Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«QIZ» boʻyicha 1470 ta natija: Izohli

Filtr

Lugʻat maqolalari

120 ta
qiz

ot 1. Balogʻat yoshiga yetmagan ayol.

Qiz bola. Yosh qiz. Oʻquvchi qiz.

2. Xotin jinsiga mansub farzand (oʻz ota-onasiga nisbatan).

Uning uch oʻgʻil, ikki qizi bor. Qiz chiqarmoq. Qiz uzatmoq. Qizi borning nozi bor. — Maqol

Farzand oʻgʻilmi, qizmi — bari bir, ota-onasining yuragi boʻlar ekan. — Oybek, Tanlangan asarlar

3. Balogʻatga yetgan, ammo hali erga tegmagan ayol; maʼsuma, bokira.

— Qizmi, juvonmi, Gulnormi — bari bir, man dadamning yosh xotin olishini xohlamayman, — dedi Salim. — Oybek, Tanlangan asarlar

4. Qizlarga yoki yosh juvonlarga nisbatan murojaatda ishlatilib, hurmat, erkalash, oʻzini yaqin olish singari maʼnolarni ifodalaydi.

Otga juda epchil ekansan-ku, qizim! Barakalla-ye. — A. Qahhor, Xotinlar

Yozib bering, aylanay poshsha qiz. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

  • Qari qiz
Toʻliq maqola →
qizil

sft. 1. Qon rangidagi; qirmizi, alvon.

Qizil muqovali kitob. Qizil koʻylak. Qizil qalam. Qizil olma.

Patnisda toʻrtta kulcha, ikki bosh qizil chillaki va bir bosh qush choʻqigan qandaydir oq uzum bor edi. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Yuzning, badanning shu tusga moyil rangi; qizillik.

Uning yuzidagi qizilga yana qizil qoʻshildi. — Oydin, Oʻzidan koʻrsin

Shirinzabonovning yuziga qizil yugurdi. — Mushtum

3. Vino.

Siz har vaqt Jamol-boy akam bilan choʻqishtirasiz, bizga joʻra boʻling, qizil iching! — Oybek, Tanlangan asarlar

4. Oktyabr inqilobi, shoʻro tuzumi, armiyasiga oidlikni bildiradigan soʻz sifatida qoʻllangan.

Qizil armiya. Qizil askar. Qizil toʻy. Qizil matbuot. Qizil choyxona. Qizil karvon. Qizil gvardiya.

  • Qizil ari
  • Qizil gul 1. Qizil rangda ochiladigan har qanday gul; Yoz gulshani qizil gul, Xalqim qilur namoyish. — S. Abdulla;
  • Qizil kitob Yoʻqolib borayotgan yoki yoʻqolish xavfida boʻlgan noyob oʻsimlik va hayvon turlarini qayd qiluvchi davlat hujjati. Xalqaro qizil kitob. Oʻzbekiston qizil kitobi.
  • Qizil lavlagi
Toʻliq maqola →
qiziq

QIZIQ I 'harorat koʻtarilgan payt'. ”Hamma yoqda suv, hamma yohda daraxt, — dedi Oʻktam keng nafas olib, — bu yerlarda saraton h i z i g i bilinmasa kerak" (Oybek). Bu ot eski oʻzbek tilida 'isib, kuydiradigan holatga yet—' maʼnosini anglatuvchi qïzï— feʼlidan —q qoʻshimchasi bilan yasalgan; keyinchalik ï unlilarining qattiqlik belgisi yoʻqolgan: qïzï— + q = qïzïq > qiziq I. QIZIQ II ' kishida qiziqish, ajablanish uygʻata-digan', ' qiziqarli', ' gʻalati'. Paxta bayrami hech ha-yerda Mirzachoʻldagidek h i z i h oʻtmasa kerak (Ab-dulla Qahhor). Bu sifat eski oʻzbek tilida qïzï-feʼlining 'harorati koʻtaril-' maʼnosidan —q qoʻshimchasi bilan yasalgan; keyinchalik ï unlilarining qatgiq— lik belgisi yoʻqolgan: qïzï- + q = qïzïq > qiziq

