кўм. 1. (б. к. билан) Таққослаш, ўхшатиш, даража муносабатларини, маъноларини билдиради; каби, ўхшаш, -дек.
Косани олиб, катта қошиқ билан шошиб-пишиб ичди. Косада ош уч эллик қадар озайди. — Ойбек, Танланган асарлар
Дунё қадар мардлик сиққан кенг қучоғингга, Яширинган миллион халқнинг ғазабли саси. — Ҳ. Пўлат.
Биз ўзимизни ичкарига олгач, дарвозабон ўзининг ҳазми кўтарган қадар бизга тўнғиллайдир-да, дарвозани берклаш ҳаракатига тушади. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
2. ж. к. (билан) Чегара муносабатини, маъносини билдиради; довур, -гача.
Уйдан вокзалга қадар. Етти яшардан етмиш яшарга қадар.
Дарвоза остини то ҳамсоялар эшигига қадар супуриб кириб ўлтириб, оналари билан чой ичмоққа машғул бўлар эрди. — Ҳамза, Танланган асарлар
Шу йилнинг охирига қадар корхонада бешта дастгоҳ тайёрланада. — Газетадан
- Бир қадар Маълум даражада, бир оз, бирмунча, сал. Бу ишлар бир қадар битгандан кейин, Сидиқжон онасини олиб келгани Баҳрободга борди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлариИкки оғайни бир қадар саросимага тушиб, ўринларидан туришди. — Ойбек, Танланган асарлар
- Мумкин қадар Имкони борича, иложи борича. Қамбар маҳалланинг номини айтиб, у ердаги тор кўча, боши берк кўчаларни, эшикларни мумкин қадар синчиклаб тушунтирди. — Ойбек, Танланган асарларБўлиб ўтган воқеага мумкин қадар беозор баҳо бериб, қизни унутиб, тинчишни истар эди. — Шарқ юлдузи
- У қадар 1. Унга тенг келадиган, унчалик. Масалани у қадар ечолмасам керак;Унинг нимаси мени ўзига тортар экан? У қадар гўзаллиги ҳам, бошқа одамлардан ортиқлиги ҳам ёʻқ-ку! — П. Турсун, Ўқитувчи