фл. 1. Очмоқ 1-8 феълининг мажҳул нисбати.
Эшик очилди. Сандиқ очилди. Ёʻл очилди. Янги мактаб очилди. Қинғир иш қирқ йилдан кейин ҳам очилади. — Мақол
Бир ҳафтага қолмай каналга сув очилади. — С. Аҳмад, Уфқ
Мана шу тоғларнинг икки тарафидаги адирлар, Макрит чўлидан очилган ерларнинг ҳаммаси меники, менга қарайди. — С. Аҳмад, Жимжитлик
Ҳайкалчанинг очилиш маросими бўлиб ўтганидан бехабар, парда тутишга ҳожат қолмаганини билишмайди. М. — М. Дўст, Лолазор
Яқинроғингизда ўлмоқ учун душман томонидан уйингизга очилган туйнукчага кирдим. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
Ҳасанали Узоқ; ўйлагандан сўнг ишнинг очилмай қолган қисмини ечишни бошқа вақтга қолдирмоқчи бўлди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
2. Очмоқ 1, 2, 9-12 феълининг ўзлик нисбати.
Фикри очилди. Ранги очилди.
Келди очилур чоғинг, ўзлигинг намоён қил, Парчалаб кишанларни, ҳар томон паришон қил. — Ҳамза
Бу пахта экан-ку, ҳали шошмай туринглар, очилган хотинлар бошқатдан паранжига киради. — С. Аҳмад, Ҳукм
Томлардаги лолалар қип-қизил бўлиб очилди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча
Сўнгги қуёшли кунларда пахта яна қийғос очилди. — И. Раҳим, Ихлос
3. Бошланмоқ, иш бошламоқ.
Эртага шу муаммога бағишланган олимларнинг йиғилиши очилади. — С. Зуннунова, Кўк чироқ
4. Кўринмоқ, намоён бўлмоқ.
Ёʻлчининг кўзига жаннатдай катта боғ манзараси очилди, томоша қилиб, кекса тоғанинг орқасидан юра берди. — Ойбек, Танланган асарлар
Агар мана шу Музлоқ тоғнинг сиртига чиқилса, кишининг кўзи олдида бири-бирига зид икки дунё очилади. М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча
5. Хафалиги ёки қаҳр-ғазаби ёʻқолиб хушнуд бўлмоқ, ёзилмоқ.
— Гоҳо бирон киши [бувимнинг] кўнглини оғритганда, мен унга бир оғиз юмшоқ гап айцам, ўша замони очилиб кетақоларди, — деди Кенжа. — Ҳ. Назир, Асарлар
Элмурод унинг [Гулсумнинг] бу кадар очилиб кулганини биринчи кўриши эди. У бундан роҳат қилди. — П. Турсун, Ўқитувчи
6. Ҳуснига ҳусн қўшилиб, тобора чиройли бўлмоқ, гўзаллашмоқ.
Зуннуновнинг назарида Саодатхон янада очилиб кетганга ўхшайди. — И. Раҳим, Ихлос
Қора кўйлак ичида бўғилиб ётган экансан. Қара, нақ шафтоли гулидек очилибсан, кел, пардоз қиламиз. — Н. Сафаров, Шарқ тонги
Баширжон узоқроқдан келинга тикилиб тураркан: Жуда очилиб кетибди, деб ўйлади. — Н. Аминов, Қаҳқаҳа
- Башараси очилмоқ Кирдикори, айби, аслида кимлиги фош бўлмоқ. Тўғри, Раҳимжон Мўйдиновга туҳмат қилганларнинг авра-астари ағдарилди, ҳақиқий башараси очилди. — Муштум
- Баҳридили очилмоқ Кайфияти яхши бўлмоқ, чеҳраси ёришмоқ. Шийпон орқасидаги ғўзаларни кўриб, Пайғомовнинг баҳридили очилиб кетди. — С. Нуров, Майсаларни аёз урмайди
- Чеҳраси очилмоқ Айн. баҳридили очилмоқ.
- Бахтинг очилсин
- Жағи очилмоқ Тўхтовсиз гапирмоқ; кўп, узоқ гапирмоқ. Ошно бир муддат жимиб қолди, лекин лаҳза ўтиб, тағин жағи очилди. М. М. — Дўст. Лолазор.
- Иштаҳаси очилмоқ Иштиёқ билан овқат емоқ Ана энди, чарчоқ ҳам унутилади, иштаҳа ҳам очилади. Унинг гапи тўғри чиқди. — С. Аҳмад, Жимжитлик
- Кўзи очилмоқ қ. кўз Таъзиримни еганим шу бўлдики, кўзим очилди, тушуниб олдим. — С. Зуннунова, Олов
- Оғзи очилмоқ Ҳайрон бўлмоқ. Бир ҳафтадан кейин қиз Жамолзоданинг устахонасига ташриф буюрди. У Кўккўл тонгини кўриб, оғзи очилиб қолди. Ўшанда кўргани ҳозирги полотнонинг олдида оддий эрмак эди, холос. — Ёшлик
- Ҳаво очилди Ҳаво булутдан тозаланди. Осмонни қоплаган чанг-тўзон аллақачон ғойиб бўлди, ҳаво чарақлаб очилиб кетди. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли