Қидирув

сфт. 1. Организм меъёрий ҳолатини, фаолиятини бузувчи нарса; касаллик, дард.

Сил касали. Рак касали. Тутқаноқ касали. Касалга чалинмоқ.

[Шокир ота:] Бурунги замонларда Ибн Сино, Луқмон Ҳаким ўтган. Улар ҳар бир касалга даво топган. — Ойбек, Танланган асарлар

Онаси ўзининг касалини ҳам унутиб, унинг бошида парвона бўлди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

Ёш бўлганидан касалини ўзи сезмаса керак. Касали ўқтин-ўқтин бир кўриниш бериб қўяди. — Ойбек, Танланган асарлар

2. сфт. Организмининг меъёрий ҳолати, фаолияти бузилган, касалликка ёʻлиққан; бетоб.

Касал одам. Касал мол.

Хотиржам ишласин, деб касал онасини бировнинг қўлига ташлагим келмади. — С. Зуннунова, Олов

Одам организмининг касал ёки шикастланган аъзоларини алмаштириш учун сунъий эҳтиёт қисмлар яратиш ғояси янгилик эмас. — Фан ва турмуш

3. Организмининг меъёрий ҳолати, фаолияти бузилган шахс, касалликка ёʻлиққан шахс; бемор.

[Шокир ота:] Ибн Синога касалнинг жони чиқмаган бўлса, бас экан, тузатар экан. — Ойбек, Танланган асарлар

Икки қаватли мактаб биноси шошилинч суратда фронт ёқасидан келтирилган ярадор, касаллар учун бўшатилмоқда. — Р. Файзий, Сен етим эмассан

4. от кўчма Нарса ёки унинг қисмидаги носоғ, бузуқ ҳолат; носозлик, иллат.

Ҳамма касал шундаки, сиз халқ кучига ишонмайсиз. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли

У [Эркин] машинага бир қарашдаёқ касалини топади ва давосини қилади. — Ҳ. Ғулом, Тошкентликлар

5. от кўчма Одатга айланган иш, хатти-ҳаракат.

— Саъвани яхши кўрасизми? — Отадан қолган касал бу, — кулиб жавоб берди Ёʻлдошев. — Ёшлик

Демак, ёлғончилик касалига мубтало бўлган кишини ростгўй одамнинг қони билан даволаса бўлади. — Х. Тўхтабоев, Ширин қовунлар мамлакати

Эрининг тўсатдан қайсарлик касали тутди. — Тафаккур

6. от кўчма Умуман, бирор нарса истаги, шунга иштиёқ, интилиш; дард.

Ўзинг айт, агар менга шу касалингни бир оғиз билдирсанг, мен қайнатангга хат ёзмасми эдим — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Оилада ишнинг жуда ишкали — Холпошшанинг кийим-кечак касали. — Муштум

от 1. айн. Касаба уюшмаси.

Биринчи июль., кечқурун соат 6. 00да касабалар боғида тантанали Шарқ кечаси ясалади. — Газетадан

2. (касаба, касава)

Ўзингиз ҳам шундай соз, шундай қўлинг ўргилсин бўлибсизки, агар юзингизда етмиш қават парда бўлса-ю, бир қаватини очиб қўйсангиз ҳам, ҳусн-у жамолингизга ўттиз икки касава чироқ ёқмасдан иш қилаверади-я! — Ҳамза, Бой ила хизматчи

от Ёлланган ҳунарманд-косиб томонидан маълум корхоналар буюртмаси асосида уйда тайёрланадиган нарса ва шу тартибда ишлаш.

от 1. айн. Касал 1.

Зотилжам касаллиги. Юқумли касаллик.

Самарқандда Бобурни тилдан қолдирган касаллик — ғоят кучли бир руҳий ларзанинг оқибати эди. — П. Қодиров, Юлдузли тунлар

Аввалдан унинг атрофида ҳар хил касалликлар: тер-лама, қора безгак кўпайиб, аҳолининг тинкасини қуритган эди. — К. Яшин, Ҳамза

2. Организм меъёрий фаолиятининг, саломатликнинг бузилиши; касал ҳолат, дард, хасталик.

Шунча хорлик ва хўрлик етмагандай отаси оғир касалликдан вафот этди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча.

сфт. Тез-тез касал бўлиб турадиган; дардчил.

Азалдан касалманд Башорат хола эрининг ўлимидан кейин яна ҳам қийналиб қолди. — Н. Сафаров, Узоқни кўзлаган қиз

— Поччам элликдан ошган, новча, касалманд, рангпар, — дейди Мусавой. — Ойбек, Болалик

Касалга ўхшаб кўринадиган.

Ўрта бўйли, тўла, лекин кенг юзининг гўштлари сарғайиб солқиб тушган, эллик саккиз ёшларда бўлган касалнамо хотин аста-аста юриб келаверди. — Ойбек, Танланган асарлар