Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«КЕЛИН» бўйича 377 та натижа: Изоҳли

Филтр

Луғат мақолалари

8 та
келин

от 1. Янги турмушга чиққан ёки чиқаётган қиз.

Янги келинларнинг уйи одатда безатилган бўлади. — Ф. Мусажонов, Ҳиммат

Заргаров: Менга қаранг, ука Куёв билан келин менинг олдимда, ҳозир боради. Регистрация қилинг, бўлак гап ёʻқ — А. Қаҳҳор, Оғриқ тишлар

2. Ўғилнинг хотини (қайнота ёки қайнонага нисбатан).

[Фотима:] Мана шу Марасулни туққанимда, Шу ўғлим катта бўлса, хотин олса, келинимнинг ҳеч ишига аралашмайман, деб ният қилганман. Худо ниятимга етказди. — А. Қаҳҳор, Оғриқ тишлар

Қайнона-келин бир дақиқа чамаси кўришиб қолдилар. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

3. Уканинг хотини (ака ёки опага нисбатан).

Зиёдилланинг ўз оиласида шу вақтгача содир бўлган кўнгилсиз ҳодисаларни ҳам, ўз келинининг бебош бўлиб кетганини ҳам ҳазм қила олмаслиги турган гап эди. — Ҳ. Ғулом, Машъал

4. Ўзидан ёш бўлган қариндош ёки яқин кишининг хотини ва шу хотинга мурожаат.

[Ганга] Ҳайдар ота аралашди: — Келин рост айтадилар. Менга қаранг, келин, ўртоғингиз менга сизни олиб келишни жуда тайинлаган. — А. Қаҳҳор, Асрор бобо

  • Келин кўрмоқ 2. Келинли бўлмоқ, ўғлини уйлантирмоқ. [Нури] Ҳар ҳайит уч кунгина ясаниб-тусаниб келин кўришга юрар эди. — Ойбек, Қутлуғ қон;Вой, оғзингизга ёғ, ўғлим! Келин кўрадиган куним ҳам бормикин! — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
  • Келин қилмоқ — Келин қилгани бисотда ҳеч нарса борми? — Бисот дейсиз, менинг бисотим сизлар-да, ўғлим! — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
  • Келинни келганда кўр, сепини ёйганда кўр Кўрмасдан, билмасдан олдиндан ҳукм чиқарма, деган маънода ишлатиладиган мақол. Келинни келганда кўр, сепини ёйганда кўр, дейишади. Олиб келмагунингизча, ишонмайман. — Ойбек, Танланган асарлар
  • Қизим, сенга айтаман, келиним, сен эшит Бирор гап-сўзни тўғридан-тўғри эгасига эмас, балки унга эшиттирган ҳолда, ўзгага айтишни билдирувчи мақол. Унинг назарида, бу гаплар унга қарата, қизим, сенга айтаман, келиним, сен эшит тарзида айтилаётгандек эди. — Т. Алимов, Совға
Тўлиқ мақола →
келинли

сфт. Келини бор; ўғлини уйлантирган.

Ахир ўғил уйлантириб, келинли бўлдингиз, янги келиннинг қўлини кўрсатай ҳам демайсиз! — А. Қодирий, Обид кетмон

Тўлиқ мақола →
келинлик

от Келинга, келин даврига хос нарса ва шу кабилар

Келинлигида жуда гўзал эди.

Бу келинчак келинлик даврини суриш ўрнига сув ташиди, ҳовли супурди, кели туйди. — К. Яшин, Ҳамза

Офтоб ойимнинг: “Нега қирқ кокил қилмайсан?“ деб сўрашига: Қизингиз энди қизлик давридан ўтиб, келинлик даврига кирди деб кулди [Кумуш]. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

[Нигоранинг] Келинлик либослари музга айланиб, баданини совитиб юборгандек бўлди — С. Аҳмад, Пойқадам

Тўлиқ мақола →
келинойи

от 1. Аканинг хотини (ука ёки сингилга нисбатан).

[Нури]... тағин дадамга, акаларимга гапирманг бу сирни. Келинойиларим ҳам зинҳор эшитмасин. — Ойбек, Танланган асарлар

2. Ёши ўзидан катта бўлган қариндош ёки яқин кишининг хотини ва шу хотинга мурожаатни билдиради.

Агар шу гапларга қаттиқ ишонсанглар, Қумри келинойи, мен ҳовлингизда қололмайман [деди Онахон]. — А. Мухтор, Опа-сингиллар

[Унсин] Қаддини кўтариб, жасур боқди Шарофатхонга: — Келинойи, акам бировнинг томини тешиб қамалган эмас ё бировнинг ҳақини еган эмас. — Ойбек, Танланган асарлар

Тўлиқ мақола →
келинчак

от Келин 1 сўзининг кичрайтириш-эркалаш шакли.

