Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«КУЛ» бўйича 392 та натижа: Изоҳли

Филтр

Луғат мақолалари

101 та
кул

КУЛ ' бирор нарсанинг ёниб—куйиши оқибатида ҳосил бўладиган чангсимон минерал қолдиқ'. Ўчоҳнинг к у л и н и олиб, кейин ўтин ҳалади. Қадимги туркий тилда ҳам шундай маънони англатган бу от асли кüл тарзида талаффуз қилинган (ДС, 325), ўзбек тилида ў унлисининг юмшоқлик белгиси ёʻқолган: кüл > кул

Бирор нарсанинг ёниб-куйишидан ҳосил бўладиган оқиш-қора ёки кўкиш чангсимон минерал қолдиқ

Тошкўмирнинг кули, шш Ўчоқдаги ўтни секин-секин кул бос- — Ойбек, Танланган асарлар

Солиҳ чекаётган сигаретасининг кулини қоқар экан, узилиб қолган гапини давом эттирди — О. Мўминов, Хиёбондаги уч учрашув

Тўлиқ мақола →
кулмоқ

фл. 1. Юз, кўз ҳаракатлари ёки турлича товуш (товушлар) билан хурсандлигини, завқ-шавқини ифодаламоқ, кулги ифодаламоқ.

Хохолаб кулмоқ. Қаҳқаҳа уриб кулмоқ. Пиқ этиб кулмоқ. Ҳиринглаб кулмоқ. Мулойим кулмоқ. Мийиғида кулмоқ.

Олдин Камолиддин махдум, унга эргашиб Асад қори ҳи-ҳилаб кулди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Аваз, Феруз шаънига айтган бир байтини эслаб, муртида кулди. — С. Сиёев, Ёруғлик

Ҳафиз Мирзамуҳамедовичнинг кулиб турган чеҳраси жиддийлашди. — С. Кароматов, Олтин қум

Ҳамон кулиб турган кўзлари билан уни бошдан-оёқ кузатиб чиқди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

2. Кулги билан масхараламоқ, мазах қилмоқ.

Ойи, сиз сезасизми, бойникида орқамдан кулишади, гапиришади, пичинг, кесатиқ-месатиқ ман яқинлашсам, жим бўлишади [деди Гулнор]. — Ойбек, Танланган асарлар

Қандоқ бораман кулмайдими ҳамма. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

Кулса кулаверсин, бари бир ўз фикримда қоламан. — Х. Тўхтабоев, Ширин қовунлар мамлакати

  • Бахти кулмоқ Бахт-омади юришмоқ, бахтли бўлмоқ. Мингбошига тегмагани билан Зебихоннинг бахти кулармиди? — Чўлпон, Кеча ва кундуз
  • Ичида кулмоқ Ҳеч қандай ташқи ифодасиз кулиш ҳолатида бўлмоқ. Қўчқор унинг хаёлидаги ўйларини билади ва ичида кулади. — О. Ёқубов, Эр бошига иш тушса— Ишқилиб, уйида бўлмасин-да, — дейди умид билан, сўнг ўзининг соддалигидан ичида кулади. — С. Сиёев, Ёруғлик
  • Устидан кулмоқ Масхарали муносабатда бўлмоқ, мазах билан кулмоқ. Мен дўзахдан чўчимасман, устимдан кулма. Мен чидарман, аммо қайда ҳақиқат, имон? — А. Орипов, Жаннатга ёʻл
Тўлиқ мақола →
кулба

от Кичик, кўримсиз, бечораҳол уй; бошпана.

Камбағал деҳқонларнинг кулбасидан фарқ қилмайдиган бу уй ана, рўпарада шумшайиб турибди. — Ҳ. Ғулом, Машъал

Ойдинли қиш кечаси шундай гўзал, шундай улуғворки, ҳатто хизматкорларнинг хароб кулбаси ҳам аллақандай бежирим манзара ясайди. — Ойбек, Танланган асарлар

Тўлиқ мақола →
кулги

от 1. Хурсандлик, вақтичоғлик ва завқланишни ифодаловчи, бўлиниб-бўлиниб чиқадиган товушлар, овозлар.

Самимий кулги. Залда кулги кўтарилди.

Сидиқжон кимнингдир қаттиқ кулгисидан уйғониб кетди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

Қоғози кўчган деворлар, тоза бўлса ҳам, эскириб кетган дарпарда, сарғайган чойгумни кўриб, қаноат ҳосил қилди, шекилли, яна кўзларида кулги ўйнади. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

2. Мазах ёки калака қилинадиган нарса; калака, мазах ифодаси; масхара.

Бу ўринсиз ишдан Офтоб ойим аччиқланди: — Маним ҳолим сенга кулгими, қизим? — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Биронтасини чақирсам, кейин, албатта, масхара қилишади, кулги, мазах учун уларга баҳона топилади, деб ўйлади Гулнор. — Ойбек, Танланган асарлар

Тўлиқ мақола →
кулоҳ

от Тепа томони ингичкалашиб чиққан қалпоқ, бош кийими (асосан, қаландар, дарвешлар киядиган учли қалпоқ).

