Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «IDD» — результатов: 50: Толковый

Фильтр

Словарные статьи

19
idda

ot Erdan ajragan yoki eri oʻlgan xotinga homiladorligi aniqlanguncha shariat boʻyicha erga tegish man qilingan toʻrt oy-u oʻn kungacha boʻlgan muddat.

Mening bu xatimni, albatta, shariat peshvolari sharʼiy hisoblab, iddangiz bitishi bilan, sizga boshqa er qilishga ixtiyor bersalar kerak. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Erga tegish niyati boʻlsa, mazkur idda muddati (toʻrt oy-u oʻn kun) oʻtgandan keyin ziynatlanishi mumkin. — Gazetadan

  • Idda tutmoq (yoki saqlamoq) Idda amalini bajarmoq, iddaga (idda muddatiga) rioya qilmoq. Sanam hali yosh, oʻn gulidan bir guli ochilmagan, bunday juvon uchun, kitoblarda ham aytilgan, olti oydan ortiq idda tutish ortiqcha ekan. — Sh. Xolmirzayev, Toʻlqinlar
Полная статья →
iddao

ot 1. Nooʻrin yoki nohaq talab, daʼvo.

Demak, yer oz, aholi koʻp degan iddao bilan hayotiy zarur masaladan qocha olmaymiz. — Gazetadan

2. Oʻzi uchun munosib boʻlmagan, ortiqcha daʼvo.

Uning iddaosi baland-ku!

  • Iddao qilmoq (yoki etmoq) Biror talabni qoʻymoq; ortiqcha daʼvo qilmoq. Siz frontda yurganda, boshqaga koʻngil qoʻysam sizni bu yerga chaqirishga, biror iddao qilishga haq-huquqim qolmasdi — T. Jalolov, Oltin qafasAmalin pesh qilib, har kimga har xil iddao etgan, Baland tumshuq, boʻyin gʻoz, bad-havolarni koʻrolmasman. — Mushtum
Полная статья →
jiddiy

sft. 1. Puxta oʻylab, chuqur mulohazalarga suyanib ish koʻradigan; mulohazali.

Jiddiy yigit. Jiddiy olim.

Anvar yosh boʻlsa ham, jiddiy, kichkina miyasi muhokamaga qobil edi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

2. Muhim ahamiyatga ega boʻlgan, muhim.

Oqsoqol qaramadi ham, indamadi ham. Goʻyo jiddiy bir narsani oʻylayotgandek, koʻzlarini suzib, choy hoʻpladi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

-Romanlar bizda yoʻq, — dona-dona gapirdi Mustafo Sodiq, — jiddiy va ijtimoiy ahamiyati zoʻr boʻlgan qissalar ham yoʻq. — Oybek, Nur qidirib

Ishyoqmaslarga qarshi kurash ichki ishlar organlari oldida turgan jiddiy vazifalardandir. — Gazetadan

3. Oʻy-fikrga choʻmgan, oʻychan, salobatli, sipo, vazmin (kishi qiyofasi, tashqi koʻrinishi haqida).

Vagonda hamma jiddiy, kamsuxan. — T. Rustamov, Mangu jasorat

-Hozir hosil oʻchun kurashning avji vaqti,— dedi Oʻktam jiddiy tus bilan. — Oybek, Oltin vodiydan shabadalar

Saidiyning jilmayib tolmagan basharasi birdan jiddiy tus oldi. — A. Qahhor, Sarob

4. Chin, rost, behazil; tayinli.

Jiddiy vaʼda.

Lekin Muborakning gaplarini jiddiyga yoʻymadi. — S. Zunnunova, Koʻk chiroqlar

Bunday achchiq pichingga javob qaytarish yoʻlini topolmagan Hasan borib uning roʻparasida oʻtirib: — Kel boʻlmasa, jiddiy soʻzlashaylik,— dedi. — S. Ayniy, Qullar

Sherbek kuldi: Siz oʻrgating. Yoʻq, Nigora, men jiddiy gapiryapman. — S. Anorboyev, Oqsoy

5. Yomon oqibatlarga olib borishi mumkin boʻlgan; yomon, xavfli.

Jiddiy kasallik.

