Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«НОМ» бўйича 490 та натижа: Изоҳли

Филтр

Луғат мақолалари

182 та
ном

от 1. Шахс ёки нарса-предметларга қўйилган от; исм.

Шаҳар номлари. Ном қўймоқ. Ном бермоқ.

Кексайиб қолган эшоннинг хотираси анча пасайганидан кўп вақт ўз ўғилларининг номларини ҳам хотинидан сўраб олар эди. — П. Турсун, Ўқитувчи

2. Бирор соҳага, гуруҳга оидликни билдирувчи атама.

Мансур, Муслим! Сенга бир гап бўлдими? Муаллим деган номимиз бор, шундай вақтда иш кўрсатмасак, қачон кўрсатамиз?! 3. Саид, Н. — Сафаров, Тарих тилга кирди

3. Фаолиятнинг бирор соҳасида эришган ютуқ, малака даражасини кўрсатиш учун расмий ёʻл билан бериладиган унвон.

Фахрий ном. Хизмат кўрсатган артист деган ном. Классик кураш бўйича мамлакат чемпиони деган ном.

4. Кўпчилик орасида маълум-машҳурлик; донг, довруқ, шуҳрат.

Номи чиққан курашчи. Ном чиқарган жамоа хўжалиги.

Очил Эшназар Сиёб волостининг Қўштамғали қишлоғида ном чиқарган шахс эди. — М. Ўринхўжаев, Унутилмас кунлар

  • Номи билан Топшириғи, ваколати билан. Ўзбекистон номи билан.
  • Номига Шунчаки, хўжакўрсинга, ёʻли учун. Номига чойхона.Айрим туманларда маккажўхори номигагина экилаётганга ўхшайди, акс ҳолда, ер бўш ётмасин деб дон сочиб, кейин ўз ҳолига ташлаб қўйилмас эди. — ГазетаданҲури, олдин номига бир оз кўнмай турар, кейин мажбуран бораётгандай, юзига қайғули ифода бериб чиқиб кетарди. — Ф. Мусажонов, Ҳури
  • Номидан Тарафидан, исмидан; топшириғи билан. Жамоа номидан ташаккур билдирмоқ. Ўз номидан табрикламоқ.
Тўлиқ мақола →
нома

от 1. Расмий ёзишма, мактуб, хат.

[Маждиддин:] Мўминмирзони ўртага солиб, шаҳзода Бадиуззамонга нома юборинг. — Уйғун ва И. Султон, Алишер Навоий.

2. Адабий жанр: Шарқ мумтоз адабиётида реал ёки хаёлий-тўқима шахсга қарата шеърий мактуб тарзида ёзилган бадиий асар тури.

Ўзбек мумтоз адабиётида нома жанрининг пайдо бўлиши Хоразмий номи билан боғлиқ бўлиб, унинг Муҳаббатнома асари ана шу жанрда яратилган. — Газетадан

3. Шу маънода қўшма отлар таркибига киради, масалан Бобурнома. Акбарнома, Жангнома.

  • Номаи аъмол Азал котиблари ҳар мўминнинг манглайига номаи аъмолини ёзмишлар. — С. Сиёев, ЁруғликНормат бинтни противогаз халтасининг устки чўнтагига солиб қўйди ва медалонни кўриб, номаи аъмолимнинг ҳаммаси шунда, деди. — И. Раҳим, Чин муҳаббатМана, Зиёдилла уч соатдан бери ўз номаи аъмолини ёзяпти. — Ҳ. Ғулом, Машъал
Тўлиқ мақола →
номер

от 1. Бир турдаги предметларнинг ичида ҳар бирининг тартиб рақами.

Уй номери. Телефон номери.

Шукур, эл қатори эшигимда номер қоқилган. Ҳар қаерда бир юз-у олтмиш учинчи, деб хат ташласанг келади. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

2. Ҳужжат, рўйхатга олиш ва шу кабилар белгиси сифатидаги маълум рақамлар ёзилган ёрлиқ, тахтача.

Машина номери. Велосипед номери. Паспорт номери.

3. Кийим-кечак, поябзал ва шу кабиларнинг катта-кичиклигини, ўлчамини билдирувчи рақам.

Мен ундан икки номер катта этик кияман.

4. Меҳмонхона, ҳаммом ва шу кабиларда алоҳида бўлма, хона.

— Меҳмонни меҳмонхонага олиб бордим. Унга икки хонали жуда яхши номер олиб қўйилган экан, — деди Мелибой ака. — А. Қаҳҳор, Думли одамлар

Қўқонда номерда бир Ўрис инженер билан танишдим. — Ойбек, Танланган асарлар

5. Театр, сирк, консерт ва шу кабиларнинг ҳар бир алоҳида ижро этиладиган қисми.

Программа номерини эълон қилмоқ.

Конферансе — ёшгина бир марий йигити чиқиб: — Консертимизнинг биринчи номерида ўзим машқ қилиб бераман, — деди. — А. Қаҳҳор, Олтин юлдуз

Авдеев навбатдаги масъулиятли номерни бажаришга тайёргарлик кўриш учун қўшни хонага кириб кетди. — Фан ва турмуш

6. Тўпчилар, пулемётчилар гуруҳида маълум хизматни бажарувчи жангчи.

  • Номери ўтмайди Ҳар қандай ёʻл билан ўз ишингизни битириш пайида бўласиз. Энди номерингиз ўтмайди, оғайни, ҳа, билиб қўйинг. Мен сизнинг дўстингиз эмасман, — деди Нуриддин. — О. Ҳусанов, Дўстлар.
Тўлиқ мақола →
номли

сфт. Номи билан аталувчи,.номидаги, деб аталган,.деган.

