Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«МУ» бўйича 1611 та натижа: Изоҳли

Филтр

Луғат мақолалари

639 та
мук
  • Мук тушмоқ 1. Оёқларни йиққан ҳолда юзтубан бўлиб ётмоқ ёки бошини жуда қуйи солиб энгашмоқ. Жинчироқни пуфлаб, Ёʻлчи билан Ўроз гулхан теварагида мук тушишди. — Ойбек, Танланган асарларЎтар бобо бўсағада мук тушиб илтижо қилди. С. Сиёев, Аваз;Камол кейинги кунларда кўп ишлар, иш столида қоғоз устига мук тушиб, тонг оттирар эди. — С. Аҳмад, Ойдин кечаларМук тушиб ўқий-ўқий чарчади қўзичоғим. — Ҳ. Назир, Ёнар дарё
Тўлиқ мақола →
мум

от 1. Ҳайвон ёки ўсимлик маҳсулоти бўлган ёғсимон модда, асосан, юқори ёғ кислоталарнинг мураккаб эфирлари ва юқори молекуляр спиртлардан иборат.

2. Асалари ўзи ишлаб чиқариб, ўзига уя қурадиган сақичсимон юмшоқ модда; ўсимлик ёки ҳайвондан олинадиган шунга ўхшаш моддалар.

Ўсимлик муми. Сунъий мум.

Асаларилар асал, мум, елимдан ташқари, ўз организмида заҳар ҳам ишлаб чиқаради. — Фан ва турмуш

Шариат Ғиёс дўзахиларга ўхшаганлар қўлида ҳар қанақа шаклга кираверадиган юмшоқ мум. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Мум шамли қандилдай қуруқ лаблари, Бир қатор қиз кетар, елкада обкаш. — Ғ. Ғулом

  • Мум тишламоқ Оғиз очмай жим қолмоқ, индамаслик. Алимжоннинг юраги тез-тез уриб, бадани қизишди. Наҳот мен мум тишлаб ўтирсам деган фикр унинг хаёлидан ўтди. — Қ. Раҳимов, Ўз касбини севган йигитҚозикалон каҳрабо тасбеҳини ўгирганча, мум тишлаб ўтирган эди. — С. Сиёев, Аваз
  • Оқ мум Нефт, торф ва кўмирдан олинадиган оқ ёки сарғиш тусдаги мумсимон модда; парафин.
  • Қора мум Қора мойга бошқа моддалар қўшиб тайёрланган сунъий мум.
Тўлиқ мақола →
муз

от 1. Сувнинг нол даражагача совиши натижасида қотган ҳолати; ях.

Муз парчаси. Муз ёрмоқ.

Қаҳратон қишда яланг оёқ муз босиб, саратонда қизғин қум кечиб обдан пишган бизнинг йигитни ҳам кун хийла бетоқат қилган эди. — Ойбек, Танланган асарлар

Уфққа туташ муз қатламларини тилимлаб, атом музёрар кемаси сузиб бораётир. — Газетадан

2. Муз каби совуқ.

Унинг бошига муз югуриб, асаблари тиришди. — Ғулом, Машъал

Ёʻлчи қотган корни ғарч-ғурч босиб, тоза, муз ҳавони қамраб, кеза бошлади. — Ойбек, Танланган асарлар

3. Жуда совуқ, ёқимсиз нарса, одам ва шу кабилар ҳақида.

Суҳбат муз бўлиб кетди. Меҳмонлар ичкиликка зўр беришди. — С. Аҳмад, Гугурт

4. Совуқ.

элликка яқин киши беш-ўнтадан навбат билан кириб-чиққунча, оёғимдан муз ўтиб кетди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

  • Муз даври Ер тарихидаги қаттиқ совуқлар бўлиб, қуруқлик юзини қалин муз қоплаган давр.
  • Муз кўчди Иш ўрнидан силжиди; юришди. Муз кўчди, ўртоқ Сафаров, ўрта деҳқон қимирлаб қолди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
Тўлиқ мақола →
муфт

от Текин, бепул.

[Худоёрхон] Мамлакатни обод қилиш баҳонаси билан 1824-йилда Қўқон косибларини ҳақсиз — муфт ишлатиб, янги раста қурдирди. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён

Тўлиқ мақола →
муҳр

от 1. Юридик ёки жисмоний шахснинг номи тўлиқ ёзилган матннинг (матн ва расмнинг) қавариқ ёки ботиқ тасвири бўлган босма шакл (асбоб) (Қоғоз, сургич, мум ва бошқалар материалларга нусха тушириш учун хизмат қилади).

Мана, нома тайёр. Фақат муҳрингизни боссангиз бас. Уйғун ва И. — Султон, Алишер Навоий

— Мулла Шарофиддиннинг муҳри бор бу васиқаларда. Муллажон қозининг муҳри бор! — деди [кампир] васиқаларни титкилаб. — А.Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

2. Тамға; герб.

Бир ерда учта пул ётипти: иккитаси сийқа-сийқа бўлиб кетган, биттасининг муҳри ёʻқ. — Эртаклар

Тўлиқ мақола →
мулк

от 1. Ихтиёрдаги, қўлдаги бор мол-дунё, ер-сув, иморат ва бошқалар бойликлар.

Жамоат мулки. Хусусий мулк. Шахсий мулк.

