Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«PI» boʻyicha 2251 ta natija: Izohli

Filtr

Lugʻat maqolalari

648 ta
pir

ot 1. Uzoq umr koʻrgan kishi; keksa (qari 2).

2. Diniy mazhab boshligʻi, diniy rahbar.

Xudo xohlab, pirlar madadkor-u aziz avliyolar qoʻllab yuborsa, hammasini daf qilamiz. — X. Toʻxtaboyev, Shirin qovunlar mamlakati

Qoch, yoʻlni boʻshat, pirim kelyaptilar! deb kimgadir oʻshqirgan — K. Yashin, Hamza

Arvohlar yor, pirlar madadkor boʻlib, ovimiz baroridan kelsin. — Hamza, Tanlangan asarlar

3. Biror kasbning asoschisi, homiysi deb tushuniladigan, koʻpincha, afsonaviy va afsonalashtirilgan shaxs.

Miskarlar, chegachilar, tunukasozlar koʻp antiqa gaplarni, har qaysilari oʻzlarining pirlarini, risolalarini yaxshi biladilar. — Oybek, Bolalik.

4. Biror ish, kasb yoki sohani juda yaxshi egallagan, shu sohada oʻta mohir usta kishi, ustoz.

Bunday rahbarlar, goʻyo hamma sohaning piri hisoblanadilar. — N. Aminov, Yolgʻonchi farishtalar

— Bolang boy boʻlgur Shodi oshpaz bu kasbning zap piri-da! — cholning tarifini keltirishadi chinorliklar — Yoshlik

Ular oʻrni kelsa, otasi ekan-u, hatto pirining ham betiga qorakuya chaplab, maqsad sari talpinadi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

  • Piri badavlat Uzoq umr koʻrib, bolalarini uylab-joylab, rohatda-farogʻatda yashayotgan kishi. — Qoʻchqordek oʻgʻillarning soyasida piri badavlat boʻlib yashang, — dedi Ergash Qoratoyga. — B. Rahmonov, Yurak sirlariIlohim, piri badavlat boʻlgin, meni izzat qilsang, sani xudo izzat qilsin, — deb duo qildi Boʻrixoʻja — Valijonni. Mirmuhsin, ChiniqishPiri badavlat otaxon-u onaxonlarimiz juda koʻp. — Gazetadan
  • Yo pirim Yo pirim! Sharmanda qilma! (Bitta-bitta ketadilar). — Hamza, Tanlangan asarlar
  • Pir urgan Eng yomon, arvoh urgan, yaramas. Ziqnaning pir urgani edi. Xasisligini, isqirtligini hamma bildi. Kimsan — terifurush falonchi boy! — Oybek, Tanlangan asarlar
Toʻliq maqola →
pix

ot Ayrim erkak parrandalarning oyogʻida boʻladigan muguzsimon uchli oʻsimta.

Xoʻrozning pixi.

  • Pixi qayrilgan yoki pix(ini) yorgan Koʻp ish koʻrgan, koʻp ishlarni boshdan kechirib, ayyor, quv boʻlib ketgan. Ammo Hojimurod ham koʻpni koʻrgan, pixi qayrilganlardan edi. — S. Ahmad, JimjitlikMakkor, pixini yorgan ayyor qancha niqoblanmasin koʻp jinoyatchilarni chaqqonlik bilan qoʻlga tushirgan izquvarlarimizning temir changalidan qochib qutula olmadi. — S. Ahmad, Yulduz
Toʻliq maqola →
pinj

ot 1. Kimsa yoki narsaga eng yaqin boʻlgan joy, kimsa yoki narsaning yoni, biqini; bagʻri.

Qor bosgan daraxtlar xuddi bir-birlarining pinjiga suqilib olganday edi. — Oʻ. Usmonov, Sirli sohil

Avvaliga Mulla Toshpoʻlat uzoqdan, bozorda darvoza pinjida yoymachilar qatorida poʻstak ustida oʻtirgan kimsaga koʻzi tushdi. — O. Muxtor, Ayollar mamlakati va saltanati.

