sft. Sezish, his etish qobiliyatiga ega; sezgir; hushyor.
Поиск
По запросу «His» — результатов: 807: Толковый
Фильтр
Словарные статьи
149ot 1. Son, miqdorni belgilash uchun raqamlab atash; sanoq, sanash.
Ogʻzaki hisob. Hisobda yanglishmoq.
Yasovulboshi hisobidan yanglishmay, oʻlim kaltagini sanaydi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik
Qirmoqdaman fashist oʻgʻrini, Hisobimda hozir yuz oʻttiz. — R. Bobojon.
Sening hisobingga toʻgʻri keladimi? Agar olgan hisobimiz toʻgʻri chiqsa, bu gal uning [Otabekning] Margʻilonga quruq qatnab yurishining yettinchi qaytasi edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
2. Hisobda boʻlgani; miqdor, sanoq.
Hasharda qatnashayotganlarning hisobi. Fermadagi qoʻylarning hisobi. Olarda hisobi — toʻqqiz, Berarda sanogʻi — oʻttiz. — Maqol
Rus shaharlariga borib savdo qiluvchilar Turkistonda juda oz hisobda boʻlib — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
3. Kimsa yoki narsalarning mavjudligini, miqdorini belgilash roʻyxatidagi, unda qayd etiluvchi majmui; qayd etiluvchilar (etilganlar), borlar guruhi, qatori.
Inventar hisobi. Hisobga kiritmoq. Hisobdan chiqarilmoq.
Hali bu hisobga fuqarodan oʻldirilgan bechoralar kirmaydi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
Boyagisi oʻn bittamidi? Mana shu soʻnggisini hisobga yozing — Shuhrat, Shinelli yillar
4. ayn. Hisob-kitob 5.
U [Otabek] oʻzining dushmanlarini oʻldirish uchungina Margʻilonga qatnab yurgan ekan, hisobini tugatdi-da, bedarak ketdi-qoldi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
5. Oʻzaro kelishuv, bitimga koʻra olinadigan ulush, haq.
Margʻilondan arava minib keluvchi yollangan kishi boʻlib, Toshkentga kelishining ertasi kuni hisobini olgan edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
6. (asosan egalik, joʻnalish kelishigi va chiqish kelishigi qoʻshimchalari bilan) Kimsa, jamoa va boshqalar tasarrufida, uning ixtiyorida boʻlgan narsa, moddiy boylik, oziq-ovqat, pul va shu kabilar
Gapning qisqasi, oʻzga xalqlar hisobiga yashadi. — S. Karomatov, Oltin qum
Endi komandirovkaga ham oʻz hisobingizdan borib kelasizmi? — S. Nurov, Narvon
7. Koʻpchilikka yoki kimsaga qilingan, boʻlgan ishlar haqida beriladigan maʼlumot.
Keyin qoʻli bilan peshonasini siqdi-da, hisob berishga boshladi qaltiragan koʻllari bilan choʻt qoqdi. — Oybek, Tanlangan asarlar
Otni bir oz sovitdim, beda soldim, —
Qobil, birov undan: Nima qilib yuribsan? deb soʻrayotganday, hisob berdi. — H. Gʻulom, Mashʼal
Mehmonxonalardan birida Mirzakarimboy oʻz gumashtasidan hisob olar edi. — Oybek, Tanlangan asarlar
8. kam qoʻll. ayn. Hisobot.
Rahbarning yarim yillik hisobi.
Mening ikki oyogʻimni bir etikka tiqib, hisobimni qoʻyishlari mumkin. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli
9. esk. ayn. Arifmetika.
Yangi maktablar ochib, Qurʼoni karim va boshqa diniy darslar bilan birga, jugʻrofiya, tarix, hisob kabi ilmlarni ham taʼlim beraylik. — Oybek, Tanlangan asarlar
Ikkinchi darsda Zohidov degan yoshgina bir yigit hisobdan dars berdi. — P. Tursun, Oʻqituvchi
10. maxs. Hisoblash, hisoblab chiqish natijasi.
