Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«KASAL» boʻyicha 262 ta natija: Izohli

Filtr

Lugʻat maqolalari

10 ta
kasal

sft. 1. Organizm meʼyoriy holatini, faoliyatini buzuvchi narsa; kasallik, dard.

Sil kasali. Rak kasali. Tutqanoq kasali. Kasalga chalinmoq.

[Shokir ota:] Burungi zamonlarda Ibn Sino, Luqmon Hakim oʻtgan. Ular har bir kasalga davo topgan. — Oybek, Tanlangan asarlar

Onasi oʻzining kasalini ham unutib, uning boshida parvona boʻldi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

Yosh boʻlganidan kasalini oʻzi sezmasa kerak. Kasali oʻqtin-oʻqtin bir koʻrinish berib qoʻyadi. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Organizmining meʼyoriy holati, faoliyati buzilgan, kasallikka yoʻliqqan; betob.

Kasal odam. Kasal mol.

Xotirjam ishlasin, deb kasal onasini birovning qoʻliga tashlagim kelmadi. — S. Zunnunova, Olov

Odam organizmining kasal yoki shikastlangan aʼzolarini almashtirish uchun sunʼiy ehtiyot qismlar yaratish gʻoyasi yangilik emas. — Fan va turmush

3. Organizmining meʼyoriy holati, faoliyati buzilgan shaxs, kasallikka yoʻliqqan shaxs; bemor.

[Shokir ota:] Ibn Sinoga kasalning joni chiqmagan boʻlsa, bas ekan, tuzatar ekan. — Oybek, Tanlangan asarlar

Ikki qavatli maktab binosi shoshilinch suratda front yoqasidan keltirilgan yarador, kasallar uchun boʻshatilmoqda. — R. Fayziy, Sen yetim emassan

4. Narsa yoki uning qismidagi nosogʻ, buzuq holat; nosozlik, illat.

Hamma kasal shundaki, siz xalq kuchiga ishonmaysiz. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

U [Erkin] mashinaga bir qarashdayoq kasalini topadi va davosini qiladi. — H. Gʻulom, Toshkentliklar

5. Odatga aylangan ish, xatti-harakat.

— Saʼvani yaxshi koʻrasizmi? — Otadan qolgan kasal bu, — kulib javob berdi Yoʻldoshev. — Yoshlik

Demak, yolgʻonchilik kasaliga mubtalo boʻlgan kishini rostgoʻy odamning qoni bilan davolasa boʻladi. — X. Toʻxtaboyev, Shirin qovunlar mamlakati

Erining toʻsatdan qaysarlik kasali tutdi. — Tafakkur

6. Umuman, biror narsa istagi, shunga ishtiyoq, intilish; dard.

Oʻzing ayt, agar menga shu kasalingni bir ogʻiz bildirsang, men qaynatangga xat yozmasmi edim — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Oilada ishning juda ishkali — Xolposhshaning kiyim-kechak kasali. — Mushtum

  • Kasaldan turmoq (yoki bosh koʻtarmoq) Kasaldan forigʻ boʻlmoq; tuzalmoq. Kasaldan turgan har qanday odamda boʻladigan allanechuk bir ruhiy yengillik uning ham qalbini quvonchga toʻldirdi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq solOʻlar yaqindagina kasaldan bosh koʻtargan dardmand kishilarga oʻxshardilar. — I. Rahim, Chin muhabbat
  • Choʻntak (yoki hamyon, kissa) kasal Choʻntakda pul yoʻq, pul yetarli emas; hamyon quruq. Ammo Buxoroda oʻqimogʻim uchun hamyonim kasal edi. — M. Muhamadjonov, Turmush urinishlariQalandarga borib netaman? Necha kundirki, kissam kasal. — S. Siyoyev, Yorugʻlik
Toʻliq maqola →
kasallik

ot 1. Kasal 1.

Zotiljam kasalligi. Yuqumli kasallik.

Samarqandda Boburni tildan qoldirgan kasallik — gʻoyat kuchli bir ruhiy larzaning oqibati edi. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

Avvaldan uning atrofida har xil kasalliklar: ter-lama, qora bezgak koʻpayib, aholining tinkasini quritgan edi. — K. Yashin, Hamza

2. Organizm meʼyoriy faoliyatining, salomatlikning buzilishi; kasal holat, dard, xastalik.

Shuncha xorlik va xoʻrlik yetmaganday otasi ogʻir kasallikdan vafot etdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha.

Toʻliq maqola →
kasalmand

sft. Tez-tez kasal boʻlib turadigan; dardchil.

Azaldan kasalmand Bashorat xola erining oʻlimidan keyin yana ham qiynalib qoldi. — N. Safarov, Uzoqni koʻzlagan qiz

— Pochcham ellikdan oshgan, novcha, kasalmand, rangpar, — deydi Musavoy. — Oybek, Bolalik

Toʻliq maqola →
kasalnamo

Kasalga oʻxshab koʻrinadigan.

