Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «RV» — результатов: 499: Толковый

Фильтр

Словарные статьи

170
nerv

ot Bosh miya, orqa miya va nerv tugunlarini gavdaning boshqa aʼzo va toʻqimalari bilan bogʻlaydigan, asosan, nerv tolalari tugunidan iborat murakkab anatomik tuzilma va ularning har biri; asab.

Koʻrish nervi. Harakatlantiruvchi nervlar. Nerv sistemasi. Nerv toʻqimalari.

Tepki kasalligida ayrim hollarda nerv sistemasida har xil oʻzgarish boʻlib, yengil oʻtadigan meningit ham boʻlishi mumkin. — Saodat

Полная статья →
sarv

ot 1. Janub mamlakatlarida oʻsadigan, ignabargli doim yashil tik daraxt.

Ikki chetiga sarvlar va shamshodlar ekilgan salqin xiyobonlarda hech kimsa koʻrinmasdi. — M. Mahmudov, Mangu kuy izlab

Oy kelib, sarv uzra qoʻndi, Boʻldi oyruxsor sarv. — E. Vohidov

Sarv turlaridan ihota oʻrmonlar, istirohat bogʻlari barpo etishda foydalaniladi. — OʻzME

2. Qaddi-qomati, basti kelishgan, xushqomat.

Jonga huzur, dilga farogʻat, Sarvim yaxshi, sunbulim yaxshi. — O. Yunus

Полная статья →
arvoh

ot 1. Diniy tasavvurlarga koʻra: faqat odam tirikligida, hayotida u bilan boʻladigan, vafotidan keyin tandan chiqib, abadiy mavjud boʻladigan gʻayrimoddiy asos; ruh.

Tirik moʻminlar qargʻishidan qoʻrqmasang, marhumlar arvohidan qoʻrq. — Gazetadan

Shu yerni obod qilinglar. Har holda ota yurting. Otangning arvohi ham shod boʻladi. — Sh. Xolmirzayev, Bodom qishda gulladi

2. Marhumning kishi xayolida koʻringan sharpasi.

Sevguvchi yigitni solmishdir yoʻlga, Tunda ertak aytgan bir mudhish arvoh. — H. Olimjon.

Shayx arvohdek besas, beparvo turardi. — S. Siyoyev, Avaz

  • Arvoh oshi Oʻtgan ota-bobolarning ruhiga bagʻishlab oʻtkaziladigan kichikroq maʼraka, yoʻqlov. Sultonbek soʻz oldi: Arvoh oshi bermayman, oʻgʻlimni tuy qilmoqchiman, toʻy dedim. — Oybek, Tanlangan asarlar
  • Arvohi pir yoki arvoh piri Ustoz qoʻlida kasb-hunar oʻrganib, mustaqil ish boshlash uchun fotiha olayotgan shogirdning shu munosabat bilan hamkasaba ustalarga va oʻtgan pirlar arvohini shod etish maqsadida beradigan ziyofati. Boʻlmasa, usta Olim oʻz uyiga doʻkon quribdir deng-chi! — Doʻkon quribdir. Arvoh piri bermasdan-a? — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
  • Arvoh kapalak Odatda, kechasi chiroq yorugʻiga keladigan yirik qoʻngʻir kapalak (oʻlgan kishining ruhi oʻz uyiga goʻyo shu kapalak suratida kelarmish).
  • Arvoh urdi Ishning rasvo boʻlishi, yomon hodisa yuz berishini ruhning yomon taʼsiridan koʻrishni bildiradi. [Qozi] Tavba qildim, xudo! [Mulladoʻst:] Arvoh urdi, qozi! — Hamza, Maysaraning ishi
  • Och arvoh yoki arvohga oʻxshagan Juda oriq, qiltiriq; goʻyo jonsizdek koʻrinishli.
Полная статья →
parvo

ot Kimsa yoki narsaga boʻlgan diqqat-eʼtibor, qiziqish, nazar-pisand, nazarga olish.

