Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«ОТМ» бўйича 173 та натижа

Филтр

Луғат мақолалари

60 та
ўтмас
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

сфт. Яхши кесмайдиган, дами қайтган, ўтмайдиган.

Ўтмас пичоқ қўл кесар. — Мақол

Унинг [Сотволдининг] юзи қаттиқ, серқирра тошларга узоқ вақт ишқаланган ёки қандайдир ўтмас теша билан ёʻнилганга ўхшарди. — П. Турсун, Ўқитувчи

  • Ақли (ёки зеҳни, фикри) ўтмас Дарров англаб, тушуниб етолмайдиган; анқов, қовоқбош.
  • Ўтмас мол Биров сотиб олмайдиган, сотилмай қолган, паст сифатли буюм ёки нарса.
Тўлиқ мақола →
отмоқ
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

фл. 1. Кўлни силтаб ёки қулочкашлаб, қўлидаги нарсани узоққа ёки мўлжалга ирғитмоқ, улоқтирмоқ.

Тош отмоқ. Гранат отмоқ. Кўпга кесак отма. — Матал

Ёрмат пичоқни суғуриб олиб, узоққа отди. — Ойбек, Танланган асарлар

2. Ташламоқ, ирғитиб юбормоқ.

Тантибойвачча кўрпачага бемалол ўтириб, дўпписини бир чеккага отди. — Ойбек, Танланган асарлар

3. Шиддат билан бирор томонга, жойга ташламоқ ёки ташланмоқ, отилмоқ.

Гулнор ҳушсизланган каби, бошини онанинг тиззасига отди. — Ойбек, Танланган асарлар

Болакай, ястаниб ётган поёнсиз лолазордан югуриб келиб, ўзини унинг қучоғига отди. — Шарқ юлдузи

4. Кўтариб ерга урмоқ, йиқитмоқ (курашда).

У [Сиддиқжон] ҳозир курашда рақибини ёнбошга олиб отган. — А. Қаҳҳор, Қўш-чинор чироқлари

Қўтосни отмади, зўр билан уни майдоннинг четига — қаттиқ ерга судради. — А. Қаҳҳор, Сароб

5. Чекмоқ; тортмоқ.

Чори ота бармоқлари титраб, нос отди. — С. Нуров, Нарвон

Шу вақтда кимдир, бурнаки отгандек, қайта-қайта апшурди. — Ойбек, Навоий

6. Тортмоқ, ичмоқ (ичимлик ҳақида).

Эсонбой чорпояга чиқиб, у билан ёнма-ён ўтирганда, чол жиндай отиб олганини сезди. — Ёшлик

7. Улоқтириб ташламоқ, тарк этмоқ, йиғиштирмоқ.

Қўлингдан келганча чиқар яхши от, Яхшилик қил, болам, ёмонликни от! — Эргаш Жуманбулбул ўғли

8. Чиқармоқ, ёзмоқ, ёймоқ (асосан ўсимлик ҳақида).

Чечак отмоқ. Палак отмоқ. Куртак отмоқ.

Ҳадемай карнай-гуллар, жуда ҳафсала билан чиройли қилиб тортилган ипларга чирмашиб, катта-катта япроқлар отди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

Зилол сувли шаршара ёнида икки баҳайбат чинор, Бобур замонидан гувоҳлик бериб, шох отиб турибди. — Ҳ. Ҳасанов, Экватордан ўтганда

9. Бирор қурол воситасида ўқ, тош, снаряд ва шу кабилар узмоқ.

Сопқон отмоқ. Камалак отмоқ. Миномёт(дан) отмоқ. Отган ўқ қайтмас. — Мақол

Ётиб қолгунча, отиб қол. — Мақол

Танкларимиз душманнинг олдинги окопларидан ўтиб, танкка қарши отадиган батареяни тўпга тута бошлади. — А. Қаҳҳор, Олтин юлдуз

10. Отиш қуроли воситасида уриб шикастламоқ ёки ўлдирмоқ.

Ўрдак отмоқ. Қуён отмоқ.

[Ёʻлчи] Тишини қисирлатиб деди: — Тўпнинг оғзига қўйиб, отиб юборинглар мени, қонхўрлар! — Ойбек, Танланган асарлар

Баъзан қизиқсиниб, биз ҳам каптар отиб кўрмоқчи бўлардик. — Шукрулло, Сайланма

11. Куч билан итариб, итқитиб чиқармоқ; учириб юбормоқ.