Навоий номли мактаб.

Бу маҳаллада унга масъул бўлган икки киши бор эди. Бири — гузарда тақачилик-темирчилик қиладиган Қоратой, иккинчиси — Шокир ота номли маҳсидўз чол. — Ойбек, Танланган асарлар

Тўлиқ мақола →
номус

от 1. Кишининг ўз обрўйини улуғлаш ва ардоқлаш ҳис-туйғуси; орият, диёнат, виждон.

Номусини ерга букмоқ. Номус ва ғайрати бор одам меҳнатдан қўрқмайди. Нодон билан юрма, Номусингни букма. — Мақол

2. Хижолат тортиш ҳис-туйғуси; уят-андиша, шарм, ҳаё, ор.

Номусга қўймоқ.

[Жамила:] Ҳаё беномусда бўлмайди! Ҳаёсизда номус бўлмайди. — Ҳамза, Бой ила хизматчи

Номус! Номус эр кишини ўлдиради-я! — Шуҳрат, Шинелли йиллар

[Ҳайитжон:] Отаси бечора бўлса, қанча вақт эл-халқдан номус қилганидан, аллақандай шаҳарларга бадарға бўлиб, яқинда келди. — Ҳамза, Паранжи сирлари

3. Қиз поклиги, бокиралик, иффат, қизлик.

Бахциз оналарнинг кўз ёшлари, болаларнинг, қизларнинг таҳқирланган номуси учун сўнгги нафасгача курашинг. Ўлим, тиз чўкиш ёʻқ! — Ойбек, Қуёш қораймас

Агар ит тегмаган бўлса, покман, номусим жойида десанг, кел, бери кел. — М. Мансуров, Ёмби

  • Номусга тегиш Зўрлик ишлатиб, қўрқитиб ёки жабрланувчининг (аёл кишининг) ожизлигидан фойдаланиб, жинсий алоқа қилиш.
Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 182 →

Таърифлар ичида

102 та
изсиз

изсиз Изи ёʻқ, беиз. Изсиз транспорт. Ном-нишонсиз, белги-асарсиз. Изсиз ёʻқолмоқ. Демак, бизнинг қилган ишимиз изсиз кетмайдиган, умримиз оқар сувдек бекорга оқмайди

дом-дарак

дом-дарак Хабар, дарак; ном-нишон. Икки ойдан буён у қозизодадан дом-дарак ёʻқ. Ойбек, Навоий Эрталаб келиб кўрса, милтиқ отилиб кетган-у, лекин ўлжадан дом-дарак ё

бадар

бадар Бадар кетмоқ Ном-нишонсиз кетмоқ, дом-дараксиз кетмоқ, ғойиб бўлмоқ. Ўша келган бўйи бадар кетган. Ёшлик — Боққа бир бордингиз-у, бадар кетдингиз, — деб гин

бедарак

бедарак рвш. Ҳеч қандай хабар (дарак) ёʻқ, ном-нишонсиз, хат-ха-барсиз; дараксиз. Бедарак кетмоқ. Бедарак ёʻқолмоқ. Индинига эрталаб она-бола ёʻлга чиқиб, бедарак

беиз

беиз айн. Релссиз. Беиз транспорт. рвш. Бирор асар, белги қолдирмай; ном-нишонсиз, бедарак; изсиз. Қуюн тутундек буралиб кўтарилади-ю, қумга сепилган сувдай беиз ёʻ

Ҳаммасини кўриш · 102 →

Эртаклар

91 та
Аҳмоқ жўралар
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда Юз Муҳаммад исмли калнинг топқирлиги ва айёрлиги орқали аҳмоқ жўраларини алдаб, улардан қутулиши ҳикоя қилинади. Унинг ҳар бир ҳийласи кутилмага

Андижонликнинг ҳикояси
Халқ оғзаки ижоди

Андижонлик йигитнинг саргузаштлари ҳақидаги ушбу эртакда, йигитнинг бойга хизматга кириши ва турли қийинчиликларга дуч келиши тасвирланади. Унинг бошидан

Ақлли, идрокли, зеҳнли
Халқ оғзаки ижоди

Уч ака-ука отасидан қолган олтинни бўлишиш учун ёʻлга чиқади. Ёʻлда уч йигит ўзларининг ақл-идроки билан бир туякаш ва қозини ҳайратда қолдиради.

Араб лаққи
Халқ оғзаки ижоди

Камбағал чол Араб лаққи подшоҳ саройида хизмат қилиб юради. Унинг ҳаёти кутилмаганда яхши томонга ўзгаради ва бойиб кетади.

Айиқполвон
Халқ оғзаки ижоди

Уч опа-сингил оталарининг золимлигидан қочиб, ҳар бири ўз ёʻлига равона бўлади. Кенжа қиз Иқбол айиқ билан турмуш қуриб, Айиқполвон исмли ўғил кўради.

Аёз
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда подшоҳнинг ўғил фарзанд кўриш истаги ва бу истакнинг амалга ошиши учун қилинган ҳийла-найранглар тасвирланади. Шунингдек, оддий деҳқоннинг о

Ҳаммасини кўриш · 91 →

Шева материаллари

113 та
Пода лов-лов
Жиззах вилояти · пода лов-лов

ҳайвонлар номи билан бог'лиқ халқ о'йини

Шäрхäм
Андижон вилояти · Шаҳрихон

Шаҳрихон шаҳрининг маҳаллий номи

Ҳаммасини кўриш · 113 →

Ташқи ресурслар

2 та