Қидирув

фл. 1. Қора тусга кирмоқ; қора ранг олмоқ (

Оқ кишмиш, қора кишмиш, Кишмиш қорайиб пишмиш. — Қўшиқлар

Тутаб ётган тутундан ғорга кираверишдаги тошлар қорайиб кетган. — Мирмуҳсин, Меъмор

Шох-шаббалари учган, ёнғиндан қорайган ўрмонлар туман орасида ваҳим бир сукут сақларди. — Ойбек, Қуёш қораймас

2. Қорага мойил, тўқ ранг олмоқ (

Ёʻлчи қуёш ва дала шамоли билан бир оз қорайган. — Ойбек, Танланган асарлар

Холматжон сувсизликдан қорайиб кетган бир туп ниҳолни суғуриб олмоқчи эди, илдизи билан чиқмай, бўғзидан узилди. — С. Аҳмад, Уфқ

3. Ифлослантирадиган нарсалар қоплаб, ўз тиниқлиги, тоза рангини ёʻқотмоқ; хира, кир тусга кирмоқ.

Жўравой аввалига пинагини бузмайди, қорайиб кетган дўпписини бошидан олиб, кафтига бир уради-да, қайта кияди. — Газетадан

Овқат пишди. Қозоннинг ранги чиқиб қорайган гўжага қатиқ ҳам ранг киргизолмади. — А. Қаҳҳор, Анор

Яхшиямки осмон бор — ердан кўтарилган қанча-қанча ғуборларни ютгани билан қорайиб кетмайди. — Мирмуҳсин, Топилган ҳусн

4. Қоронғилик билан қопланмоқ; қоронғилашмоқ.

Қуёш бота бошлар гавжум қирларга Қорая-қорая тўшалар оқшом. — А. Орипов, Юртим шамоли

Эртаси атроф қораяркан, Жондор вагончини ўз пинжига олиб, суҳбатга жўнади. — Ойбек, Танланган асарлар

5. Бошқа нарсалардан ажралиб ёки ғира-шира кўринмоқ, шарпаси кўринмоқ.

Чодир ёнида соядек қорайиб турган киши олдида тўхтаб, энгашиб, унинг бетига қаради. — С. Аҳмад, Уфқ

икки томондаги тоғ чўққилари осмон сатҳида элас-элас қорайиб кўринар эди. — О. Ёқубов, Излайман

фл. 1. Эни, ҳажми кичрайиб, сиқилиб кичик тортмоқ, кенглиги қисқармоқ, тор бўлмоқ.

Кўйлак ювилиб торайибди. Ёʻл торайиб қолибди.

Орол майдони асосан саёз жанубий ва шарқий қисмлар ҳисобига торайиб бормоқда. — Фан ва турмуш

Тамаки чекиш орқасида томирлар торайиши билан бирга, томирларнинг девори ҳам ўзгаради. — Фан ва турмуш

2. кўчма Иш кўриш, вазифа доираси қисқармоқ, чекланмоқ.

Иш доираси торайди. Ҳуқуқи торайди.

от Чумчуқсимонлар туркумига мансуб, гала-гала бўлиб учадиган қора қуш.

Чуғурчуқ, зағизғон, қораялоқ каби қушлар қора гилос шохларидан нари кетмас, боғча тўрини доим чуғур-чуғур овозлар босиб ётарди. — Д. Нурий, Осмон устуни

фл. Қораймоқ феълининг орттирма нисбати.

фл. Тораймоқ феълининг орттирма нисбати.

от эск. Шаҳарнинг ўзига мустақил кичик ҳудуди.

шаҳримизда янгидан-янги тураржой массивлари, микрораёнлар вужудга келди. — Газетадан