2. Qiziqish uygʻotadigan, diqqatni tortadigan; qiziqarli. m . Yetti-sakkiz yoshdagi bolalar uchun chillak oʻyinidan qizigʻi bormi? R. Fayziy, Sen yetim emassan

Qiziq hikoya. Qiziq ertak. Qiziq tomosha

Bunda holdan toyguncha ishlashib, uchastkaning umumiy geologik sxemasini tuzishdi, baʼzi bir qiziq joylarning suratini olishdi — S. Karomatov, Oltin qum

3. Zavq, kulgi qoʻzgʻatadigan

Ular bir-biriga gap bermay, allaqanday voqeani gapirishib kelishyapti. Juda qiziq joyiga kelishgan boʻlsa kerak, hammalari birdan xaxolab kulib yuborishdi — S. Anorboyev, Oq-soy

4. Koʻngil ochadigan, maroqli, qiziqar-

Bazm juda qiziq, juda koʻngilli edi — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

[Salimboyvachcha] Oʻtirish qiziq, juda xushchaqchaq, bazm juda qiyqiriqli boʻlishini bilib.. saman yoʻrgʻani egarlatib qoʻygan edi — Oybek, Tanlangan asarlar

5. oʻayriodsiy, ajablantirarli, gʻalati

Uni bekordan-bekorga qamab qoʻyishi qiziq- — ku/ Mirmuhsin, Meʼmor

Oʻzimam qiziqman-da.. Illy yomgʻirdan qoʻrqib, maktabdan qolib oʻtirsam — E. Raimov, Ajab qishloq

Buoʻgʻrilar qiziq: "Oyda, yilda bir kelgan mehmonidan ayrilmasin", deb ashula aytadi — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

6. Taajjub, hayronlikni bildiradi

Qiziq, birdan oyim, boyagi gaplar esiga tushdimi, qovogʻini solib oldi — H. Nazir, Yonar daryo

-Qiziq, nima qilib yuribdi yarim kechada?Oʻ — Hoshimov, Qalbingga quloqsol

7. ayn. qiziqchi. m . Birdan xon va raiyat kulib yubordilar, bu kishi Xudoyorning eng yaxshi qizigʻi Zokir gov edi. A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

Yusuf(jon) qiziq. Oxun qiziq

Ulugʻbek oʻtkazgan katta bir toʻyda qiziqlar, cholgʻuchilar, askiyachilardan tashqari, bir ayol ashula aytib.. hammani mastu shaydo qilgan ekan — K. Yashin, Hamza

Toʻliq maqola →
qizgʻin

sft. 1. Qizib turgan, qizigan; haroratli, issiq; qaynoq.

Saratonning qizgʻin quyoshi.

Qizgʻin qum ostidan yangigina keltirilgan toʻrt dona koʻmach ishtahalarni oʻziga tortar edi. — S. Ayniy, Qullar

Sobir yuzini uning oʻtday qizgʻin yuziga sal tegizib, shivirladi. — Oybek, Oltin vodiydan shabadalar

2. Joʻsh oʻrgan, joʻshga kelgan; avjiga chiqqan; jonli, joʻshqin.

Qizgʻin ish. Qizgʻin kurash. Qizgʻin suhbat. Qizgʻin munozara. Gʻoʻza parvarishining qizgʻin pallasi. Oʻrim-yigʻim qizgʻin davom etmoqda.

Hozir paxta uchun kurash yanada qizgʻin tus oldi. — Nazarmat, Joʻrlar baland sayraydi

3. Chinakamiga va kuchli tarzda, chin dildan.

Qizgʻin salom. Qizgʻin tabriklar.

Biz keksalarning orzu-istaklarini qizgʻin quvvatlaymiz. — N. Safarov, Olovli izlar

Er-xotin bir-birlarini hech qachon oʻsha kundagiday qizgʻin suymagan boʻlsalar kerak. — E. Aʼzamov, Javob

Toʻliq maqola →
qizaloq

ot Qiz bola, yosh qiz.