Дўкон оғзида бошига кулоҳ кийган қаландар ҳадеб айланишиб, исириқдонини у ёқдан-бу ёққа силкитаверди. — А. Мухтор, Опа-сингиллар

— Бош устига, — деди кулоҳига оқ салла ўраган вазир таъзим қилиб. — М. Осим, Карвон ёʻлларида

Тўлиқ мақола →
кулол

от Лойдан турли сопол идишлар, буюмлар тайёрлайдиган ҳунарманд.

Бўзчи белбоққа ёлчимас, кулол — мўндига. — Мақол

Баъзан тандир вазифасини кулоллар ишлаган эски хумлар ҳам ўташи мумкин. — К. Маҳмудов, Ўзбек тансиқ таомлари

Олмача, анорингга балли,

сада райҳонингга балли, Тангрим, мани шўр лойдан ясаган кулолингга балли. — Қўшиқлар

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 101 →

Таърифлар ичида

45 та
чил-чил

чил-чил рвш. Майда-майда, парча-парча, кул-кул. Коса чил-чил синди. Шиша, зинапоя қиррасига тегиб, чил-чил синди. Ёшлик Чил-чил бўлмоқ 1. Ҳурининг бадан-

уддаламоқ

уддала Уддасидан чиқмоқ, удда қилмоқ, эпламоқ. Кулиб туриб йиғлаш муш-кул ҳол, буни энг моҳир артистларгина уддалаши мумкин. Ёшлик Раиса ўша йили раисга берган в

бугунча

бугунча рвш. Бугун, шу бугун, бир кунга, бир кунчалик. Заргаров бугунча кул-басида тунашга рози бўлди. А. Мухтор, Асарлар Уста, бугунча ишни қўйинг, уйга боринг

турна

турна Иссиқ ўлкаларда ботқоқлик ва кўлларда яшайдиган, оёғи, бўйни, тумшуғи узун, бошида тожи (сочи) бор кўчманчи қуш. Арғимчоққа ўхшаб тизилишган тур

винегрет

винегрет кул. Майда тўғралган сабзавотлар, гўшт ёки балиқ, тухумга сирка, мой ва шу кабилар қўшиб тайёрланган яхна овқат.

Ҳаммасини кўриш · 45 →

Эртаклар

169 та
Аҳмоқ жўралар
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда Юз Муҳаммад исмли калнинг топқирлиги ва айёрлиги орқали аҳмоқ жўраларини алдаб, улардан қутулиши ҳикоя қилинади. Унинг ҳар бир ҳийласи кутилмага

Аҳмоқ подшо
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўғрилик қилган бир кишининг айби билан бошланган воқеалар занжири аҳмоқ подшоҳнинг бемаъни ҳукмлари туфайли кулгили тус олади. Адолатни ўрнатис

Алдаркўса ва бой
Халқ оғзаки ижоди

Алдаркўса ёʻлда кетаётиб, ўзининг устидан кулмоқчи бўлган такаббур бойга дуч келади. Алдаркўса ўзининг зукколиги билан бойни қандай алдашни ўйлаб топ

Андижонликнинг ҳикояси
Халқ оғзаки ижоди

Андижонлик йигитнинг саргузаштлари ҳақидаги ушбу эртакда, йигитнинг бойга хизматга кириши ва турли қийинчиликларга дуч келиши тасвирланади. Унинг бошидан

Ақлли қиз
Халқ оғзаки ижоди

Бир подшо ташна бўлиб, бир қизнинг уйидан сув сўрайди ва унинг ақлига қойил қолиб, уйланмоқчи бўлади. Қиз эса подшога бажарилиши қийин бўлган бир шарт

Ақлли, идрокли, зеҳнли
Халқ оғзаки ижоди

Уч ака-ука отасидан қолган олтинни бўлишиш учун ёʻлга чиқади. Ёʻлда уч йигит ўзларининг ақл-идроки билан бир туякаш ва қозини ҳайратда қолдиради.

Ҳаммасини кўриш · 169 →

Шева материаллари

77 та
Гок
Хоразм вилояти · ко'к

осмоний ранг, яшил, кулранг ва ко'к (синий)

Кулча думалатар
Тошкент вилояти · биринчи қадам

боланинг илк қадами муносабати билан о'тказиладиган маросим

аржай
Андижон вилояти · шилта

бўлар-бўлмасга куладиган, ўринсиз ҳазил қиладиган киши

аврамчйлйқ
Қорақалпоғистон Республикаси · оғирчилик

Оғирчилик; кулфат; бузуқилик, бузуқчилик

Ҳаммасини кўриш · 77 →