Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«KAT» boʻyicha 1269 ta natija

Filtr

Lugʻat maqolalari

665 ta
kat
Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

ot Keng yogʻoch karavot.

— Keling, keling, Toʻrgʻay, katta chiqing, — dedi kampir mulozamat qilib. — J. Sharipov, Xorazm

Kat ustiga dasturxon yozilib, bir mistovoq non bilan piyolada qiyom qoʻyilgan edi. — Choʻlpon, Kecha va kunduz

Suv boʻyiga qoʻyilgan yogʻoch katda oʻn choqli kishi Ayniy asarlari ustida qizgʻin bahs yuritadi. — N. Aminov, Ustod tabassumi

Toʻliq maqola →
katak
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

ot 1. Parranda yoki ayrim (asosan mayda) jonivorlar turishi uchun maxsus ishlangan qurilma; xona, uycha.

Dilfuza ayvondan sakrab tushdi-da, tovuq katagi yonidagi nimqorongʻi oshxonaga kirib, tokchadagi uzun shishani topdi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

Boʻron oʻzi topshirgan kiyik bolasini sim kataklardan qidira ketdi. — H. Nazir, Yonar daryo

2. Bir sath (yuza)dagi kichik-kichik boʻlmalar, uyalar, teshiklarning biri. Ari uyasining katagi.

U vestibyulga kirib, rang-barang eʼlonlar osigʻliq doska yonidan oʻtayotganda, chata, ari uyasiday sertokcha pochta katagiga qaradi. — P. Qodirov, Uch ildiz

3. Narsa yuzasiga ishlangan, tushirilgan toʻrtburchak; shunday toʻrtburchaklarning biri. Shaxmat katagi.

Azimov qora farzinni qoʻlida bir oz ushlab turib, shaxmatning oq katagiga taqillatib urdi-da, shax dedi. — I. Rahim, Chin muhabbat

4. Yuzasida shunday kataklar boʻlgan; katakli.

Katak daftar.

Haqiqatan ham xat katak daftarning bir varagʻiga yozilgan boʻlib, ikkala betida ham ochiq joy yoʻq edi. — I. Rahim, Chin muhabbat

Boshiga Poʻlatjon sovgʻa qilib keltirgan koʻk katak roʻmolchani yosh juvonlarday ixcham tangʻigan holda ayvon yaqiniga keldi. — H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar

  • Burun katagi Burunning tashqi teshiklaridan har biri. [Shokir otaning] Qayrilib tushgan, kataklari keng, besoʻnaqay qayroq burni uchida ter tomchilari yaltirar edi. — Oybek, Tanlangan asarlar
Toʻliq maqola →
kater
Izohli lugʻat · yana 3 ta lugʻatda

ot Yoʻlovchilar, sayyohlar, qutqaruvchilarni, turli xil yuklar va jang qurollarini tashish, boshqa kemalarni shatakka olish, qirgʻoqni muhofaza qilish, bojxona xizmati va boshqalar maqsadlar uchun foydalaniladigan, uncha katta boʻlmagan yordamchi yoki jangovar kema.

Soqchi kater. Torpedalar tashuvchi kater, dvigatelining turiga koʻra, motorli, gaz-turbinali, yelkan-eshkakli katerlar bor. — OʻzME

Qop-qora suv yuzini jimir-jimir yoritib, biz tomonga bir kater jon-jahdi bilan kelar edi. — N. Fozilov, Diydor

Yuzdan ortiq kater., portga kiraverishda Amerika kemalarining yoʻlini toʻsdi. — Gazetadan

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 665 →

Taʼriflar ichida

25 ta
tebranish

tebranish Tebranuvchi harakat; muayyan vaqt oralikdarida takrorlashib turadigan kara-kat Erkin tebranish. shsh Tebranish konturi radiotexnika qurilmalarining asosiy eleme

qulon

qulon Otdan kichikroq, eshakdan kat-taroq, otdan koʻra koʻproq eshakka oʻxshab ketadigan yovvoyi hayvon. Togʻiga qarab quloni, Suviga qarab iloni. Maqol Qulon, karklar su

shoʻngʻimoq

sho‘ng‘i Suv yoki boshqa bir suyuqlik ichiga kirib botib ketmoq; choʻmmoq. Bir shoʻngʻib chiqmoq. Shoshgan oʻrdak ham boshi bilan, ham keti bilan shoʻngʻiydi. Maqol Suvon

bir

bir 1 raqami va shu raqam bilan ifodalangan eng kichik son, miqdor. Bir kam qirq. Oʻndan bir. Bir-u bir — ikki. Yaxshi otga — bir qamchi, yomon otga — ming qamchi. Maqol

yoʻl

yo‘l Odamlar, jonivorlar va boshqalar narsalar qatnovi natijasida yer sathida iz bosilib hosil boʻlgan uzun, davomli qism, qatnov qismi. Soʻqmoq yoʻl. Qirdagi har to-mong

Hammasini koʻrish · 25 →

Ertaklar

253 ta
Abduaziz
Xalq ogʻzaki ijodi

Abduaziz boy otasidan qolgan mol-mulkni sovurib, qirqta joʻrasidan yordam soʻraydi, ammo ular yordam bermaydi. Keyinchalik u karvon bilan safarga chiqib, quduqd

Ahmoq podsho
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda oʻgʻrilik qilgan bir kishining aybi bilan boshlangan voqealar zanjiri ahmoq podshohning bemaʼni hukmlari tufayli kulgili tus oladi. Adolatni oʻrnatis

Ajdar qush
Xalq ogʻzaki ijodi

Yetim qiz gʻorda yashar ekan, uni ajdar qush asrab, oʻziga makon qilib oladi. Bir botir yigit ajdar qushni oʻldirib, qizni qutqaradi va u bilan baxtli hayot kec

Aka-uka
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda aka-ukaning sarguzashtlari orqali insonlarning taqdiri va amallarining oqibatlari haqida hikoya qilinadi. Aka oʻzining gʻalati duolari va harakatl

Aldoqchi mushuk
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda oʻrmondagi hayvonlarni doimiy aldab yuradigan bir dono mushuk haqida hikoya qilinadi. Mushuk oʻzining ayyorligi bilan turli vaziyatlardan chiqib keta

Alvasti
Xalq ogʻzaki ijodi

Bir yigit tasodifan alvastining telpagini qoʻlga kiritadi va shu orqali koʻrinmas boʻlib qoladi. U alvasti bilan birga turli sarguzashtlarga duch keladi, jumlad

Hammasini koʻrish · 253 →

Sheva materiallari

325 ta
Chochpopuk
Fargʻona viloyati · sochpopuk

Soch bezagi (qismlari: boʻrdak, karnay, kattaqubba)

Chorsi egov
Fargʻona viloyati · Chorsi egov

yuzi yapaloq, ammo to'rtqirrali, tishlari bir-birini kesishgan (katak) egov

DUKART, dökart, dökat
Fargʻona viloyati · dukart

chilangarlikda - qaychining, ko'pincha soch olinadigan kichkina turi. Buni yana yupqaroq gazlama va qog'oz kesish uchun ham ishlatiladi

Do‘rji
Qashqadaryo viloyati · Kattaroq miqdordagi pul; mo‘l

Kattaroq miqdordagi pul; mo‘l

Gavaz
Jizzax viloyati · katta qoramol

Hammasini koʻrish · 325 →

Tashqi resurslar

1 ta