Baʼzan u uzundan-uzoq handasaviy hisoblarni qogʻozga yozib qolar, yana oʻychanlik bilan qamish qalam orqasini gʻajiy boshlardi. — Mirmuhsin, Meʼmor
11. I Biror narsa uchun toʻlanadigan pul summasi qayd etilgan hujjat.
Har bir student-qurilish otryadida iqtisod va hamkorlik shaxsiy hisoblari ochilgan. — Gazetadan
12. bux. Biror muassasa, tashkilot va shu kabilarda buxgalteriya ish-muomalasini olib borish (yuritish) uchun xizmat qiluvchi moliyaviy operatsiya, shuningdek, hujjatlar.
13. Sport oʻyinida tomonlar ochkosini belgilovchi raqamlar (raqamlarda ifodalanuvchi sonlar) nisbati.
Oʻyinda hisob tenglashdi — 2:2. Bu gal 5:2 hisobi bilan mehmonlar gʻalaba qilishdi.
14. Gap oxirida (kesim tarkibida) desa boʻlgudek, deyarli maʼnosini bildiradi.
Gaz quritadigan sakkizta nasosning hammasi montaj qilib boʻlindi hisob. — Gazetadan
Na xotin, na bola-chaqa. Dunyodan toq oʻtdik hisob. — Oybek, Tanlangan asarlar
Elchiyev Roʻziyev bilan unchalik yaqin emas, osh-qatiq boʻlgan joyi ham yoʻq hisob. — E. Aʼzam, Javob
15. Biror ish, xatti-harakatning qanoatlanarliligini, oʻrniga oʻtishini bildiradi.
Oyogʻingizga qoʻy soʻysak arziydi, Yusufjon aka. Bu hisob emas, hovliga boramiz — K. Yashin, Hamza
16. s. t. Iloj, chora; imkoniyat.
Daryodan oʻtishning hisobi bormi?
Qaytay desam — quvadi, oʻtib ketishning sira hisobi yoʻq — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
Dardim ichimda. Bir oldingizga borib, yuragimni yozib kelaman deyman, sira hisobini qilolmayman. — R. Fayziy, Hazrati inson
17. folk. Nima qilish, ish-faoliyat rejasi, ish olib borish yoʻli.
Bu soʻzni qiz eshitib, aqlini yitirib, hisobini yitirib, shoshib qoldi. — Murodxon
18. 3-sh. egalik va j.k. shaklida — (hisobiga) koʻm. vzf. Asos, sabab, qarashlilik kabi munosabatlarni ifodalaydi; evaziga, uchun, tufayli.
Katta mehnat hisobiga shunday natijalarga erishildi.
Bu yil uzumdan birinchi marotaba davlat hisobiga hosil yigʻib olindi. — Oʻzbekiston qoʻriqlari
Ogʻir minutlarda biz faqat soldatlarimizning mardligi va qatʼiyligi hisobiga dushmanni tutib turardik. — N. Safarov, Olovli izlar
- Oʻrta hisobda 1. Oʻrtacha hisob bilan aytganda. Jamoa oʻrta hisobda yigirma besh sentnerdan hosil oladi. — Hisobga olmoqMajlis qatnashchilarini hisobga oldim ;Aka-uka Hasanbek, Husanbek, tomda ishlayotgan gurji va pastdagi ikki yigitni hisobga olmaganda, qurilishda odam yoʻq edi. — Mirmuhsin, Meʼmor;Samarqand hokimi etib tayinlangan amirzodaning gʻoyatda yosh ekanini hisobga olib shoh Malik Tarxonni unga maslahatgoʻy va himoyachi etib tayinladi. — Mirmuhsin, Meʼmorrektorat ham uning ikkita imtihondan qarzi borligini hisobga olib, bu qarorni tasdiqlagandi. — Oʻ. Hoshimov; Qalbingga quloq sol
- Hisobi yoʻq Son-sanogʻini belgilab boʻlmaydigan (belgilash qiyin) miqdorda, juda ham koʻp; behisob, hisobsiz. Xizmat qilar hisobi yoʻq sipoyi — Bahrom va Gulandombir tomondan kirib kelayotganlarning hisobi yoʻq. — K. Yashin, Hamza
- Hisobiga yetmoq Qishloq kulbalarining cheti koʻrinmas, hovlilarning hisobiga yetib boʻlmasdi. — Oʻzbekiston qoʻriqlari
