Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«ҚÏЗ=» бўйича 63 та натижа: Изоҳли

Филтр

Луғат мақолалари

63 та
қиз

от 1. Балоғат ёшига етмаган аёл.

Қиз бола. Ёш қиз. Ўқувчи қиз.

2. Хотин жинсига мансуб фарзанд (ўз ота-онасига нисбатан).

Унинг уч ўғил, икки қизи бор. Қиз чиқармоқ. Қиз узатмоқ. Қизи борнинг нози бор. — Мақол

Фарзанд ўғилми, қизми — бари бир, ота-онасининг юраги бўлар экан. — Ойбек, Танланган асарлар

3. Балоғатга етган, аммо ҳали эрга тегмаган аёл; маъсума, бокира.

— Қизми, жувонми, Гулнорми — бари бир, ман дадамнинг ёш хотин олишини хоҳламайман, — деди Салим. — Ойбек, Танланган асарлар

4. Қизларга ёки ёш жувонларга нисбатан мурожаатда ишлатилиб, ҳурмат, эркалаш, ўзини яқин олиш сингари маъноларни ифодалайди.

Отга жуда эпчил экансан-ку, қизим! Баракалла-е. — А. Қаҳҳор, Хотинлар

Ёзиб беринг, айланай пошша қиз. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

  • Қари қиз
Тўлиқ мақола →
қизил

сфт. 1. Қон рангидаги; қирмизи, алвон.

Қизил муқовали китоб. Қизил кўйлак. Қизил қалам. Қизил олма.

Патнисда тўртта кулча, икки бош қизил чиллаки ва бир бош қуш чўқиган қандайдир оқ узум бор эди. — Ойбек, Танланган асарлар

2. Юзнинг, баданнинг шу тусга мойил ранги; қизиллик.

Унинг юзидаги қизилга яна қизил қўшилди. — Ойдин, Ўзидан кўрсин

Ширинзабоновнинг юзига қизил югурди. — Муштум

3. Вино.

Сиз ҳар вақт Жамол-бой акам билан чўқиштирасиз, бизга жўра бўлинг, қизил ичинг! — Ойбек, Танланган асарлар

4. Октябрь инқилоби, шўро тузуми, армиясига оидликни билдирадиган сўз сифатида қўлланган.

Қизил армия. Қизил аскар. Қизил тўй. Қизил матбуот. Қизил чойхона. Қизил карвон. Қизил гвардия.

  • Қизил ари
  • Қизил гул 1. Қизил рангда очиладиган ҳар қандай гул; Ёз гулшани қизил гул, Халқим қилур намойиш. — С. Абдулла;
  • Қизил китоб Ёʻқолиб бораётган ёки ёʻқолиш хавфида бўлган ноёб ўсимлик ва ҳайвон турларини қайд қилувчи давлат ҳужжати. Халқаро қизил китоб. Ўзбекистон қизил китоби.
  • Қизил лавлаги
Тўлиқ мақола →
қизиқ

ҚИЗИҚ И 'ҳарорат кўтарилган пайт'. ”Ҳамма ёқда сув, ҳамма ёҳда дарахт, — деди Ўктам кенг нафас олиб, — бу ерларда саратон ҳ и з и г и билинмаса керак" (Ойбек). Бу от эски ўзбек тилида 'исиб, куйдирадиган ҳолатга ет—' маъносини англатувчи қïзï— феълидан —қ қўшимчаси билан ясалган; кейинчалик ï унлиларининг қаттиқлик белгиси ёʻқолган: қïзï— + қ = қïзïқ > қизиқ И. ҚИЗИҚ ИИ ' кишида қизиқиш, ажабланиш уйғата-диган', ' қизиқарли', ' ғалати'. Пахта байрами ҳеч ҳа-ерда Мирзачўлдагидек ҳ и з и ҳ ўтмаса керак (Аб-дулла Қаҳҳор). Бу сифат эски ўзбек тилида қïзï-феълининг 'ҳарорати кўтарил-' маъносидан —қ қўшимчаси билан ясалган; кейинчалик ï унлиларининг қатгиқ— лик белгиси ёʻқолган: қïзï- + қ = қïзïқ > қизиқ

