olm. 1. Predmet, voqea-hodisa haqida soʻroqni ifodalaydi.
Bu nima? Nima yangilik bor? Sizga nima kerak edi? Otingiz nima.
Toshkentdan nimalar keltirdingiz, bek aka? — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
2. Ritorik soʻroq gaplarda inkor maʼnosini bildiradi.
Dunyoni suv bossa, oʻrdakka nima qaygʻu? — Maqol
Yurt ishiga gʻamxoʻrlik qiladigan odamlar bor. Sanlarga nima. — Oybek, Tanlangan asarlar.
3. Belgi haqida soʻroqni bildiradi; qanday?
Nima gunoh qildim? — Oybek, Tanlangan asarlar
Margʻilonga nima yumush bilan kelgan edingiz? — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
4. Qarindoshlik munosabatlari maʼnosida kim oʻrnida ishlatiladi.
U mening nimam boʻladi? Siz Karimning nimasi boʻlasiz?
5. Soʻroq gaplarning boshida umumiy soʻroqni bildiruvchi soʻz-gap sifatida kelib, soʻroqni kuchaytiradi, taʼkidlaydi.
Nima, madrasani bitirtirib, machitga imom qilasizmi? — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
— Nima, biron narsa tushib qoldimi? — beparvo soʻradi Salim. — Oybek, Tanlangan asarlar
- Nima boʻldi? 2. Qanday natija bilan tugadi. Unga nima boʻldi?;Ish nima boʻldi? Nima gap? Voqea nimadan iborat?
- Nima uchun?
- Nima qilaman (yoki qilasan, qiladi) Menga (senga, unga) nima keragi bor, boshimga uramanmi. Men buni nima qilaman? Nima qilasan yolgʻon gapirib?Xoʻsh, u [Yoʻlchi] tentakni qutqazib nima qilasan, jiyan? — Oybek, Tanlangan asarlar
- Nima qildi? Ne boʻldi?, qanday hodisaga yoʻliqdi? Sizga nima qildi?
- Nima qilay Qanday qilay, nachora, iloj qancha. Gapga koʻnmasa nima qilay.
- Bir nima Noaniq narsa, predmetni ifodalaydi; nimadir.
- Nimasi? Soʻzlovchining biror narsa yoki xatti-harakatdan taajjublanganligini yoki noroziligini bildiradi. Kanizak bilan oʻynashganing oʻynashgan, Sidiqjonning xotinini chaqirtirib, ikkovini urishtirganing, Anzirat xola bechorani urdirganing nimasi? — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari.
- Nimasini aytasan (yoki aytasiz)