- Hisob daftari 1. Shaxs, narsa yoki son-miqdor qatori qayd etiluvchi daftar. U tirmashib, xirmonga chiqa boshladi tarozi yonida turgan Talʼat uni koʻrib qoldi shekilli, hisob daftarini paxta ustiga tashlab, chopib keldi — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol;— Hay, mayli menda odamgarchilik bor, — deydi-da, hisob daftari bilan choʻtni oladi. — P. Tursun, Oʻqituvchi
- Hisob qilmoq U savdogarni oʻz huzuringizga olib kelib, hisobni oʻzingiz qilganingiz xoʻbroqdir. — Boʻtakoʻz
- Hisobni ochmoq Oʻyinda birinchi boʻlib 1 raqami bilan qayd etiluvchi amalni bajarmoq. Masalan, birinchi toʻpni kiritmoq. Oʻyinning oʻttiz toʻqqizinchi minutida Boqi hisobni ochgan edi. — R. Azizxoʻjayev, Yashil chayla
- Bir hisobda Boshqa tomondan olib qaraganda; bir jihatdan. Bir hisobda, aytmaganimiz durust boʻldi.Bir hisobda, dadamning uxlab qolgani menga yaxshi boʻldi. Pobedada bir oʻzim maza qilib ketaman — S. Ahmad, Choʻl burguti
ot 1. Maʼlum maqsad bilan boʻlingan, qismlarga ajratilgan narsaning har bir boʻlagi, qismi; qism, boʻlak.
Hosilning toʻrtdan uch hissasi.
Keyin loyqa suvda baliq tutib, oʻziga katta hissani qoʻporadi. — Oybek, Tanlangan asarlar
2. Muayyan shaxs yoki narsaning haq-huquqi, imkoni; tan, chek.
Majididdin oʻz hissasiga tushgan tumanlarni sanab chiqdi. — Oybek, Navoiy
3. ayn. Ulush 1.
Oʻz hissasini ortigʻi bilan oldi.
Ilgariga, hech boʻlmasa, har kimga oʻz hissasi tushadi, degan umid bor edi. Endi uch xotinga bir hovuchdan yer, qolgan hammasi Zebixonga — Choʻlpon, Kecha va kunduz
Madrasa vaqfidan kutubxonador uchun ham hissa tayin qilganlar. — S. Ayniy, Esdaliklar
4. Biror narsa, umumiy ish va shu kabilarni tashkil etuvchi qism; unga qoʻshiladigan qism; ulush.
Bu ishda mening ham munosib hissam bor.
Islom madaniyatini rivojlantirishga katta hissa qoʻshgan muhtaram zotlarning nomlari butun olamga mashhur. — Gazetadan
Ushbu nashrga Lutfiyning oʻzbek klassik sheʼriyati taraqqiyotiga zalvorli hissa boʻlib qoʻshilgan ajoyib sheʼriy merosidan namunalar kiritildi. — Gazetadan
5. esk. Biror tashkilot yoki toʻdaga qoʻshilish, sherik boʻlish yoki aʼzo boʻlish uchun kirish haqi sifatida toʻlanadigan haq, pay.
6. Marta, barobar.
Uch hissa ortiq. Daromad oʻtgan yilgiga nisbatan ikki hissa koʻpaydi.
Burnogʻi yili sanoat korxonalari ikki yarim hissa mahsulot yetkazib berdi. — Gazetadan
shunday voqealar sodir boʻldiki, bular dahshatli afsonadan ming hissa yomonroq boʻlib, ularni daf qilishga soʻfilarning azoni ham kor qilmay qoldi. — P. Tursun, Oʻqituvchi
- Qissadan hissa — Kun shunday isib tursa, iyulda moʻljalga yetib olish mumkin. Kuz ham bahorning hissasini chiqarmay iloji yoʻq edi, — dedi Xolmirza. — I. Rahim, HilolaSidiqjon, xuddi kech kelganimning hissasini chiqaraman deganday, darrov ishga tushdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
sft. 1. His, sezgiga oid.
Dunyoga kelgan chaqaloqlar ulgʻaygani sayin, ularda hissiy aʼzolar asta-sekin shakllana boradi. — Fan va turmush
2. His-tuygʻu bilan bogʻliq, hissiyotni ifodalovchi.
Hissiy holat. Hissiy kechinmalar.
