Qidiruv

sft. 1. Uzunlik oʻlchami kichik; qisqa.

Kama shim. Kalta qalam. Kalta ip bogʻlovga yetmas. — Maqol

Simni kalta kesmoq.

Maston kalta, ammo yoʻgʻon ikki oʻrim sochini boshiga oʻradi-da oyogʻidagi agʻdarma etikni koʻzdan kechirdi. — A. Qahhor, Maston

2. Uzunligi nisbatan kam, yetarli emas; qisqa.

Uning ipak sallasi nozik qilib oʻralgan, kalta yengli ipak abosi oʻziga juda yopishib turadi. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

Arslon ham egasining buyrugʻini kutayotganday, kalta dumini qimirlatib — S. Anorboyev, Oqsoy

3. Vaqt nuqtai nazaridan qisqa, tez tugaydigan, uzoq davom etmaydigan.

Kalta kun.

Soat ketidan soat oʻta berdi. Kalta kuz kuni ogʻdi. — S. Anorboyev, Oqsoy

Bu gaplashuv ham kaltagina savol-javobdan iborat boʻldi. — Choʻlpon, Kecha va kunduz

Ingichka va yoʻgʻon, kalta va choʻziq tovushlar kekirdaklari uzilib ketmaydimi bu xoʻrozlarning? — I. Rahim, Ixlos

ot 1. Daraxt, buta kabilarning barg-butoqsiz uzun shoxi (singan yoki maxsus qirqib olingan, hoʻl yoki quruq).

Tekinga oʻrgangan tekinxoʻr qoʻliga kaltak ilinsa ham, kerak boʻlib qolar, deb olib ketaverar ekan. — Mushtum

Oyimcha bibi ularni [tovuqlarni] koʻrdi-yu qoʻliga tushib qolgan bir kaltakni havola qilib, tirqiratib haydab, qargʻay-qargʻay uyiga kirib ketdi. — K. Yashin, Hamza

2. Urish, savash, haydash uchun ishlatiladigan maxsus yogʻoch; tayoq, govron.

[Jallod] Bandining tizzasidan quyisiga, oyoqlari suyagining qirrasiga kaltak bilan qattiq bir urdi. — S. Ayniy, Esdaliklar

[Sherbek] Kuliga kaltak olib, mol boqqani qirga chiqqanida quvonchini ichiga sigʻdira olmay dumbaloq oshgan edi. — S. Anorboyev, Oqsoy

3. folk. Toʻqmoq, choʻqmor; gurzi.

Toʻqson botmon choʻyan kaltak qoʻlimda. — Shirin bilan Shakar

[Koʻkaldoshning] Taqimida besh yuz botmon kaltagi. — Alpomish

4. Tayoq, musht va shu kabilar zarbi; urish.

[Laʼli] bekning kaltaklari ham yodidan koʻtarilib, alanga chayqalayotgan yerga yugurdi. — H. Gʻulom, Mashʼal

Suvonjonning kaltakka toqat qilishi Oysuluvga badtar alam qildi. — S. Anorboyev, Oqsoy

5. koʻchma Qattiq teguvchi, zarba boʻluvchi narsa; dakki.

Avaz uyiga kirgach, oʻzicha kulib: Mening sheʼrim ular uchun kaltak boʻladi, — deb qoʻydi. — J. Sharipov, Xorazm

Cholning har bir maqtov soʻzi polvonga kaltak boʻlib tushmoqda edi. — H. Nazir, Oʻtlar tutashganda

sft. Hozir koʻziga koʻrinib turgan narsalar asosida hukm chiqarib, uning oqibatiga fahmi yetmaydigan, kelgusini, uzoqni koʻrmaydigan, qisqa oʻylaydigan.

Odamlar orasida ham uzoqni koʻra bilmaydigan kaltabinlar uchraydi. — S. Karomatov, Soʻnggi barxan

sft. Darrov tushunib, uqib ololmaydigan, aqli, fahmi yetmaydigan; fahmi kalta.

Bir safar u kaltafahm va dovdir odamning soʻziga amal qilib, militsioner, xalq vakillari bilan jinoyatchilarning uyiga bostirib kiradi. — Gʻ. Gʻulom, Tobutdan tovush haqida.

ot Past boʻyli, ammo yoʻgʻon va pishiq, baqaloq (odam, hayvon va ularning aʼzolari haqida).

Kaltabaqay odam. Kaltabaqay ot.

[Matqovul Besoʻnaqay bitgan kartoshkaday kaltabaqay barmoqlarini yaktak yoqasiga olib borib, serjun koʻkragiga tuflab qoʻydi. — A. Muxtor, Opa-singillar

ot Sudralib yuruvchilar sinfiga mansub, dumi uzun va uziluvchan, tana tuzilishi turli-tuman, usti mayda tangachalar bilan qoplangan jonivor.

Yoʻl ustidan chiqib qolgan chaqqon kaltakesaklar oʻqday otilib, kavaklarga kirib ketadi — A. Qahhor, Maston