Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«Кўрпа» бўйича 167 та натижа: Изоҳли

Филтр

Луғат мақолалари

6 та
кўрпа

от 1. Ётганда, ухлаганда, совуқдан сақланиш учун устга ёпиладиган, чорбурчак ғилоф ичига пахта солиб қавилган рўзғор буюми.

Духоба кўрпа. Шоҳи кўрпа. Кўрпа қавимоқ. Кўрпага бурканмоқ.

— Устимга кўрпа ташла! — деди хотинига у, титроқ товуш билан. — Ҳ. Ғулом, Машъал

Улар [ҳокимлар] юмшоқ шоҳи кўрпаларда ағанаб, пишиллаб ухлашмоқда. — Мирмуҳсин, Меъмор

2. Умуман, устни, юзани қоплаган нарса.

Кечаги қор тинган, ҳудудсиз далалар оппоқ кўрпа остида жимгина ором олмоқда. — Ў. Усмонов, Сирли соҳил

Осмондан вариллаб самолёт ўтиб кетди. Кўланкаси ёʻллар, боғлар, тош ва ариқлар, дарахтларнинг кўрпа бўлиб ётган яшил япроқлари устидан судралиб боряпти. — С. Нуров, Нарвон

  • Бир кўрпада катта бўлмоқ Бир оила ёки хонадонда ўсмоқ, ёшликдан бирга яшаб келмоқ. Шундай пайтда Коля — Қудратнинг бир кўрпада катта бўлган оғайниси — жонига ора кирарди. — Ҳ. Назир, Сўнмас чақмоқлар
  • Кўрпа кўтарди . — Малай, югурдакЎринбой қалачининг гумаштаси ва кўрпа кўтардиси бўлган бир киши фаол колхозчи бўлмас. — С. Айний, Қуллар
  • Кўрпага қараб оёқ узатмоқ Ҳол-қудратига қараб, ўз имкониятини ҳисобга олган ҳолда иш тутмоқ. Сиз учун хижолат чекишни истамайман. Ҳаммамиз ҳам кўрпага қараб оёқ узатганимиз яхши. — С. Абдулла, Соялар
  • Кўрпа (-ёстиқ)ни кўтармоқ Кетмоқ, кўчиб кетмоқ; бадарға бўлмоқ. Учар бу ердан ҳам кўрпа-ёстиғини кўтарди.Орамизга совуқлик тушади, мана бу ёмон нарса. Кейин мен кўрпа-ёстиғимни кўтариб, қай эшикка бораман? — Ойбек, Танланган асарларБир куни бойбува арзимаган сабаб билан уриш чиқарди-да, Холбойга қараб: — Кўрпангни кўтар, гадолар. Тўрт томонинг қибла! — деб дарвозани кўрсатди. — К. Яшин, Ҳамза
Тўлиқ мақола →
кўрпача

от Ўтириш учун остга тўшаладиган, узун ғилоф ичига пахта солиб қавилган қалин ва юмшоқ тўшак.

Ўчоққа яқинроқ ерда, кигиз устига солинган кўрпачада, кичкина бир сариқ, бужур одам кўк пиёладан чой ҳўплаб ўтирибди. — П. Турсун, Ўқитувчи

Кўрпача ёзиб, уни ўтқазгач, мен ҳозир, деб эшикка чиқиб кетди. С. Кароматов, Олтин қум.

  • Соясига кўрпача солмоқ (ёки ёзмоқ) Ўта ҳурмат билан, елиб-югуриб хизмат қилмоқ, кутмоқ. Ўзи шоир экан. Ишқилиб, мақтаб ёзсин-да, деб соясига кўрпача ёзгудек елиб-югуриб хизмат қилдим. — С. Анорбоев, ОқсойМунча, улуғларнинг соясига кўрпача солмасанг. — С. Аҳмад, Ҳукм
Тўлиқ мақола →
кўрпалик

от 1. Кўрпа қилинадиган, кўрпабоп мато, газлама.

Сатин олдим кўрпалик: Гуллари турлик-турлик. — Қўшиқлар

Қаерда яхши духоба ёки чойшаб, кўрпалик ёки чиройли кийимлик борлигини эшица олиб келмагунча тинчимасди. — О. Ёқубов, Гулдаста

2. Кўрпага етадиган.

Икки кўрпалик атлас {сатин).

