Hayot Foundation loyihasi
Loyiha haqida
Oʻz
Oʻz

Qidiruv

«Qarimoq» boʻyicha 29 ta natija: Izohli

Filtr
Lugʻat turi
Izohli Tarjima Terminologik Frazeologik

Lugʻat maqolalari

23 ta
qarimoq

fl. 1. Yoshi ulgʻayib, qarilik davriga oʻtmoq; keksaymoq, qartaymoq.

Qarigan xotin. Qarigan daraxt. Ahmoq horiganini bilmas, koʻsa — qariganini. — Maqol

— Siz nechaga kirdingiz? — Meni soʻramang, men endi qarib qoldim. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Qarib qolishgan, ogʻir musibatni koʻtarisha olmaydi. — E. Raimov, Ajab qishloq

2. Jismonan qarilik davriga xos holatga tushmoq.

Xadicha xola umrini xorlik-zorlik tortib oʻtkazgan hamma kishilarday tez qarigan — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Qalb qoʻrini el xizmatiga baxshida qilgan, yurtini yashnatib-yashartirgan kishi qarimaydi. — Gazetadan

3. koʻchma Eskirib, oʻz umrini tugatmoq, tugatish bosqichiga oʻtmoq.

Asrlardan asrlarga ulashgan Asl sanʼat qarimaydi. — Q. Muhammadiy.

4. koʻchma Xazon boʻlmoq, soʻlmoq.

Bogʻimizga zogʻ-u xazon dorimasin, Gul ila gulzorimiz qarimasin. — Uygʻun.

5. koʻchma Oʻz muddatining tugash pallasiga oʻtmoq, tugash jarayonida boʻlmoq.

— Bahorning daragi bu, — dedi Unsin mayin ohangda osmonga qarab, — qish qarib qoldi. — Oybek, Ulugʻ yoʻl

Huvullagan sariq vodiyda, Qarigan kuz yotadi behol. — Sh. Rahmon, Yurak qirralari

  • Safar qaridi 1. Maʼlum joyda yoki safarda boʻlish muddati tugadi, qaytish vaqti keldi. Safar qaridi. Gʻulomjon aka yurtini shunchalik sogʻingan ediki, har eslaganda, yurak-bagʻri ezilib ketardi. — J. Abdullaxonov, ToʻfonMaʼmura singlim, menga olam uyidan joy qolmadi, safarim qaridi, muddatim bitdi. — X. Sultonov, Onamning yurti
Toʻliq maqola →
qari

QARI I ' koʻkrak oʻrtasidan qoʻlning uchigacha boʻlgan uzunlik oʻlchovi' (turli joyda turlicha uzunlikni bil— dirgan). Ishtonsizning tushiga ikki q a r i boʻz kiribdi (Maqol). Qadimgi turkiy tilda ham shunday oʻlchov birligini anglatgan bu soʻz asli ' qoʻlning yelkadan tirsakkacha boʻlgan qismi' maʼnosini anglatgan qar otidan (ДС, 422) kuchaytirish maʼnosini ifodalovchi -ï qoʻshimchasi bilan hosil qilingan (ДС, 426: qarï I; De — von, III, 242): oʻzbek tilida a unlisi ä unlisiga almash — gan, ï unlisining qattiqlik belgisi yoʻqolgan: qar + ï = qarï > qäri. Bu soʻz asli ' qoʻlning tirsakkacha boʻlgan qismi'ni anglatgan (ДС, 426), keyinchalik maʼno ta — raqqiyoti natijasida hozirgi maʼnosi yuzaga kelgan. QARI II ' koʻp yashagan', ' keksa'. Q a r i bilga— nini pari bilmas (Maqol). Bu sifat asli qadimgi turkiy tilda 'keksay-' maʼnosini anglatgan qarï-feʼlidan (ДС, 426; Devon, III, 279) maʼno taraqqiyoti yoʻli bilan ajralib chiqqan: 'harakat' -> 'shunday ha — rakat. oqibatida voqe boʻladigan holat'; oʻzbek tilida a unlisi ä unlisiga almashgan, ï unlisining qattiqlik belgisi yoʻqolgan: qarï— > qarï > qäri

1. Ancha yoshga borgan, qartaygan; keksa. . n Dari ham, yosh ham uning oldida odob saqlayotgandek, askiyaga ortiq ogʻiz ochmadi. M. Ismoiliy, Fargʻona t

Dari kishi. Dari ot. Dari tol. Yoshu qari(lar). Dari bshzganini pari bilmas — Maqol

2. koʻchma Uzoq oʻtmishga ega. Yetib kelar muzday shabada.. Dari togʻning xoʻrsinikrshri. Sh. Rahmon, Yurak qirralari

Yozdi qari tarix sahifasiga Tarixni titratgan bir soʻz — larzakor — Mirtemir

Toʻliq maqola →
qarich

ot Yozilgan panjaning bosh barmogʻi uchidan jimjiloqning uchigacha boʻlgan masofa; shu masofaga teng eski uzunlik oʻlchovi.