Uyimizda yana bitta qizaloq tugʻildi. — H. Tursunqulov, Hayotim qissasi

yoʻlakda yugurib ketayotgan bir qizaloqning qoʻlida gunafsha koʻrib qoldi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 120 →

Taʼriflar ichida

834 ta
yor-yor

yor-yor etn. Bir arava qiz-juvon childirma chalib, yor-yor aytib oʻtishdi. A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

oyoq-qoʻlli

oyoq-qo‘lli s. t. Chaqqon, epchil, uddaburon. Mohira opa! Siz Nasiba xolaning qizini koʻrganmisiz? Oyoq-qoʻlli, pazanda, qizmisan — qiz-da! Yoshlik

sarafan

sarafan Xotin-qizlarning yengsiz uzun keng ust kiyimi. Yupqa matodan sarafan kiygan qiz-juvonlar tikuv mashinalari yonida saf-saf boʻlishib, kiyim tikishyapti. S. Umarov,

chevar

chevar Kiyim-bosh yoki kashta tikishga usta ayol, mohir tikuvchi. Mana shu chevar qizlar xaridorgir mahsulot tayyorlashadi. Saodat koʻchma Oʻz ishining mohiri, ustasi. Pa

maroqli

maroqli Maroq bagʻishlovchi, zavq beruvchi, rohatbaxsh, zavqli. Maroqli leksiya. Maroqli hikoya. Maroqli suhbat. Qiz-yigit toʻyi — baxt, muhabbat toʻyi boʻlgani uchun, un

javhar

javhar Qimmatbaho toshlarning umumiy nomi. koʻchma Eng qimmatli, bebaho narsa. Muhabbat juda oz yigitlarga muyassar boʻladigan yurak javharidir. A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Hammasini koʻrish · 834 →

Ertaklar

238 ta
Abduaziz
Xalq ogʻzaki ijodi

Abduaziz boy otasidan qolgan mol-mulkni sovurib, qirqta joʻrasidan yordam soʻraydi, ammo ular yordam bermaydi. Keyinchalik u karvon bilan safarga chiqib, quduqd

Ahmoq joʻralar
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda Yuz Muhammad ismli kalning topqirligi va ayyorligi orqali ahmoq joʻralarini aldab, ulardan qutulishi hikoya qilinadi. Uning har bir hiylasi kutilmaga

Ajdar qush
Xalq ogʻzaki ijodi

Yetim qiz gʻorda yashar ekan, uni ajdar qush asrab, oʻziga makon qilib oladi. Bir botir yigit ajdar qushni oʻldirib, qizni qutqaradi va u bilan baxtli hayot kec

Aka-uka
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda aka-ukaning sarguzashtlari orqali insonlarning taqdiri va amallarining oqibatlari haqida hikoya qilinadi. Aka oʻzining gʻalati duolari va harakatl

Andijonlikning hikoyasi
Xalq ogʻzaki ijodi

Andijonlik yigitning sarguzashtlari haqidagi ushbu ertakda, yigitning boyga xizmatga kirishi va turli qiyinchiliklarga duch kelishi tasvirlanadi. Uning boshidan

Aql bilan baxt
Xalq ogʻzaki ijodi

Aql va Baxt doʻst boʻlib, bir oʻtinchining hayotiga aralashadi. Baxt oʻtinchiga omad keltirsa, Aql unga qiyin vaziyatlardan chiqishga yordam beradi.

Hammasini koʻrish · 238 →

Sheva materiallari

278 ta
Bo‘yon
Xorazm viloyati · Qizilmiya, shirinmiya

Dukkakdoshlarga mansub ko‘p yillik ildizpoyali begona o‘t; qizilmiya; shirinmiya.

Ja:tor
Xorazm viloyati · yotqiz
Napti
Fargʻona viloyati · libos

asil tavardan qilingan xotin-qiz kiyimi

a:l
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · qizil
adagʻly
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · unashtirilgan

Unashtirilgan (qiz)

Hammasini koʻrish · 278 →