Oʻrta boʻyli, toʻla, lekin keng yuzining goʻshtlari sargʻayib solqib tushgan, ellik sakkiz yoshlarda boʻlgan kasalnamo xotin asta-asta yurib kelaverdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Toʻliq maqola →
kasalxona

ot Kasallarni muntazam kuzatish va davolash uchun joylashtiriladigan muassasa; shifoxona.

Mastura Aliyeva sakkiz oydan beri palatasidan chiqmay yotgan ogʻir xasta, uni kasalxonada hamma bilar, koʻp kishi kirib koʻrgan ekan. — A. Qahhor, Ming bir jon

Toʻliq maqola →
kasallanmoq

fl. Biror kasal bilan ogʻrimoq, kasalga chalinmoq.

Mutribning kasallanib, Pitnakdan qaytib kelganini Avaz Roʻzimboydan eshitdi. — S. Siyoyev, Avaz

Ammo bu orada qora toʻqlisi kasallanib, vaqtincha Toʻngiz qoyani unutdi. — N. Norqobilov, Bekatdagi oq uycha

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 10 →

Taʼriflar ichida

117 ta
yomonlashmoq

yomonlash Yomonlamoq I feʼlining birgalik nisbati. Yomon tomonga oʻzgarmoq, qiyinlashmoq, battar boʻlmoq. Havo yomonlashdi. Maryamxon erining koʻngli ikkiga boʻlinsa, tur

sil

sil Turli aʼzolar, asosan, oʻpkada oʻziga xos yalligʻlanish bilan kechadigan surunkali yuqumli kasal-lik; tuberkulyoz. Oʻpka sili. Suyak sili. Sil shifoxonasi. Tamaki tut

tinchlik

tinchlik Gʻala-gʻovur, shovqin-suron kabilardan xoli, tinch holat. Hamma yoq tip-tinch ora-chora uzoqdan kelgan bola yigʻisi bu tinchlikni buzgandek boʻlar edi. A. Qodiri

bitta

bitta Bir (sanoqda). Bitta, ikkita, uchta Erning soʻzi bitta. Maqol Shaharda bitta doktorxona bor. A. Qahhor, Asarlar Meliboyga bitta avtoruchka sovgʻa olib keldi. S. Ahm

bogʻlamoq

bog‘la Bogʻ, tugun solib ulamoq, payvasta qilmoq; biriktirib turmoq. Iplarning uchini., bogʻlab uzaytirmoq. Botinkaning ipini bogʻlamoq. Qopning ogʻzini bogʻlamoq. Yuz qo

tushmoq

tush Yuqoridan, balanddan yoki biror narsa ustidan pastga tomon harakat qilmoq; yoʻnalmoq. Yerdan chiqdimi, osmondan tushdimi, yoʻlda bittasi paydo boʻlib qolsami?! O. Mo

Hammasini koʻrish · 117 →

Ertaklar

57 ta
Abduaziz
Xalq ogʻzaki ijodi

Abduaziz boy otasidan qolgan mol-mulkni sovurib, qirqta joʻrasidan yordam soʻraydi, ammo ular yordam bermaydi. Keyinchalik u karvon bilan safarga chiqib, quduqd

Aqlli bola
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertak oʻgay ona zulmiga uchragan aqlli bolaning sarguzashtlari haqida. U oʻzining zukkoligi bilan qiyin vaziyatlardan chiqib, baxtli hayot kechirishga muvaff

Arpa
Xalq ogʻzaki ijodi

Kambagʻal chol-kampirning arpa ekishi va cholning vafotidan soʻng, kampirning arpasini echki yeb qoʻyishi bilan boshlanadigan ushbu ertakda, kampirning arpasini

Ayiqpolvon
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch opa-singil otalarining zolimligidan qochib, har biri oʻz yoʻliga ravona boʻladi. Kenja qiz Iqbol ayiq bilan turmush qurib, Ayiqpolvon ismli oʻgʻil koʻradi.

Bektemir botir
Xalq ogʻzaki ijodi

Bektemir botir haqidagi ushbu ertakda qahramonning jasorati, sadoqati va sevgi yoʻlidagi kurashlari tasvirlangan. Ertakda yigitning qiyinchiliklarga qaramay, oʻ

Bir xumcha oltin
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch oʻgʻilga otasidan qolgan bir xumcha oltin va ularning taqdiri haqida hikoya qilinadi. Ertakda mardlik, adolat va doʻstlikning qadr-qimmati ochib beriladi.

Hammasini koʻrish · 57 →

Sheva materiallari

78 ta
Satqoq
Qashqadaryo viloyati · satqoq

Shamollash natijasidagi, tana a’zolari tortishadigan kasallik.

alagülük
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · tuyalar kasalligi

tuyalarning yoppasiga qirilib ketadigan kasalligi

asyl-asyl
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · oʻzini-oʻzi osib oʻldirish kasali
avruv
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · kasal

Kasal

avruv
Xorazm viloyati · kasal
avsil
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · oqsil

oqsil kasali

Hammasini koʻrish · 78 →