, менга келабер. — А. Мухтор, Туғилиш
  • Суф сенга (ёки сизга) Қанақа одамсиз ахир. Суф сизга-е! сиз билан ҳазил қиляпмиз-а? — Ш. Тошматов, Эрк қуши
Тўлиқ мақола →
суқ

СУҚ 'ўзганинг овқатига олиб ейиш истаги билан тикилувчи', ' очкўз'. С у қ тўймас, ўгри бойимас (Мақол). Қадимги туркий тилда қам шундай маънони англатган бу сифат дастлаб соқ тарзида (ПДП, 422; DS, 508), кейинроқ суқ тарзида талаффуз қилинган (Девон, ИИИ, 143); ўзбек тилига кейинги талаффуз шакли етиб келган: соқ > суқ

1. Бировнинг оғзидаги, қўлидаги, олдидаги овқатига ҳавас, сукдик билан қаровчи; бировнинг дастурхонига бетакаллуф суқилувчи; очкўз

Оч тўяр, суқ тўймас — Мақол

Қосим суқ, Қорни қудуқ, Кўзи оч, Нафси қулоч — "Бойчечак"

2. Ҳирс, эҳтирос; ҳавас

Баширжон унга [Қирмизхонга] суқ бшган тикизди — Н. Аминов, Қаҳқаҳа

[Йигит] Қизнинг қадди-қо-матига суқ бизан муквиду — "Ёшлик"

Парво қилма. Омон-эсон Ташкент борайлик, бировнинг суқи тушмаганидан топиб бераман. Кўрибсанки, у ҳам шайдо, сен ҳам — Шуҳрат, Шинелли йиллар

3. этн. "Ёмон кўз", кинна

Даф бўл, фалокат шўртумшуқ, Тегирмонда туз еган суқ, кет, кет, кет, кет! — Ҳамза, Танланган асарлар

Ажаб бўпти! Ўғлингизга ҳали буҳам оз! Бўлмаса Зулфия кимдан кам? Ҳуснига суқингиз киради — О. Ёқубов, Чин муҳаббат

Тўлиқ мақола →
сур

сфт. Тўқ кулранг тусдаги; сурранг

Сур қоракўл тери

Бутхонанинг сур деворига Ҳар ўткинчи бир камп битмиш — Миртемир, Асарлар

Тўлиқ мақола →
сут

от 1. Одам (аёл) ва сутемизувчи ҳайвонларнинг лактация даврида сут безларида ишлаб чиқариладиган, янги туғилган наслни озиқлантирадиган мураккаб кимёвий таркибли оқ рангдаги суюқлик.

Сут безлари. Бола йиғламаса, она сут бермайди. — Мақол

Кўкрагимда сутим деб, Юрагимда ўтим деб, Энаси шўр йиғлайди, Қайдасан, Аҳмадим, деб. — Ойсулув

Искандар елиннинг сўрғичдек учларидан тиз-тиз отилиб чиқиб, хурмага оппоқ ипдек пов-пов чўзилиб туша-ётган сутга ҳайрат билан тикилиб қолди. — С. Нуров, Майсаларни аёз урмайди

2. Сигир, қўй, эчки ва шу кабилар чорва молларининг эмчагидан соғиб олинган шундай суюқлик (овқат ва маҳсулот сифатида).

Сигир сути. Ёғли сут. Сут саноати. Сут маҳсулотлари. Сутдан оғзи куйган қатиқни пуфлаб ичар. — Мақол

Кечаги чоршанба бозорда бир сигир олдим денг, егани қуруқ хашаг-у сутига қошиқ ботмайди — шундоққина қаймоқ. — Аския

Ошқозонда ҳазм бўлиб кетиши зарур бўлган дориларни сут билан ичиш мутлақо мумкин эмас. — Фан ва турмуш

3. Баъзи ўсимликларнинг танаси, пояси ёки ҳосилидаги оқ суюқлик.

Семизўтнинг сути. Думбул жўхорининг сути,

Бир куни Файзулла билан сути қотган думбул ўрикларни териб олиб, жуфтми-тоқ ўйнаб ўтирсак, кўчада биров чақиргандай бўлди. — С. Сиёев, Ёруғлик

  • Она сути оғзига келмоқ Наинки сен, ишлайверсак, бизларнинг ҳам, бил, Оғзимизга келиб қолар она сутимиз. А. — Орипов, Йиллар армони
  • Она сути оғзидан кетмаган Ҳали ёш, турмушнинг аччиқ-чучугини, тажрибасини кўрмаган; гўдак. Она сути оғзидан кетмаган бола.
  • Она сутидай ҳалол (ёки пок)
  • Оқ сутини оққа, кўк сутини кўкка соғмоқ
  • Сут билан кирган жон билан чиқади Ёшликдан ўрганган одат ўла-ўлгунча сақланади, деган маънода ишлатиладиган матал. Махдум Анварнинг бирор камбағал билан ёзилишиб ўтирганини кўрса сут билан кирган, жон билан чиқар, мақоли кўп тўғри сўз, деб ўйлар ва энсаси қотиб, четга кетар эди. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён
  • Сутдан оқ, сувдан тиниқ Беғубор, пок, бегуноҳ одам ҳақида.
  • Хом сут эмган банда (ёки инсон) Исъҳоқ Махсум билан Уста Мўмин ҳам хом сут эмган банда эдилар. — Газетадан
Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 440 →

Шева материаллари

94 та

Ҳаммасини кўриш · 94 →