[Комилов Қодировга:] Давлат мулкини, халқ мулкини кўз қорачиғидай сақлашимиз керак. Уйғун, — Навбаҳор

Мадамин отасидан қолган молига мол, мулкига мулк қўшди. — П. Турсун, Ўқитувчи

2. Бойлик.

Ойбекнинг қаламига мансуб асарлар аллақачон қардош халқларнинг маънавий мулкига айланган. — Газетадан

Республика кенгаши қишлоқларни қайта қуришда тўпланган бой тажрибаларни ҳамманинг мулкига айлантириш ҳақида астойдил ғамхўрлик қилмоқда. — Ўзбекистон қўриқлари

Ўз аҳамиятини ёʻқотмайдиган асарлар умумсанъат мулки, халқлар мулки бўлиб қолди. — Н. Сафаров, Оловли излар

3. Жой, мамлакат каби маъноли сўз билан бирикиб, шу сўз англатган жой, мамлакат, вилоят маъносини билдиради.

Подшоҳ ҳазратлари, мулки Хуросоннинг тақдири ва ҳаёти сизнинг қўлингиздадир. — Ойбек, Навоий

Ёʻқ жаҳон мулкида биздек ожиз-у бечора халқ. — Аваз

4. Баъзи сўзлар билан бирикиб, шу сўз англатган нарсага тегишлиликни билдиради.

Бу кишининг сеҳрли бўёқларидан чиқаётган суратлар гўзаллик мулки. — С. Кароматов, Сўнгги бархан

Ҳусн мулкида киши танҳо бўларми мунча ҳам? — Муқимий

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 639 →

Таърифлар ичида

3 та
пора

пора Парчаланган нарсанинг бир қисми; бўлак, парча. Пора бўлмоқ. Пора қилмоқ. Қудрат, тахта пораси устида ҳушсиз қолган Фарҳоддай, ўз ихтиёрини унга бериб ожиз қол

пора

пора Парчаланган нарсанинг бир қисми; бўлак, парча. Пора бўлмоқ. Пора қилмоқ. Қудрат, тахта пораси устида ҳушсиз қолган Фарҳоддай, ўз ихтиёрини унга бериб ожиз қол

енг

енг Кийимнинг қўлга кийиладиган қисми. . ■■ . . [ Бош ёрилса — бўрк ичида, Қўл синса — енг ичида Кенг енгларидан чиқиб турган қўллари деҳқон қизларининг қўлл

Эртаклар

306 та
Абдуазиз
Халқ оғзаки ижоди

Абдуазиз бой отасидан қолган мол-мулкни совуриб, қирқта жўрасидан ёрдам сўрайди, аммо улар ёрдам бермайди. Кейинчалик у карвон билан сафарга чиқиб, қудуқд

Аҳмоқ жўралар
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда Юз Муҳаммад исмли калнинг топқирлиги ва айёрлиги орқали аҳмоқ жўраларини алдаб, улардан қутулиши ҳикоя қилинади. Унинг ҳар бир ҳийласи кутилмага

Аждар қуш
Халқ оғзаки ижоди

Етим қиз ғорда яшар экан, уни аждар қуш асраб, ўзига макон қилиб олади. Бир ботир йигит аждар қушни ўлдириб, қизни қутқаради ва у билан бахтли ҳаёт кек

Алдаркўса ва бой
Халқ оғзаки ижоди

Алдаркўса ёʻлда кетаётиб, ўзининг устидан кулмоқчи бўлган такаббур бойга дуч келади. Алдаркўса ўзининг зукколиги билан бойни қандай алдашни ўйлаб топ

Алдоқчи мушук
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўрмондаги ҳайвонларни доимий алдаб юрадиган бир доно мушук ҳақида ҳикоя қилинади. Мушук ўзининг айёрлиги билан турли вазиятлардан чиқиб кета

Алвасти
Халқ оғзаки ижоди

Бир йигит тасодифан алвастининг телпагини қўлга киритади ва шу орқали кўринмас бўлиб қолади. У алвасти билан бирга турли саргузаштларга дуч келади, жумлад

Ҳаммасини кўриш · 306 →

Шева материаллари

657 та
Чорси кумуш
Фарғона вилояти · Чорси кумуш

пичоқчиликда қушпичоқ (качкарт) нинг дастасига ёпиштирилган чиройли бир металл бо'лак

ДУВАСТАРА, душастара
Фарғона вилояти · дувастара

заргарликда - кумушга тиллани ёпиштиришнинг бир усули

Кулча думалатар
Тошкент вилояти · биринчи қадам

боланинг илк қадами муносабати билан о'тказиладиган маросим

Ҳаммасини кўриш · 657 →

Ташқи ресурслар

5 та
Коммон Воике: ўзбек тили
Корпуслар ва илмий ресурслар

Ўзбек нутқининг очиқ маълумотлар тўплами; овоз ёзиб ёки ёзувларни текшириб ҳисса қўшиш мумкин.

Мутолаа
Кутубхоналар ва ўқув материаллари

Аудио ва электрон китоблар кутубхонаси: бепул китоблар ва Премиум обуна; рўйхатдан ўтиш керак.

Ziyouz.com
Кутубхоналар ва ўқув материаллари

2004-йилдан бери ишлаётган маърифий портал: ўзбек мумтоз ва замонавий адабиёти, халқ оғзаки ижоди, дарсликлар — 5 мингдан ортиқ китоб.

Саҳифалар

1 та
Лойиҳа ҳақида

til.uz — ўзбек тилига бағишланган миллий рақамли портал.