Элмурод билан Алексей ёʻл четида, чилдирмага мунгли қўшиқни жўр қилиб, келинчакни узатиб бораётган аёлларга қараб туришди. — П. Турсун, Ўқитувчи

Бир қаришликдан дуторни севаман. Бир қўшни келинчакдан ўрганган эдим. — Ойбек, Танланган асарлар

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 8 →

Таърифлар ичида

162 та
безарар

безарар Зарар, зиён келтирмайдиган, зарарсиз, зиёнсиз; зарар етмаган ҳолда; хавфсиз. Ўғлим, ишқилиб, безарар қайцанг бўлгани. Газетадан Илгариги тўйларнинг, ҳар

ғиди-биди

ғиди-биди Норозилик, талаб, шикоят, койиш ва шу кабилар тарздаги гап-сўз, ўзаро айтишиш (одатда, арзимас, майда-чуйда нарсалар ҳақида). Сен билан ғиди-биди айт

сеп

сеп СЕП ' қизнинг келин бўлишида бериш учун йиғилган мол'. Келинни келганда кўр, с е п и н и ёйганда кўр (Мақол). Қадимги туркий тилда ҳам шундай маънони англат

белгисиз

белгисиз Нималиги, қандайлиги аниқ ифодаланмаган; белги қўйилмаган, ишораси ёʻқ, таниқли эмас. Бу моллар дўконга белгисиз келди. Сўзлашувдан Номаълум, тайини ёʻқ,

чарлар

чарлар этн. Никоҳ тўйидан сўнг келин ёки куёв шарафига ҳар икки қудалар уйида ўтказиладиган биринчи чақириқ. Ҳаво очилиб кетиб, чарлар куни келиннинг кенг-мўл

бўлма

бўлма айн. Хона. Икки бўлмали кичкина, пастқам уй, томи босай деб турибди. С. Сиёев, Аваз Келин-куёв хонага киришди. Уй эгаси нариги бўлмага ўтиб, нимадир деб ғ

Ҳаммасини кўриш · 162 →

Эртаклар

115 та
Ақлли қиз
Халқ оғзаки ижоди

Бир подшо ташна бўлиб, бир қизнинг уйидан сув сўрайди ва унинг ақлига қойил қолиб, уйланмоқчи бўлади. Қиз эса подшога бажарилиши қийин бўлган бир шарт

Ақлли қиз (2)
Халқ оғзаки ижоди

Уч ўғил ва бир қизи бор отанинг кўзлари ожиз бўлиб қолади. Қиз отасининг кўзини очиш учун дори излаб, кўплаб қийинчиликларни енгиб ўтади ва охир-оқ

Ақлли, идрокли, зеҳнли
Халқ оғзаки ижоди

Уч ака-ука отасидан қолган олтинни бўлишиш учун ёʻлга чиқади. Ёʻлда уч йигит ўзларининг ақл-идроки билан бир туякаш ва қозини ҳайратда қолдиради.

Ақлсизга минг сўз оз
Халқ оғзаки ижоди

Бир чол ва кампир ўзларининг ягона ўғлини уйлантиришга қарор қилишади. Келин уйга келганидан сўнг, у ҳеч қандай уй ишига қўл урмайди ва чол-кампир у

Айиқполвон
Халқ оғзаки ижоди

Уч опа-сингил оталарининг золимлигидан қочиб, ҳар бири ўз ёʻлига равона бўлади. Кенжа қиз Иқбол айиқ билан турмуш қуриб, Айиқполвон исмли ўғил кўради.

Аёз
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда подшоҳнинг ўғил фарзанд кўриш истаги ва бу истакнинг амалга ошиши учун қилинган ҳийла-найранглар тасвирланади. Шунингдек, оддий деҳқоннинг о

Ҳаммасини кўриш · 115 →

Шева материаллари

92 та
Кўрди
Бухоро вилояти · келинкўрди
апабийи
Қорақалпоғистон Республикаси · опор ойи

1. опор ойи; 2. келинойи; 3. аёлларга мурожаат.

бекä // бийкä
Қорақалпоғистон Республикаси · онабоши; келин (куёвга чиқаётган қиз)
бекä // бийкä
Хоразм вилояти · онабоши; келин (куёвга чиқаётган қиз)

Ҳаммасини кўриш · 92 →