2. Panoh, himoya.

  • Pinjiga kirmoq (yoki suqilmoq, tiqilmoq) 1. Yonidan joy olmoq, bagʻriga kirmoq. Boy qoʻrboshining pinjiga kirib, uni turtar edi. — A. Qahhor, Koʻr koʻzning ochilishiPoʻstin ustida yonma-yon oʻtirgan Oysuluv Suvonjonning pinjiga suqildi. — S. Anorboyev, OqsoyNegadir qizcha, hadiksiragan yangligʻ, sekin ayolning pinjiga tiqildi. — N. Qilichev, ChigʻiriqHamdam kattalar va oʻqituvchilarning pinjiga kirib oladigan boʻlib qoldi. — H. Ahmar, Kim haq?
  • Pinjiga olmoq 1. Yoniga, bagʻriga olmoq. Paltosini yelkasiga soldi-da, qizni ham pinjiga oldi. — A. Muxtor, TugʻilishAkam bizni pinjiga olib ardoqladi.
  • Pinjidan chiqmoq Bagʻridan chiqmoq. Iplarning betoqat vovullashidan oʻzimizga keldik. Pinjimdan chiqdi-da, u bitta-bitta qadam tashlab, nari ketdi. — Yoshlik
Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 648 →

Taʼriflar ichida

4 ta
tilik

tilik ayn. Tilim. Bir tilik qovun. Uloqchi sopiga feruza qadalgan chiroyli pi-choq bilan umburvoqidan bir tilik kesib, Oʻsarjonga uzatdi. Oybek, Oltin vodiydan shabadalar

olacha

olacha Ingichka yoʻlli, odatda paxta ipidan, baʼzan ip va ipakdan toʻqiladigan mato. Bir kiyimlik olacha. Olacha qop. Un solingan olacha boʻz xalta ham ogʻzi ochiqligicha

temirtak

temirtak Temir parchasi. Bu kichkina tugunchak ichida mozor tuprogʻi, temirtak, tobutning chu pi, sovun, ulik tirnogʻi va hokazolar bor edi. Oybek, Tanlangan asarlar koʻc

oz

oz OZ ’kam\ O z soʻzla, koʻp oʻyla (Maqol). Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglatgan bu soʻz asli a:z tarzida talaffuz qilingan (ЭСТЯ, I, 93), oʻsha davrlardayo

Ertaklar

354 ta
Abduaziz
Xalq ogʻzaki ijodi

Abduaziz boy otasidan qolgan mol-mulkni sovurib, qirqta joʻrasidan yordam soʻraydi, ammo ular yordam bermaydi. Keyinchalik u karvon bilan safarga chiqib, quduqd

Ahmoq joʻralar
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda Yuz Muhammad ismli kalning topqirligi va ayyorligi orqali ahmoq joʻralarini aldab, ulardan qutulishi hikoya qilinadi. Uning har bir hiylasi kutilmaga

Ahmoq podsho
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda oʻgʻrilik qilgan bir kishining aybi bilan boshlangan voqealar zanjiri ahmoq podshohning bemaʼni hukmlari tufayli kulgili tus oladi. Adolatni oʻrnatis

Ajdar qush
Xalq ogʻzaki ijodi

Yetim qiz gʻorda yashar ekan, uni ajdar qush asrab, oʻziga makon qilib oladi. Bir botir yigit ajdar qushni oʻldirib, qizni qutqaradi va u bilan baxtli hayot kec

Aka-uka
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda aka-ukaning sarguzashtlari orqali insonlarning taqdiri va amallarining oqibatlari haqida hikoya qilinadi. Aka oʻzining gʻalati duolari va harakatl

Alvasti
Xalq ogʻzaki ijodi

Bir yigit tasodifan alvastining telpagini qoʻlga kiritadi va shu orqali koʻrinmas boʻlib qoladi. U alvasti bilan birga turli sarguzashtlarga duch keladi, jumlad

Hammasini koʻrish · 354 →

Sheva materiallari

1244 ta
Chopqi
Fargʻona viloyati · Chopqi

temirchilikda - go'sht chopish uchun temirdan yasalgan asbob; oshpichoq

Chor
Toshkent shahri · Chor

pichoqchilikda — taqani teshganda chiqqan temir uvoqlari

Chorsi kumush
Fargʻona viloyati · Chorsi kumush

pichoqchilikda qushpichoq (kachkart) ning dastasiga yopishtirilgan chiroyli bir metall bo'lak

Choʻtirmak
Xorazm viloyati · Choʻtirmak

Har qanday daraxtga kallak urilganidan keyin yon-veridan g‘uj-g‘uj shoxlar o‘sib chiqib, ular ham chopib tashlangan keyin qolgan beo‘xshov tana qoldig‘i.

Hammasini koʻrish · 1244 →

Sahifalar

1 ta
Loyiha haqida

til.uz — oʻzbek tiliga bagʻishlangan milliy raqamli portal.