Kiprik ulay qarichday. — E. Oxunova.

Togʻdan esgan shabada yerdan bir yarim qarich koʻtarilgan gʻoʻzalarning barglarini shivirlatdi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Saidiy Salimxonning oʻzidan bir qarich nariga jilishini xohlamaydi. — A. Qahhor, Sarob

  • Bir qarich Baʼzi soʻzlar bilan qoʻllanib, belgi, holatni kuchaytiradi. Shu qizni bir qarichligidan tarbiyalab, yedirib, kiydirib, mana voyaga yetkazdim. — N. Safarov, Olovli izlarXoʻjayinning laychasi-ku, burnini bir qarich koʻtarganiga hayronman. — Oybek, Tanlangan asarlar[Kumush] Zaynabning bir kart osilib ketgan qovoq-dudogʻiga istehzolanib, tomosha qilar edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
  • Tili bir qarich Tili uzun, ogʻzi botir, gap bilan maqtanadigan. Hoy, oʻgʻlim! Qilgʻilikni qilib qoʻyib, tagʻin nega tilingni bir qarich qilasan?. — Nazir, Bir tup gʻoʻzaTili bir qarich boʻlib, undoq qildim, mundoq qildim, deya koʻkragiga uradi. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli
Toʻliq maqola →
qarish

Yosh ulgʻaya borishi bilan organizmning aʼzo va sistemalarida paydo boʻladigan salbiy oʻzgarishlar

Ular organizmning hayotga moslashuv imkoniyatlarining susayishiga, qarishga olib keladi — Gazetadan

Toʻliq maqola →
qariya

ot Qari(gan) kishi; keksa, moʻysafid, chol.

Nuroniy qariyalar. Qariyalar choyxonasi.

Qariyalar dasturxonga fotiha oʻqishgach, hamma oʻrnidan turdi. — S. Ahmad, Ufq.

Tagʻin nima boʻldi, qariya? — har narsani loʻnda qilib gapirishni sevgan Qoratoy chidamsizlik bilan soʻradi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Toʻliq maqola →
qariyb

rvsh. Taxminan, deyarli, yaqin.

Qariyb bir kilometrcha masofa.

Tank qirq-ellik metr yaqin kelganda, Ahmadjon oʻsha chakalakzordan chiqqan qariyb bir rota nemis piyoda askarini koʻrib qoldi. — A. Qahhor, Oltin yulduz

U qariyb doimo hushsiz yotar, hech bir narsa yemas, faqat goh-goh suv soʻrab ichardi. — S. Ayniy, Esdaliklar

Trolleybus qariyb boʻsh boʻlgani uchun, Aʼzamjonni bemalol savolga tutdi. — A. Obidjon, Akang qaragʻay Gulmat

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 23 →

Taʼriflar ichida

6 ta
keksaymoq

keksay Keksalik davriga oʻtmoq; qarimoq. Dunyo mojarosidan qoʻl yuvmoqchi boʻlgan bir otaga keksaygan kunlarida farzand dogʻini koʻrmaslikning oʻzi ham ulugʻ mukofotdir!

qartaymoq

qartay ayn. Qarimoq 1. Qartayib qolgan odam, Qartaysangiz ham quyulmaysiz. H. Nazir, Yaxshi ism Qartayganda xoʻr boʻp qolgan oʻzimdi(r), Sen anglagin gulday soʻlgan tarzi

qoʻsha

qo‘sha Ikkita, bir juft; juft. Qoʻrqqanga qoʻsha koʻrinar. Maqol Yarashiqli kelgan qoʻsha kokiling. Hasanxon Qoʻsha kungurali binolar, Qubbalarda oʻynaydi quyosh. E. Rahi

qoʻsha

qo‘sha Ikkita, bir juft; juft. Qoʻrqqanga qoʻsha koʻrinar. Maqol Yarashiqli kelgan qoʻsha kokiling. Hasanxon Qoʻsha kungurali binolar, Qubbalarda oʻynaydi quyosh. E. Rahi