Поиск

ot ayn. Oʻt II.

Koʻm-koʻk oʻlanlar va ularning orasidan ilon izi boʻlib, quyoshning nurida kumush tasmaday yarqirab turgan ariq va ariqchalar koʻrinib turadi. — A. Qahhor, Sarob

Yengilgina esgan shamol dimoqqa turli oʻlan islarini keltirib urar edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

ot Oʻlan aytuvchi, qoʻshiqchi.

Juda suluv qiz, oʻlanchi qiz. — Oybek, Tanlangan asarlar

Eshigida necha qoʻshchi, qoʻlonchi, Bari —

polvon, bari — chechan oʻlanchi. — M. Alaviya.

ot Turli oʻt-oʻlanlar oʻsgan maydon; oʻtzor.

Daryo, oʻsha oʻlanzor qirgʻogʻu yovvoyi jiyda kundasidan boʻlak hech nima yoʻq edi. — R. Bekniyoz.

ot Har xil oʻtlar, koʻkatlar.

Rota bir qator boʻlib soʻqmoqdan, baland oʻsgan oʻt-oʻlanlar orasida goh koʻrinib, goh koʻrinmay ketmoqda edi. — A. Qahhor, Oltin yulduz

ot 1. Raʼnodoshlar (atirgullilar oilasi)ga mansub, koʻpincha togʻli joylarda yovvoyi holda oʻsadigan, sariq yoki qizgʻish, dumaloq mevali daraxt va uning yeyishli mevasi.

Jondan kechmasang — jonona qayda, toqqa chiqmasang — doʻlana qayda? — Maqol

Toʻp-toʻp oʻsgan yovvoyi doʻlana, naʼmatak shoxlarida chumchuqlar chugʻurlashardi. S. Anorboyev, — Oqsoy

2. Shu daraxt yogʻochidan ishlangan munchoq.

U [amaki] yoʻgʻon kalta barmoqlari bilan ayvonda doʻlana tasbeh oʻgirib oʻtirar edi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Eshakka doʻlana taqqandek, senga fartuqni kim ilib qoʻydi? — I. Rahim, Ixlos

ot 1. Oftob nuridan toʻsilgan joy; soya.

Abduvahob ayvondagi koʻlankaga oʻtirdi, oʻgʻilchasini tizzasiga olib, peshonasidan oʻpdi. — Sh. Toshmatov, Erk qushi

Mashina teraklarning quyuq koʻlankasi ostida uchib borarkan, Qudratning doʻstlari koʻm-koʻk va boʻliq paxtazor dalalarni unga koʻrsatib, faxrlanar edilar. — Z. Fatxullin, Soʻnmas yulduz

2. Kishi va narsalarning yorugʻlikka qarama-qarshi tomonga tushadigan soyasi.

Aravani ot tortar, koʻlankasini it tortar. — Maqol

Olis-olislarda yigitlarning koʻlankalari koʻrinadi. — Oʻzbekiston qoʻriqlari

Roʻparadagi uyda chiroq yondi. Darparda orqasida tebranib turgan koʻlanka toʻxtadi. — Gazetadan

Qaragʻaylarning koʻlankasi tungi sokin havoda qimir etmay turardi. — M. Muhamedov, Qahramon izidan

3. Uzoqda, qorongʻilikda, tumanda gʻira-shira koʻringan narsa; qora, sharpa.

Koʻngli aldamagan ekan: uzoqdan allaqanday koʻlanka qorayib koʻrindi. — X. Sultonov, Onamning yurti

Bashorat yaqin bordi, koʻlanka yana qimirladi. — A. Muxtor, Opa-singillar

4. koʻchma Biror ichki ruhiy holatning (masalan, tashvish, gʻam, azob) ifodasi, aksi.

Sheʼriyat boshiga zulmat koʻlankasi tushdi. Zulfiya, Xayollar, tuygʻular.

uning [Madrayimning] nuroniy chehrasini, xuddi quyoshni bulut bosganidek, qaygʻu-alam koʻlankasi chulgʻab oldi. — Mushtum

Iqbol xola uning chehrasidagi alam koʻlankasini ilgʻamadi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

5. koʻchma (3-sh. egalik va oʻ.-p. k. shaklida) Biror kimsaning himoyasi; panoh, homiylik.

Birovning koʻlankasida yashamoq.

— Qalay, Homidbek, yurtlaringiz tinchlikmi? — Xudoga shukur, davlatlari koʻlankasida. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

6. kam qoʻll. Narsalarning boshlangʻich shakli, hali toʻla shakllanmagan umumiy koʻrinishi.

Chigit ekish boshlanguncha, yangi qishloqning koʻlankasi koʻrinib qoldi: hali ochilmagan koʻchalarning ikki yuziga sakson besh mingdan ortiq koʻchat oʻtqazildi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari