«ЎЛАКСА» бўйича 14 та натижа: Изоҳли
от 1. Ўлган нарса; ўлик.
Баъзан ҳуриб қолади Ўлакса қидирган ит. — Ғайратий
Девор ковагида моғор босиб ётган ўлаксага қўл уриб нима қиласиз. — С. Аҳмад, Қадрдон далалар
2. Ўлар ҳолатга етган, ўта заиф, ўлимтик.
Ўлакса от. Ўлакса товуқ.
3. Шундай ҳолатли нарсага нисбатли ҳақоратни билдиради.
солиқни тўламайсан, йиғим деса, жонинг бўғзингга келади, ўлакса! — М. Исмоилий, Фарғона т. о.
4. с. т. Ўлаксахўр.
Мен бу софликка ўлакса қузғунлар қўнишини истамайман. — А. Мухтор, Чинор
от 1. Ўлган жониворларни ейдиган, ўлимтик билан овқатланадиган.
Ўлаксахўр, сен мени ея олмайсан. — С. Азимова, О, Лайло.
2. айн. Тасқара 1.
Боғда бургут, лочин, қарчиғай, қирғий, калхат, бойқуш, ўлаксахўрдан тортиб олатўғаноққача томоша қилишди. — Н. Назаров, Замон
3. кўчма Ишламай, бошқалар ҳисобига яшайдиган; текинхўр.
— Сабаби маълум, — деди отам, — агар ҳашар тамом бўлса, бу икки юз ўлаксахўр текин овқатни қаердан топади ва отлари учун бепул ем, беда қаердан келади. — С. Айний, Эсдаликлар
ўлимса шв. айн. Ўлакса 1. — Меҳмонларни ўлимса бўлса, ўзи ўлимсахўр, — деди бири. С. Айний, Қуллар
мурдорхўр Мурдор еювчи, ўлакса билан овқатланувчи (ҳайвон ва қушлар ҳақида). кўчма Ҳаромхўр, бойлик учун ҳар қандай мурдорликдан қайтмайдиган. Мурдорхўр одам.
жий Кир босмоқ, кирлаб чириб кетмоқ (кийим-кечак ҳақида). Сасиб, бижғиб кетмоқ. Муштумзўрнинг жийган ўлакса тани Аллақайси илдиз, чирик бутоққа Илинар, сассиғин с
лош шв. Жонсиз гавда; мурда; ўлакса. Кўлансойда қолди аждарҳо лоши. Нигер ва Замон Қарға, қузғун еяр гўшинг, Муродхон, сенга айтаман, Сасиб қолар сенинг лошин
мурдор от Ҳаром ўлган мол; ўлимтик, ўлакса. Магар масжидда эшитмадингмуким, бечора, аҳволи танг бўлган одамларга мурдорни емак ҳалолдир, деб. А. Қаҳҳор, Миллатчил
ўлимтик Ўлган жонивор, ўлик, ўлакса. Қузғун, қорақуш, тасқара каби қушлар ўлимтик билан озиқланади. Ўлар ҳолатга етган; ўлакса. Бу ўша абжағи чиққан жаҳонг
