Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«ЛОЛ» бўйича 219 та натижа: Изоҳли

Филтр

Луғат мақолалари

48 та
лол

Изза бўлиб, хижолатда қолиб, қаттиқ ҳаяжон ва ҳайратдан ёки мағлубиятдан гапиролмай қолган, тили тутилган, мулзам; соқов.

Сар-басар ҳасратларинг шарҳ эткали лолдур тилим. — Хислат

Зайнаб тамом, тамом лол эди. Сўз қотишга у беҳол эди. — Ҳ. Олимжон

Бир гўзалким, ҳуснидан эл лол эмиш, ҳайрон эмиш. — Э. Воҳидов, Муҳаббат

  • Лол бўлмоқ (ёки қолмоқ) 1. Тили тутилиб, гапиролмай қолмоқ. Тили лол бўлди-ю, қолди сўзидан. — М. АлавияЛол бўлиб қолган Машарип аканинг лаблари оппоқ оқариб, саратонда титрай бошлади. — Мирмуҳсин, Кизил дурралар;Бу асар шу қадар содда, ўнғай, тушунарлики, муаллифнинг мушоҳадаси ва истеъдоди олдида лол қоласан киши. — Р. Раҳмон, Халқ профессори
  • Лол қилмоқ (ёки этмоқ, айламоқ) Гапиролмайдиган қилиб қўймоқ; ҳайрон қолдирмоқ, ақл-ҳушни олиб қўймоқ. Бунёд уйғонди дарҳол, Уни лол этди бу ҳол. — Ҳ. Олимжон.
Тўлиқ мақола →
лола

от 1. Лоладошлар оиласига мансуб, йирик, чиройли гулли кўп йиллик ўсимлик; манзарали экма гул ва унинг қизил, сариқ ёки тарғил гули.

Лола сайли.

Тоғда очилиб лола, ер сабза баҳор ўлса. — Фурқат

Гуллар орасида лолалар қадди-қоматини кўз-кўз қилиб тебранади. — Ўзбекистон қўриқлари

Лола тердик даста-даста, кеч билан қайтдик шаҳар-Ёʻлда бир-бир тарқатиб Эркин муҳаббат хайлига. — Э. Воҳидов, Муҳаббат

2. Лола рангли, қизил, қирмизи.

Очилмоқ истаркан лола дудоқлар, Жавдираб кўзларинг нечун ўйноқлар. — Уйғун

Лола янглиғ оразингни мен кўриб тасвирда, Мубтало бўлмоқлиғим ёзмиш экан тақдирда. — Ҳамза

3. Лола (хотин-қизлар исми).

  • Лола сайли Ўзбек халқининг қадимги удумларидан бири: қир ва адирларда лола очилган чоғда ўтказиладиган сайил, саёҳат. Таклиф этдим тонг билан дилдорни лола сайлига, Бошим осмонларга етди, ёр деганда майлига. — Э. Воҳидов, Муҳаббат
Тўлиқ мақола →
лўли

от 1. Асли ватани Ҳиндистон бўлиб, турли даврларда у ердан тарқалиб, дунёнинг кўп жойларида тўдалашиб, кўчманчи ва ярим кўчманчи ҳаёт кечирувчи, баъзи жойларда турғун яшайдиган бўлиб қолган халқнинг номи.

2. Уришқоқ, жанжалкаш, шаллақи (кўпинча аёлларга нисбатан ишлатилади).

  • Лўлининг эшагини суғор, пулини ол Пул, фойда чиқадиган ишни қилавер, мазмунидаги ибора. Биринчидан, пулнинг қадрини бил, лўлининг эшагини суғор, пулини ол. — Ойбек, Танланган асарлар
Тўлиқ мақола →
лолазор

от Лоласи кўп, лола очилиб ётган жой.

Эй тан, бас айла ғамни, қиш ўца, баҳор ўлур, Саҳро юзи бинафша билан лолазор ўлур. — Оразий.

