Поиск

sft. Mendeleyev davriy sistemasining VIII guruhiga mansub kimyoviy element; kumushsimon koʻkish rangli, korroziyaga chidamli qattiq metall.

ot 1. Soʻrgʻichli sakkizta katta paypaslagichi boʻlgan dengiz hayvoni, sakkizoyoq.

Koʻchada oyoqlari, matallarda aytiladigan roʻdaponing oyoqlariday, bir-biriga oʻralib borayotgan qoʻrqinchli bir ajoyib narsani koʻrdim. — S. Ayniy, Qullar

2. koʻchma Har qanday bahaybat, vahimali narsa.

— Bir oyogʻim toʻrda-yu bir oyogʻim goʻrda, ajal degan roʻdapo eshikning tirqishidan moʻralab turibdi-yu, qolgan besh kunimga shukur qilmay, yana orzu-havas qilaymi, aylanay ovsin? — dedi Shukur kampir. — A. Muxtor, Opa-singillar

U tankning motor qismiga yondiruvchi butilka tashladi shekilli, lovullagan temir roʻdaponing qornidan ofitser oʻzini uloqtirdi-da, toʻpponchasini tepadagi allakimga berdi. — Oybek, Quyosh qoraymas

Roʻdapo bulutlar, siyqa tangadek xira yal-tirab turgan quyoshni yutib yuborishga oshi-qadi. — X. Sultonov, Onamning yurti

3. koʻchma Bichimi kelishmagan, beoʻxshov, besoʻnaqay kiyim yoki yopinchiq.

— Bahringiz ochilibdi, oyi. — Ochilganda qanday! Shu roʻdaponi yopinib, umrimni xazon qilgan ekanman. — A. Muxtor, Opa-singillar

Ichkari uylarning biridan, lippasiga qistirilgan roʻdapo qoʻngʻir koʻylagining etagini shosha-pisha tuzatgan koʻyi, semiz, badqovoq xotin chiqib keladi. — X. Sultonov, Bir oqshom er-tagi

4. Qoʻpol, qovushmagan odam.

Habiba xonim Valixonning koʻz ochib koʻrgani, Tehron va Kobulga nomi ketgan savdogarning qizi. Mayna-chi? Qishloqi, sahroyi, roʻdapo bir qiz. — Sh. Toshmatov, Erk qushi

Boʻtamlab turib, jonimni oladi shekilli bu roʻdapo, deya xayollandi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

ot 1. Maqsadni yuzaga chiqarish uchun kishida boʻlgan matonat va qatʼiyat.

Kuchli iroda. Temir iroda. Irodasi yoʻq odam,

Ular qurollari sinsa — qoʻllari bilan, qoʻllari sinsa — tishlari bilan, tishlari sinsa — irodalari bilan qazish qasdida kelgan suv tashnalari edi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

[Turgʻunboyning] Koʻnglini qandaydir shubha va norozilik tatalab turgan boʻlsa ham, biron qarshi fikr aytishga irodasi yetmadi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

2. Ixtiyor, xohish.

Oʻz irodasiga qarshi ish qilmoq.

Huquqiy davlatda ozchilik, agar mard boʻlsa, koʻpchilikning irodasiga itoat qiladi. — E. Yusupov, Istiqlol yoʻlida

3. Iroda (xotin-qizlar ismi).

ot 1. Erishish, amalga oshirish koʻzda tutilgan orzu; maqsad, muddao.

Botir yorim, bilaman, siz qaygʻu daryosiga mandan chuqurroq botgandirsiz. Endi yolgʻiz murodim: sizni bir koʻrmoq, siz bilan ikki ogʻiz soʻzlashmoqdir. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Murod (erkaklar ismi).

sft. Biror-bir maqsadga, rejaga ega boʻlmagan; orzu-umidsiz.

U derazadan tashqariga xomush, bemurod tikilib turarkan, hayoti mazmunsiz romandek zerikarli boʻlib qolganini payqadi. — X. Sultonov, Onamning yurti

Sensiz qolar edim zulmatda tugal, Sensiz qolar edim butkul bemurod. — A. Oripov

ot 1. Aka yoki uka; ogʻa yoki ini.

Boysunqur mirzo oʻz qobiliyati, oʻtkir zehni, ishbilarmonligi bilan birodarlaridan ajralib turadi. — Mirmuhsin, Meʼmor

2. Faoliyati, qarashlari, munosabatiga koʻra oʻzaro yaqin shaxs; hamdam, doʻst.

Tangri birodarlariga qovogʻini solib qarovchi kishilarni yoqtirmaydi. — Hadis

Muribdek kishini birodar, ogʻa tutinib, Avazning yorugʻ kunlari ziyoda boʻldi. — S. Siyoyev, Avaz

Ming tashakkur, ming rahmat, yonimizga kirib, dehqonchilikka oʻrgatgan oʻzbek birodarlarimizga. — Oʻzbekiston qoʻriqlari

3. Oʻrtoq, ogʻayni (murojaatda).

Siz qutlugʻ kunlarda yetib keldingiz, aziz birodarlar! — A. Muxtor, Doʻstligimiz barq ursin

Birodar, Azizxon degan polvon bolani qaydan topsam boʻladi? — S. Ahmad, Ufq

— Qayoqqa, birodar? — dedi shopmoʻylov taksichi, mashinaning qiya derazachasidan moʻralab. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

4. Birodar (erkaklar ismi).