ot 1. Uzoq umr koʻrgan kishi; keksa (qari 2).
2. Diniy mazhab boshligʻi, diniy rahbar.
Xudo xohlab, pirlar madadkor-u aziz avliyolar qoʻllab yuborsa, hammasini daf qilamiz. — X. Toʻxtaboyev, Shirin qovunlar mamlakati
Qoch, yoʻlni boʻshat, pirim kelyaptilar! deb kimgadir oʻshqirgan — K. Yashin, Hamza
Arvohlar yor, pirlar madadkor boʻlib, ovimiz baroridan kelsin. — Hamza, Tanlangan asarlar
3. Biror kasbning asoschisi, homiysi deb tushuniladigan, koʻpincha, afsonaviy va afsonalashtirilgan shaxs.
Miskarlar, chegachilar, tunukasozlar koʻp antiqa gaplarni, har qaysilari oʻzlarining pirlarini, risolalarini yaxshi biladilar. — Oybek, Bolalik.
4. koʻchma Biror ish, kasb yoki sohani juda yaxshi egallagan, shu sohada oʻta mohir usta kishi, ustoz.
Bunday rahbarlar, goʻyo hamma sohaning piri hisoblanadilar. — N. Aminov, Yolgʻonchi farishtalar
— Bolang boy boʻlgur Shodi oshpaz bu kasbning zap piri-da! — cholning tarifini keltirishadi chinorliklar — Yoshlik
Ular oʻrni kelsa, otasi ekan-u, hatto pirining ham betiga qorakuya chaplab, maqsad sari talpinadi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik
- Piri badavlat Uzoq umr koʻrib, bolalarini uylab-joylab, rohatda-farogʻatda yashayotgan kishi. — Qoʻchqordek oʻgʻillarning soyasida piri badavlat boʻlib yashang, — dedi Ergash Qoratoyga. — B. Rahmonov, Yurak sirlariIlohim, piri badavlat boʻlgin, meni izzat qilsang, sani xudo izzat qilsin, — deb duo qildi Boʻrixoʻja — Valijonni. Mirmuhsin, ChiniqishPiri badavlat otaxon-u onaxonlarimiz juda koʻp. — Gazetadan
- Yo pirim Yo pirim! Sharmanda qilma! (Bitta-bitta ketadilar). — Hamza, Tanlangan asarlar
- Pir urgan Eng yomon, arvoh urgan, yaramas. Ziqnaning pir urgani edi. Xasisligini, isqirtligini hamma bildi. Kimsan — terifurush falonchi boy! — Oybek, Tanlangan asarlar