«Oʻlan» boʻyicha 47 ta natija: Izohli
ot ayn. Oʻt II.
Koʻm-koʻk oʻlanlar va ularning orasidan ilon izi boʻlib, quyoshning nurida kumush tasmaday yarqirab turgan ariq va ariqchalar koʻrinib turadi. — A. Qahhor, Sarob
Yengilgina esgan shamol dimoqqa turli oʻlan islarini keltirib urar edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
ot Oʻlan aytuvchi, qoʻshiqchi.
Juda suluv qiz, oʻlanchi qiz. — Oybek, Tanlangan asarlar
Eshigida necha qoʻshchi, qoʻlonchi, Bari —
polvon, bari — chechan oʻlanchi. — M. Alaviya.
ot Turli oʻt-oʻlanlar oʻsgan maydon; oʻtzor.
Daryo, oʻsha oʻlanzor qirgʻogʻu yovvoyi jiyda kundasidan boʻlak hech nima yoʻq edi. — R. Bekniyoz.
ot Har xil oʻtlar, koʻkatlar.
Rota bir qator boʻlib soʻqmoqdan, baland oʻsgan oʻt-oʻlanlar orasida goh koʻrinib, goh koʻrinmay ketmoqda edi. — A. Qahhor, Oltin yulduz
ot 1. Raʼnodoshlar (atirgullilar oilasi)ga mansub, koʻpincha togʻli joylarda yovvoyi holda oʻsadigan, sariq yoki qizgʻish, dumaloq mevali daraxt va uning yeyishli mevasi.
Jondan kechmasang — jonona qayda, toqqa chiqmasang — doʻlana qayda? — Maqol
Toʻp-toʻp oʻsgan yovvoyi doʻlana, naʼmatak shoxlarida chumchuqlar chugʻurlashardi. S. Anorboyev, — Oqsoy
2. Shu daraxt yogʻochidan ishlangan munchoq.
U [amaki] yoʻgʻon kalta barmoqlari bilan ayvonda doʻlana tasbeh oʻgirib oʻtirar edi. — P. Tursun, Oʻqituvchi
Eshakka doʻlana taqqandek, senga fartuqni kim ilib qoʻydi? — I. Rahim, Ixlos
ot 1. Oftob nuridan toʻsilgan joy; soya.
Abduvahob ayvondagi koʻlankaga oʻtirdi, oʻgʻilchasini tizzasiga olib, peshonasidan oʻpdi. — Sh. Toshmatov, Erk qushi
Mashina teraklarning quyuq koʻlankasi ostida uchib borarkan, Qudratning doʻstlari koʻm-koʻk va boʻliq paxtazor dalalarni unga koʻrsatib, faxrlanar edilar. — Z. Fatxullin, Soʻnmas yulduz
2. Kishi va narsalarning yorugʻlikka qarama-qarshi tomonga tushadigan soyasi.
Aravani ot tortar, koʻlankasini it tortar. — Maqol
Olis-olislarda yigitlarning koʻlankalari koʻrinadi. — Oʻzbekiston qoʻriqlari
Roʻparadagi uyda chiroq yondi. Darparda orqasida tebranib turgan koʻlanka toʻxtadi. — Gazetadan
Qaragʻaylarning koʻlankasi tungi sokin havoda qimir etmay turardi. — M. Muhamedov, Qahramon izidan
3. Uzoqda, qorongʻilikda, tumanda gʻira-shira koʻringan narsa; qora, sharpa.
Koʻngli aldamagan ekan: uzoqdan allaqanday koʻlanka qorayib koʻrindi. — X. Sultonov, Onamning yurti
Bashorat yaqin bordi, koʻlanka yana qimirladi. — A. Muxtor, Opa-singillar
4. koʻchma Biror ichki ruhiy holatning (masalan, tashvish, gʻam, azob) ifodasi, aksi.
Sheʼriyat boshiga zulmat koʻlankasi tushdi. Zulfiya, Xayollar, tuygʻular.
uning [Madrayimning] nuroniy chehrasini, xuddi quyoshni bulut bosganidek, qaygʻu-alam koʻlankasi chulgʻab oldi. — Mushtum
Iqbol xola uning chehrasidagi alam koʻlankasini ilgʻamadi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol
5. koʻchma (3-sh. egalik va oʻ.-p. k. shaklida) Biror kimsaning himoyasi; panoh, homiylik.
Birovning koʻlankasida yashamoq.
— Qalay, Homidbek, yurtlaringiz tinchlikmi? — Xudoga shukur, davlatlari koʻlankasida. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
6. kam qoʻll. Narsalarning boshlangʻich shakli, hali toʻla shakllanmagan umumiy koʻrinishi.
Chigit ekish boshlanguncha, yangi qishloqning koʻlankasi koʻrinib qoldi: hali ochilmagan koʻchalarning ikki yuziga sakson besh mingdan ortiq koʻchat oʻtqazildi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
o‘t-alaf ayn. Oʻt-oʻlan.
baxmalpo‘sh koʻchma poet kam qoʻll. Maysalar, oʻt-oʻlan bilan qoplangan. Koʻzlaringni yashnatadi baxmalpoʻsh dara. X. Saloh, Qorabogʻ
xashak Quritilgan oʻt-oʻlan, pichan. Qolaversa, qish boʻyi odamlarga xashak kerak. S. Siyoyev, Yorugʻlik Brigadamizdan toʻrt kishini xashak yigʻishga joʻnatishdi. Sh. Joʻ
es Havo oqimi tarzida yurmoq, urmoq, oʻtmoq (shamol haqida). Togʻ tomondan qor izgʻirini esmoqda. P. Tursun, Oʻqituvchi Yengilgina esgan shamol dimoqqa turli oʻt-oʻlan is
es Havo oqimi tarzida yurmoq, urmoq, oʻtmoq (shamol haqida). Togʻ tomondan qor izgʻirini esmoqda. P. Tursun, Oʻqituvchi Yengilgina esgan shamol dimoqqa turli oʻt-oʻlan is
ko‘kat Oʻsib turgan oʻt-oʻlan; oʻt-oʻsimlik. Qoʻylarning barra koʻkatlarni oʻtkir tishlari bilan jodiday qirqib pishillashlari, qoʻzilarning onalarini qidirib maʼrashlari
Uch opa-singil otalarining zolimligidan qochib, har biri oʻz yoʻliga ravona boʻladi. Kenja qiz Iqbol ayiq bilan turmush qurib, Ayiqpolvon ismli oʻgʻil koʻradi.
Ushbu ertakda uxlagani uxlagan kampir va uning echkilarini birma-bir yeb ketadigan ochkoʻz boʻri haqida hikoya qilinadi. Ammo voqealar kutilmagan yakun topadi.
Bu ertakda hunarmand doʻstlar oʻrtasidagi raqobat va muhabbat hikoya qilinadi. Tikuvchi oʻz mahorati tufayli malikaga uylanib, podshohlikka erishadi.
Bu ertakda hiylagar tulkining zagʻizgʻon bolalarini yeb qoʻyishi va donishmand bedananing aralashuvi bilan tulkidan qutulish yoʻli topilishi haqida hikoya qilin
Bir kiyik uyasi yonidagi terakka osilgan kadi sababli och qolib, uni yengishga harakat qiladi. Ammo kadi bilan boʻlgan kurash uning quyrugʻini uzib yuboradi va
Shahzoda Shavkat sirli kiyikni quvib, oʻzga olamga tushib qoladi va u yerda parizod Mohistaraga oshiq boʻladi. Bu sarguzasht uning hayotini butunlay oʻzgartirib
doʻlana
soya