Xurramovning yelka yarasi jiddiy edi. — Nazarmat, Joʻrlar baland sayraydi

Pilla qurtining kushandasi koʻp, hushyor turilmasa, qurt-qumursqalar, qushlar, tovuqlar jiddiy zarar yetkazib qoʻyishi mumkin. — Gazetadan

6. Oʻylanganidan murakkab, keskin, ogʻir.

Sen, ogʻayni, tushunmaysan, bular orasidagi gap ancha jiddiy. — S. Karomatov, Oltin qum

7. Astoydil, jon-jahd bilan, rostakamiga.

Xat-savod chiqarishga jiddiy berildim. — N. Safarov, Olovli izlar

Vakillaringiz sanʼat bayramiga jiddiy tayyorgarlik bilan keldilar. — Gazetadan

Hamidullayevning oʻzi ham sholikorlik bilan endi jiddiy shugʻullanyapti. — Oʻzbekiston qoʻriqlari

8. Yetarli asosga ega boʻlgan, asosli; muhim.

Haqiqatan ham uning sheʼr yozishiga jiddiy sabab bor edi. — P. Qodirov, Uch ildiz

Raxim Boltayev nima uchun jiddiy talablar qoʻyilishini izohlab berdi. — Oʻzbekiston qoʻriqlari

9. Alohida, masʼuliyat bilan.

Yosh talantlarni tanlash va ularni tarbiyalash ishiga jiddiy eʼtibor bermogʻimiz kerak. — N. Safarov, Olovli izlar

Полная статья →
shiddat

ot 1. Harakatdagi narsalarning, hodisalarning intensiv kuchi, yuqori kuch va surʼat.

Shamol shiddati. Yomgʻir shiddati pasaydi. Shiddat bilan hujum boshlamoq.

Terim shiddati zoʻraygandan zoʻrayib bormoqda. — Gazetadan

Nabi-jon qiz tovushining shiddatidan taajjublanib uning koʻzlariga qaradi. — H. Gʻulom, Zamin yulduzlari

Shernazarboyning shiddati zoʻrayib, qalʼani battarroq toʻpga tuttirdi. — J. Sharipov, Xorazm

Tomlarda, daraxtlarda qor ancha qalinlashgan. Yana shiddat bilan yogʻishda davom etadi. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Zoʻr gʻayrat, shijoat.

Kun oʻtdi, kun ketidan kun keldi, lekin togʻ qazuvchilar shiddati zarracha ham boʻshashmadi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Chu! — deb shiddat beradi Gʻirkoʻk tulpor otiga. Hay attang, deb mard Hasan Shart uradi soniga. — Ravshan

Полная статья →

Показать все · 19 →

Сказки

18
Alvasti
Устное народное творчество

Bir yigit tasodifan alvastining telpagini qoʻlga kiritadi va shu orqali koʻrinmas boʻlib qoladi. U alvasti bilan birga turli sarguzashtlarga duch keladi, jumlad

Baxtli kal
Устное народное творчество

Bu ertakda oʻtinchi kalning sarguzashtlari, uning topqirligi va sehrli kuchlar yordamida qiyinchiliklarni yengib oʻtishi hikoya qilinadi. Kal podshohning hiylal

Besh qiz
Устное народное творчество

Ushbu ertakda besh opa-singilning sarguzashtlari, ularning mehmonnavarligi va qiyinchiliklarga duch kelishi hikoya qilinadi. Ertakda sadoqat, xiyonat va adolatn

Dod
Устное народное творчество

Ikki ziyrak yigit qaroqchilar toʻdasiga duch keladi. Ular oʻzlarining aql-zakovatlari bilan qaroqchilarni qoʻlga tushirishga muvaffaq boʻlishadi.

Doro va Iskandarbek
Устное народное творчество

Doro podsho tuhmat tufayli homilador xotinini haydab yuboradi. Ayol oʻgʻil tugʻib, uni Iskandarbek deb ataydi va taqdirga tashlab ketadi. Iskandarbek turli qiyi

Ilonshoh va Toshbaqapolvon
Устное народное творчество

Zulmkor Ilonshoh va uning ayyor vaziri Qashqapashshaning makr-hiylalari, hamda Toshbaqapolvon boshchiligidagi xalqning ozodlik uchun kurashi haqida hikoya qilin

Показать все · 18 →

Диалектные материалы

13
biddurkun
Qashqadaryo viloyati · bir paytlar, bir necha vaqt

bir paytlar, bir necha vaqt

diddak
Qashqadaryo viloyati · qip-yalongʻoch
giddak
Qashqadaryo viloyati · jindak
giddidăn
Qashqadaryo viloyati · atrofidan

olovning atrofidan, girdidan

giddish
Qashqadaryo viloyati · gardish

Показать все · 13 →