2. Қизиқиш уйғотадиган, диққатни тортадиган; қизиқарли. м . Етти-саккиз ёшдаги болалар учун чиллак ўйинидан қизиғи борми? Р. Файзий, Сен етим эмассан

Қизиқ ҳикоя. Қизиқ эртак. Қизиқ томоша

Бунда ҳолдан тойгунча ишлашиб, участканинг умумий геологик схемасини тузишди, баъзи бир қизиқ жойларнинг суратини олишди — С. Кароматов, Олтин қум

3. Завқ, кулги қўзғатадиган

Улар бир-бирига гап бермай, аллақандай воқеани гапиришиб келишяпти. Жуда қизиқ жойига келишган бўлса керак, ҳаммалари бирдан хахолаб кулиб юборишди — С. Анорбоев, Оқ-сой

4. Кўнгил очадиган, мароқли, қизиқар-

Базм жуда қизиқ, жуда кўнгилли эди — А. Қодирий, Ўтган кунлар

[Салимбойвачча] Ўтириш қизиқ, жуда хушчақчақ, базм жуда қийқириқли бўлишини билиб.. саман ёʻрғани эгарлатиб қўйган эди — Ойбек, Танланган асарлар

5. ўайриодсий, ажаблантирарли, ғалати

Уни бекордан-бекорга қамаб қўйиши қизиқ- — ку/ Мирмуҳсин, Меъмор

Ўзимам қизиқман-да.. Иллй ёмғирдан қўрқиб, мактабдан қолиб ўтирсам — Э. Раимов, Ажаб қишлоқ

Буўғрилар қизиқ: "Ойда, йилда бир келган меҳмонидан айрилмасин", деб ашула айтади — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

6. Таажжуб, ҳайронликни билдиради

Қизиқ, бирдан ойим, бояги гаплар эсига тушдими, қовоғини солиб олди — Ҳ. Назир, Ёнар дарё

-Қизиқ, нима қилиб юрибди ярим кечада?Ў — Ҳошимов, Қалбингга қулоқсол

7. айн. қизиқчи. м . Бирдан хон ва раият кулиб юбордилар, бу киши Худоёрнинг энг яхши қизиғи Зокир гов эди. А. Қодирий, Меҳробдан чаён

Юсуф(жон) қизиқ. Охун қизиқ

Улуғбек ўтказган катта бир тўйда қизиқлар, чолғучилар, аскиячилардан ташқари, бир аёл ашула айтиб.. ҳаммани масту шайдо қилган экан — К. Яшин, Ҳамза

Тўлиқ мақола →
қизғин

сфт. 1. Қизиб турган, қизиган; ҳароратли, иссиқ; қайноқ.

Саратоннинг қизғин қуёши.

Қизғин қум остидан янгигина келтирилган тўрт дона кўмач иштаҳаларни ўзига тортар эди. — С. Айний, Қуллар

Собир юзини унинг ўтдай қизғин юзига сал тегизиб, шивирлади. — Ойбек, Олтин водийдан шабадалар

2. Жўш ўрган, жўшга келган; авжига чиққан; жонли, жўшқин.

Қизғин иш. Қизғин кураш. Қизғин суҳбат. Қизғин мунозара. Ғўза парваришининг қизғин палласи. Ўрим-йиғим қизғин давом этмоқда.

Ҳозир пахта учун кураш янада қизғин тус олди. — Назармат, Жўрлар баланд сайрайди

3. Чинакамига ва кучли тарзда, чин дилдан.

Қизғин салом. Қизғин табриклар.

Биз кексаларнинг орзу-истакларини қизғин қувватлаймиз. — Н. Сафаров, Оловли излар

Эр-хотин бир-бирларини ҳеч қачон ўша кундагидай қизғин суймаган бўлсалар керак. — Э. Аъзамов, Жавоб

Тўлиқ мақола →
қизалоқ

от Қиз бола, ёш қиз.

Уйимизда яна битта қизалоқ туғилди. — Ҳ. Турсунқулов, Ҳаётим қиссаси

ёʻлакда югуриб кетаётган бир қизалоқнинг қўлида гунафша кўриб қолди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 63 →