Qitʼa tili uchun gʻazalga xos boʻlgan hissiy boʻyoqlar yolqinida soʻzlarni jilvalantirish tamoyili xarakter kasb etmaydi. — OʻTA
Oʻzida yuksak hissiy-axloqiy madaniyatni mujassamlantirgan tarbiyachigina bola kayfiyatiga mos vositalarni tanlay biladi. — Fan va turmush
sft. 1. Sezish, his etish qobiliyatidan mahrum, sezmaydigan; hushsiz.
Nahot jumhuriyat matbuoti Kenjalar singari badxoh, johil, hissiz, kishining kamolotini koʻrolmay turganlar qoʻlida boʻlsa! — A. Qahhor, Sarob
Shoirni hech taniganmi hissiz dimogʻdor — A. Oripov, Yillar armoni
2. Hissiyot, his-tuygʻudan xoli; biror his-tuygʻu uygʻotmaydigan.
Ocherkda qahramon haqida faqat uning planni ortigʻi bilan bajarishi hissiz bayon etilgan. — F. Musajonov, Himmat
— Boʻldi yigʻlamang, —uning ovozi negadir hissiz, sovuq edi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol
sft. 1. Hisobi, soni, miqdori belgili.
Omonatin axir bir kun oladi, Hisobli kun axir borib toʻladi — Erali va Sherali
2. Hisobga olingan, hisobda bor; oʻlchovli.
Oʻrmondagi turmushni oʻz koʻzing bilan koʻrib turibsan. Har bir qultum suv, har bir burda non hisobli. — I. Raxim, Chin muhabbat
vaqtingni koʻp olib oʻtirmay. har minuting hisobli. — Yo. Xayimov, M. Rahmon, Hayot-mamot.
3. Uncha koʻp emas, cheklangan miqdordagi, sanoqli.
Yangi yilga hisobli kun qoldi.
4. Oʻzaro hisobi, hisob-kitobi joyida boʻlgan.
Hisobli doʻst ayrilmas. — Maqol
В определениях
250sururlan Xursand boʻlmoq, surur his qilmoq.
tuyg‘uli Sezish, his etish qobiliyati kuchli; sezuvchan. Nafis tuygʻuli qiz.
transgender Oʻzini jinsiy anglashi va his qilishi biologik jinsiga mos boʻlmagan shaxs.
emotsiyalilik Hissiyotlilik, hayajonlilik, his-tuygʻu bilan toʻlalik; musiqaning emotsionalligi.
ekspressiv Ekspressiv, taʼsirchan, taʼsirli; his-hayajonni ifodalaydigan; hayajonli; hayajonli (taʼsirli) nutq.
sensualizm fls. Bilish nazariyasida sezgini, his-tuygʻuni bilishning asosiy manbai deb tan oluvchi falsafiy yoʻnalish.
Сказки
214Yetim qiz gʻorda yashar ekan, uni ajdar qush asrab, oʻziga makon qilib oladi. Bir botir yigit ajdar qushni oʻldirib, qizni qutqaradi va u bilan baxtli hayot kec
Ushbu ertakda aka-ukaning sarguzashtlari orqali insonlarning taqdiri va amallarining oqibatlari haqida hikoya qilinadi. Aka oʻzining gʻalati duolari va harakatl
Bu ertakda oʻrmondagi hayvonlarni doimiy aldab yuradigan bir dono mushuk haqida hikoya qilinadi. Mushuk oʻzining ayyorligi bilan turli vaziyatlardan chiqib keta
Andijonlik yigitning sarguzashtlari haqidagi ushbu ertakda, yigitning boyga xizmatga kirishi va turli qiyinchiliklarga duch kelishi tasvirlanadi. Uning boshidan
Aql va Baxt doʻst boʻlib, bir oʻtinchining hayotiga aralashadi. Baxt oʻtinchiga omad keltirsa, Aql unga qiyin vaziyatlardan chiqishga yordam beradi.
Bu ertak oʻgay ona zulmiga uchragan aqlli bolaning sarguzashtlari haqida. U oʻzining zukkoligi bilan qiyin vaziyatlardan chiqib, baxtli hayot kechirishga muvaff
Диалектные материалы
193Biror narsani tarqatish, ulashish
Rahm qilmoq, yuragi (ichi) achishmoq
kichik avrani yasash protsessi
Внешние ресурсы
1Открытый набор данных узбекской речи; можно помочь, записывая свой голос или проверяя чужие записи.