По запросу «LAL» — результатов: 337: Толковый
ot 1. Qizil qimmatbaho tosh; qizil yoqut.
Toshkent va Samarqandda qadimgi zamonlarda feruza, laʼl va boshqa toshlar sotiladigan bozorlar boʻlgan. — Gazetadan
Laʼl esa yoqutga nisbatan yumaloqroq, qizil, tiniq va ravshan javohir turar. — M. Osim, Karvon yoʻllarida
2. ayn. Laʼli lab;
Telba koʻnglum yor zulfi toridan ayrilmagay, Joni zorim laʼlning guftoridan ayrilmagay. — Avaz Utar.
sft. 1. shv. Patnis.
Boyning buyrugʻi darrov ijro qilindi, koʻk choy damlangan choynaklar, laʼli va piyolalar olib kelib qoʻyildi. — S. Ayniy, Qullar
[Azizxon] Yasagan obdasta, qumgʻon, laʼlilarga solingan kungura va quyma naqshlar kishini oʻziga rom qilib qoʻyardi. — N. Safarov, Navroʻz
2. Laʼli (xotin-qizlar ismi).
sft. 1. Sugʻorilmaydigan, suvsiz, yogʻindan suv ichadigan; bahori (yer yoki gʻalla haqida).
Turbat qishlogʻining koʻp yerlari suvsiz boʻlib, aholisi lalmi bugʻdoy jar edi. — M. Muhammadjonov, Turmush urinishlari
Lalmi dashtga yoʻl oldim. — T. Murod, Ot kishnagan oqshom
2. koʻchma shv. Quruq.
Men kattalar xoʻja koʻrsinga lalmi doʻq urib ketdi, deya oʻyladim. — T. Murod, Ot kishnagan oqshom
Koʻp lalmi doʻq qilaverma — M. Hazratqulov, Jurʼat
Bekorga ham xalqda, lalmiga hatto qiz berma, degan gap yurmaydi. — N. Qobil, Unutilgan sohillar
ot 1. Yogʻin suvidan foydalanib dehqonchilik qilinadigan; yogʻin suvi bilan unadigan, sugʻorilmaydigan.
U yer lalmikor hamda u tepaga na mashina, na kombayn chiqa olar, yerni qoʻshda haydab, donni ham hoʻkizlar tuyogʻida yanchib olishardi. — Sh. Xolmirzayev, Ogʻir tosh koʻchsa
2. Lalmi ekinlar ekish bilan shugʻullanuvchi dehqon.
Lalmikorlar moʻl bugʻdoy hosili oldilar.
fl. Boʻshashmoq, shalviramoq; anqaymoq.
Lallaymay oʻl! Boʻlgʻusi kuyov ham shunaqa boʻladimi?! — Mirmuhsin, Meʼmor.
Ammamning buzogʻiday lallayib turmay, chiqib qarasang oʻlasanmi! — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
fl. ayn. Lallaymoq.
Yetim qiz gʻorda yashar ekan, uni ajdar qush asrab, oʻziga makon qilib oladi. Bir botir yigit ajdar qushni oʻldirib, qizni qutqaradi va u bilan baxtli hayot kec
Bu ertakda bir chol va uning uyida yashovchi ilon haqida hikoya qilinadi. Ilonning bolasi tushib qolgach, chol uni qutqaradi va ilonning aqlliligiga guvoh boʻla
Uch oʻgʻil va bir qizi bor otaning koʻzlari ojiz boʻlib qoladi. Qiz otasining koʻzini ochish uchun dori izlab, koʻplab qiyinchiliklarni yengib oʻtadi va oxir-oq
Uch aka-uka otasidan qolgan oltinni boʻlishish uchun yoʻlga chiqadi. Yoʻlda uch yigit oʻzlarining aql-idroki bilan bir tuyakash va qozini hayratda qoldiradi.
Bu ertakda shahzoda oʻz sevgilisining "attang"ni topib kelish shartini bajarish uchun sarguzashtlarga duch keladi. U tushida koʻrgan cholning armonini roʻyobga
Uch opa-singil otalarining zolimligidan qochib, har biri oʻz yoʻliga ravona boʻladi. Kenja qiz Iqbol ayiq bilan turmush qurib, Ayiqpolvon ismli oʻgʻil koʻradi.
Hosil yigʻib olingach, mollarni dalalarga erkin qoʻyib yuborish.
Yosh bolalarni yurishga oʻrgatish uchun qilingan uch gʻildirakli yogʻoch aravacha
bot. tomosha qovoq (kichik, olmaga o'xshash bolalar o'ynaydigan qovoq)
Kelisholmaslik, bir-biri bilan ahil boʻlmaslik, bir fikrga kela olmaslik
