ot 1. Fikran muhokama yuritish, oʻylash; oʻy.
Biz uch oilaning bir-biriga oʻxshamagan qismat-taqdiri haqida mulohaza yuritdik, vafodorlikni ulugʻlab, bevafolikni ranj bilan qalamga oldik. — Gazetadan
Uning [eshonning] uzoq mulohazadan keyin bir fikrga kelgan kishidek koʻzlari maʼnoli qisildi. — S. Ahmad, Hukm
2. Biror masala yuzasidan bildirilgan yoki oʻylab qoʻyilgan fikr.
Iqtisodiy masalaga doir mulohazalar. Oʻz mulohazasini bayon etmoq.
Ahmad Husayn quldan badtar ojiz, zabun, hamisha taqdirga itoatkor, gʻirt savodsiz bu dehqonning mulohazalariga hayron qoldi. — Oybek,Nur qidirib
3. ayn. Andisha 1.
Mulohaza bilan ish qilmoq.
Hosilot ota Komiljonni koyib bermoqchi ham boʻldi, tagʻin rais bu voqeadan xabardordir, degan mulohaza bilan indamadi. — R. Fayziy, Choʻlga bahor keldi
- Mulohaza yuritmoq ayn. mulohaza qilmoq Oʻroqov sadoqat va doʻstlik toʻgʻrisida uzoq, uzuq-yuluq, ammo balandparvoz mulohazalar yuritdi. — Y. Shamsharov, Toshqin
- Mulohaza qilmoq 1. 1) fikran muhokama yuritmoq, oʻylamoq. [Elmurod] Bir gapni aytishdan ilgari oʻzicha mulohaza qilib koʻrar edi. — P. Tursun, OʻqituvchiU [Elmurod] endi boʻyni qisiq yetim emas. Endi unga mulohaza qilib oʻtirishdan koʻra bor gapni shartta aytib, koʻngilni xijolatdan boʻshatish osonroq. — P. Tursun, OʻqituvchiYigitaliga bu malol kelsa-da, ochiq aytishga mulohaza qilardi. — T. Malik, Ajab dunyo
- Mulohazaga bormoq ayn. mulohaza qilmoq Ular ortiqcha mulohazalarga borib turmasdan, shu zamonoq oʻpardilar men oʻzimni tutdim. Oydin, — Hikoyalar