Уфқдаги шафақ мана шу лолазорнинг осмон кўзгусидаги аксими ё ер кўзгусидаги бу қирмизи ранг ботаётган қуёш шафағининг аксими? — К. Яшин, Ҳамза

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 48 →

Таърифлар ичида

20 та
тўғри

тўғри Эгри эмас, қинғир ери ёʻқ; тик, адил. Тўғри чизиқ. Тўғри сим. Тўғри ёғоч. (Кумушнинг] Тўғри қоматига ердан бичиб олинган мудҳиш хотиннинг қўлл

тилсизланмоқ

тилсизлан Сўзлаш қобилиятини ёʻқотмоқ, гапиролмай қолмоқ. кўчма Бирор эътироз ёки жавоб айтолмай, лол бўлиб қолмоқ.

донишмандлик

донишмандлик Ўқимишлилик, билимлилик, донолик. Халқ донишмандлиги кишини лол қолдиради. Газетадан Бу донишмандлик эмас, қизим Уйғун, Асарлар

закийлик

закийлик Ақллилик, зийраклик; донолик. Ота-она гўдакнинг закийлигига лол қолиб, чўрини топиб келадилар ва ундан афв сўрайдилар. О. Ёқубов, Кўҳна дунё

бийронлик

бийронлик Сўзга чечанлик, гапдонлик; нотиқлик. Набиранинг бийронлиги, ҳозиржавоблиги бувини лол қолдирди. Муштум —Сиз бошламайсизми, Рўзихон! — деди шогирдининг би

бамаънилик

бамаънилик Маънодорлик, мантиқлилик, ўзини тутиб олганлик, ақл-идроклилик. Жавобнинг бамаънилиги. Айни вақтда унинг бамаънилиги, ўзига ярашган салобати, фозила аёлла

Ҳаммасини кўриш · 20 →

Эртаклар

105 та
Ақл билан бахт
Халқ оғзаки ижоди

Ақл ва Бахт дўст бўлиб, бир ўтинчининг ҳаётига аралашади. Бахт ўтинчига омад келтирса, Ақл унга қийин вазиятлардан чиқишга ёрдам беради.

Ақлли илон
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда бир чол ва унинг уйида яшовчи илон ҳақида ҳикоя қилинади. Илоннинг боласи тушиб қолгач, чол уни қутқаради ва илоннинг ақллилигига гувоҳ бўла

Аттанг
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда шаҳзода ўз севгилисининг "аттанг"ни топиб келиш шартини бажариш учун саргузаштларга дуч келади. У тушида кўрган чолнинг армонини рўёбга

Айиқполвон
Халқ оғзаки ижоди

Уч опа-сингил оталарининг золимлигидан қочиб, ҳар бири ўз ёʻлига равона бўлади. Кенжа қиз Иқбол айиқ билан турмуш қуриб, Айиқполвон исмли ўғил кўради.

Бадалқорачи
Халқ оғзаки ижоди

Уч ака-ука отасининг олтин тойини ўғирлаб кетаётган сирли махлуқни топишга уринади. Кенжа ўғил Бадалқорачи бу сирни очиб, бир қанча қизларни девлар зу

Баҳром ва Шерзод
Халқ оғзаки ижоди

Баҳром ҳунарга қизиққан шаҳзода бўлиб, отаси билан келишмовчилик туфайли юртидан кетади. У ўз ҳунари туфайли хавфли вазиятдан қутулиб, севгисини топади.

Ҳаммасини кўриш · 105 →

Шева материаллари

45 та
билол
Фарғона вилояти · булул
бийåскåм
Қашқадарё вилояти · саккиз

саккиз (даллоллар ва қассобларнинг сирли нутқида)

бийåз
Қашқадарё вилояти · икки

икки (даллоллар ва қассобларнинг сирли нутқида)

Ҳаммасини кўриш · 45 →

Ташқи ресурслар

1 та