Шиша пробкасини отиб юборди. Вулқон юз тонналаб оловланган тоғ жинсларини ҳавога отди.

Сув дам оқизиб кетади, дам четга отади. — С. Аҳмад, Уфқ

12. Қўймоқ, ташламоқ.

Шиор отмоқ. Масалани ўртага отмок-

Дастлаб бу гапни дадангиз ўзлари ўртага отдилар. — Ойбек, Танланган асарлар

13. Учмоқ, сирғанмоқ.

Яхмалак отмоқ. Конки отмоқ Менинг ёшлигимда бирга ошиқ ўйнаб, яхмалак отиб ўсган бир оғайним бор. — Шукрулло, Сайланма

  • Ошиқ отмоқ
  • Томир отмоқ
  • Тонг отмоқ Бағрига кимгадир бахт, кимгадир қайғу юклаб, яна тонг отмоқда. — Ёшлик
  • Гап (ёки пичинг) отмоқ Киноя, кесатиқ маъноли гап, сўз айтмоқ; пичинг қилмоқ. У келин ойисини очиқ-ошкор суймас, кесатиб, пичинг отиб, унинг кўнглига озор берар эди. — С. Зуннунова, Кўк чироқлар
  • Нафси ҳаккалак отади Мазахўракка ўрганиб, нафсини тиёлмайди.
  • Шаталоқ отмоқ Қизинг ҳозир қаёқни хоҳласа, ўша ёққа шаталоқ отиб, чопиб юрибди. — Мирмуҳсин, Умид
Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 60 →

Эртаклар

54 та
Айиқполвон
Халқ оғзаки ижоди

Уч опа-сингил оталарининг золимлигидан қочиб, ҳар бири ўз ёʻлига равона бўлади. Кенжа қиз Иқбол айиқ билан турмуш қуриб, Айиқполвон исмли ўғил кўради.

Аёз
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда подшоҳнинг ўғил фарзанд кўриш истаги ва бу истакнинг амалга ошиши учун қилинган ҳийла-найранглар тасвирланади. Шунингдек, оддий деҳқоннинг о

Бек билан деҳқон
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўзининг ақл-заковати ва меҳнацеварлиги билан ажралиб турадиган деҳқоннинг бек билан бўлган муносабатлари тасвирланади. Деҳқон бекнинг синовларидан

Бектемир ботир
Халқ оғзаки ижоди

Бектемир ботир ҳақидаги ушбу эртакда қаҳрамоннинг жасорати, садоқати ва севги ёʻлидаги курашлари тасвирланган. Эртакда йигитнинг қийинчиликларга қарамай, ў

Беш қиз
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда беш опа-сингилнинг саргузаштлари, уларнинг меҳмоннаварлиги ва қийинчиликларга дуч келиши ҳикоя қилинади. Эртакда садоқат, хиёнат ва адолатн

Бир коса заҳар
Халқ оғзаки ижоди

Бир чол билан кампирнинг ёввойилашган мушуги уларнинг жонига тегади. Мушук чакалакзорда тулки билан дўстлашиб, биргаликда қуённи алдамоқчи бўлишади.

Ҳаммасини кўриш · 54 →

Шева материаллари

59 та
Батман
Самарқанд вилояти · ботмон

Хивалиларда 48 ёки 50 қадоқ; Тошкентда 11 пуд; Самарқандда 8 пуд

Батман
Тошкент шаҳри · ботмон

Хивалиларда 48 ёки 50 қадоқ; Тошкентда 11 пуд; Самарқандда 8 пуд

Батман
Хоразм вилояти · ботмон

Хивалиларда 48 ёки 50 қадоқ; Тошкентда 11 пуд; Самарқандда 8 пуд

ағйз салмақ
Қорақалпоғистон Республикаси · гап отмоқ

Гап отмоқ; олиб емоқ

аяқлашмақ ИИ
Қорақалпоғистон Республикаси · бошни қарама-қарши томонларга қўйиб бирга ётмоқ

жой торлигида бошни қарама-қарши томонларга қўйиб бирга ётмоқ

Ҳаммасини кўриш · 59 →