Тўлиқ мақола →
гулкўрпа

от Уй деворларига осиб қўйиладиган ёки тахмонга ёпиладиган сўзана.

Қўша-қўша палак, қўша-қўша паранжи, уч-тўрт уйни ясатишга етадиган дорпечлар, гулкўрпалар, чойшаблар Лутфинисо ва унинг қизини ҳали қаноатлантирган эмасди. — Ойбек, Танланган асарлар

Тақир ерларнинг кўриниши жуда бошқача: майса, лолақизғалдоқ, чучмомалар, худди гулкўрпа ёпиб қўйгандай, кўк, қизил, яшил тусда товланади — Назир, Чўл ҳавоси

Тўлиқ мақола →

Таърифлар ичида

78 та
тахмон

тахмон Уй ёки айвон деворида: сандиқ ўрнатиб, устига ўрин-кўрпа йиғиб қўйиладиган токчасимон махсус жой. Уйнинг тўрида иккита тахмон. Тахмонга ўрин йиғмоқ. Холд

беруҳ

беруҳ Руҳан эзилган, руҳи паст, руҳсиз. Ҳафиза шу кундан бошлаб кўрпа-тўшак қилиб ётиб қолди, у негадир бемажол ва беруҳ эди. Мирмуҳсин, Умид

тахурар

тахурар этн. Ўғил тўйига атаб тикилган кўрпа-тўшакларни тахмондаги сандиқ устига кўз-кўз қилиб йиғишга — тах уришга бағишланган, фақат хотин-қизлар иштироки

ашқол-дашқол

ашқол-дашқол с. т. Рўзғорда ёки бирор касб-корликда керак бўладиган нарсалар, буюмлар; қақир-қуқур, лаш-луш. Тўртинчи аравада чодирлар, кўрпа-тўшаклар, жў

бемажол

бемажол Мажоли, кучи, дармони кам, ҳолдан тойган; кучсиз. Бемажол кампир. Салимхоннинг юраги қўрқинч бир нарсани сезиб, оёқларидан мадор кетди, креслога бемажол ўт

линтер

линтер Пахтаси айириб олинган чигитларнинг юзида қолган калта толаларни, тукларни ажратиб, чигитни тозалаб, туксизлантириб берадиган машина. Шундай машинада чигитд

Ҳаммасини кўриш · 78 →

Эртаклар

50 та
Аждар қуш
Халқ оғзаки ижоди

Етим қиз ғорда яшар экан, уни аждар қуш асраб, ўзига макон қилиб олади. Бир ботир йигит аждар қушни ўлдириб, қизни қутқаради ва у билан бахтли ҳаёт кек

Андижонликнинг ҳикояси
Халқ оғзаки ижоди

Андижонлик йигитнинг саргузаштлари ҳақидаги ушбу эртакда, йигитнинг бойга хизматга кириши ва турли қийинчиликларга дуч келиши тасвирланади. Унинг бошидан

Ақлли бола
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртак ўгай она зулмига учраган ақлли боланинг саргузаштлари ҳақида. У ўзининг зукколиги билан қийин вазиятлардан чиқиб, бахтли ҳаёт кечиришга мувафф

Аёз
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда подшоҳнинг ўғил фарзанд кўриш истаги ва бу истакнинг амалга ошиши учун қилинган ҳийла-найранглар тасвирланади. Шунингдек, оддий деҳқоннинг о

Бахтли кал
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўтинчи калнинг саргузаштлари, унинг топқирлиги ва сеҳрли кучлар ёрдамида қийинчиликларни енгиб ўтиши ҳикоя қилинади. Кал подшоҳнинг ҳийлал

Беш қиз
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда беш опа-сингилнинг саргузаштлари, уларнинг меҳмоннаварлиги ва қийинчиликларга дуч келиши ҳикоя қилинади. Эртакда садоқат, хиёнат ва адолатн

Ҳаммасини кўриш · 50 →

Шева материаллари

33 та
Рахзанон
Бухоро вилояти · кўрпа тахлаш маросими
базак кўрпача
Самарқанд вилояти · қуроқ кўрпача

безакли, қуроқ кўрпача

бистар
Бухоро вилояти · келин-куёв учун махсус тикилган шойи кўрпа
гирдикона
Қашқадарё вилояти · якандоз

якандоз, кўрпача

Ҳаммасини кўриш · 33 →