[Oyxon:] Men seni suydim, oʻzgasiga ne parvoyim boʻlgay! — Hamza, Maysaraning ishi

  • Parvo qilmoq yoki parvoyiga keltirmoq Diqqat-eʼtibor bermoq, diqqat-eʼtibor bilan qaramoq, nazar-pisand qilmoq. Anvar boʻlsa undan teskari burilib ketadigan boʻlib qoldi. Ammo Alimardon parvo ham qilmasdi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq solShu masalada boshingizni toshga urib gapiring — parvoyiga keltirmaydi. — Oydin, Ikki koʻzi shunda
  • Parvoyi falak (yoki palak) Ovqat yeb, karavotga choʻzilgan Qudratjon parvoyi falak, xirillab uxlab qoldi. — Mirmuhsin, UmidU esa parvoyi palak — quyosh botishini kutib, uyida oʻtirdi. — T. Malik, Shaytanat
Полная статья →
toʻrva

ot Kichkina qopchiq; xalta.

Boʻz toʻrva. Bir toʻrva yongʻoq. Qoʻrboshi ham, toʻrvasini yoʻqotgan gadoydek, qushbegining chap yoniga, Kumushbibining yuqorisiga borib oʻtirdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Har xil asbob-uskunalar solingan toʻrvasini katta temirga ilib, obkashday yelkasiga qoʻyib olgan chelak tuzatuvchi gurkuragan ovozi bilan jimjit mahallaga jon kirgizib borardi: — Che-la-ak tu-za-ta-ma-an! — P. Tursun, Oʻqituvchi

  • Tuzluq toʻrva
  • Toʻrva qoqdi Oxirgi farzand, kenjatoy. Haydar Abdurahmon otaning kenja oʻgʻli toʻrva qoqdi bolasi edi. — M. Muhamedov, Qahramon izidanAyniqsa, Mavlon akaning toʻrva qoqdisi Nishonboy serxarxasha. — H. Gʻulom, Mashʼal
Полная статья →

Показать все · 170 →

Сказки

147
Abduaziz
Устное народное творчество

Abduaziz boy otasidan qolgan mol-mulkni sovurib, qirqta joʻrasidan yordam soʻraydi, ammo ular yordam bermaydi. Keyinchalik u karvon bilan safarga chiqib, quduqd

Ahmoq joʻralar
Устное народное творчество

Bu ertakda Yuz Muhammad ismli kalning topqirligi va ayyorligi orqali ahmoq joʻralarini aldab, ulardan qutulishi hikoya qilinadi. Uning har bir hiylasi kutilmaga

Ahmoq podsho
Устное народное творчество

Bu ertakda oʻgʻrilik qilgan bir kishining aybi bilan boshlangan voqealar zanjiri ahmoq podshohning bemaʼni hukmlari tufayli kulgili tus oladi. Adolatni oʻrnatis

Aldoqchi mushuk
Устное народное творчество

Bu ertakda oʻrmondagi hayvonlarni doimiy aldab yuradigan bir dono mushuk haqida hikoya qilinadi. Mushuk oʻzining ayyorligi bilan turli vaziyatlardan chiqib keta

Alvasti
Устное народное творчество

Bir yigit tasodifan alvastining telpagini qoʻlga kiritadi va shu orqali koʻrinmas boʻlib qoladi. U alvasti bilan birga turli sarguzashtlarga duch keladi, jumlad

Aqlli, idrokli, zehnli
Устное народное творчество

Uch aka-uka otasidan qolgan oltinni boʻlishish uchun yoʻlga chiqadi. Yoʻlda uch yigit oʻzlarining aql-idroki bilan bir tuyakash va qozini hayratda qoldiradi.

Показать все · 147 →

Диалектные материалы

182
adaq: arva
Xorazm viloyati · uch oyoqli aravacha

botalarni yurishga oʻrgatadigan uch oyoqli aravacha

alagayım
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · begʻam, beparvo

begʻam, beparvo

alagʻayim
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · begʻam, beparvo, sodda

begʻam, beparvo; sodda

alagʻayim
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · begʻam, beparvo

Показать все · 182 →