Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«HIS» boʻyicha 807 ta natija: Izohli

Filtr

Lugʻat maqolalari

149 ta
hisob

ot 1. Son, miqdorni belgilash uchun raqamlab atash; sanoq, sanash.

Ogʻzaki hisob. Hisobda yanglishmoq.

Yasovulboshi hisobidan yanglishmay, oʻlim kaltagini sanaydi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

Qirmoqdaman fashist oʻgʻrini, Hisobimda hozir yuz oʻttiz. — R. Bobojon.

Sening hisobingga toʻgʻri keladimi? Agar olgan hisobimiz toʻgʻri chiqsa, bu gal uning [Otabekning] Margʻilonga quruq qatnab yurishining yettinchi qaytasi edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

2. Hisobda boʻlgani; miqdor, sanoq.

Hasharda qatnashayotganlarning hisobi. Fermadagi qoʻylarning hisobi. Olarda hisobi — toʻqqiz, Berarda sanogʻi — oʻttiz. — Maqol

Rus shaharlariga borib savdo qiluvchilar Turkistonda juda oz hisobda boʻlib — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

3. Kimsa yoki narsalarning mavjudligini, miqdorini belgilash roʻyxatidagi, unda qayd etiluvchi majmui; qayd etiluvchilar (etilganlar), borlar guruhi, qatori.

Inventar hisobi. Hisobga kiritmoq. Hisobdan chiqarilmoq.

Hali bu hisobga fuqarodan oʻldirilgan bechoralar kirmaydi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Boyagisi oʻn bittamidi? Mana shu soʻnggisini hisobga yozing — Shuhrat, Shinelli yillar

4. Hisob-kitob 5.

U [Otabek] oʻzining dushmanlarini oʻldirish uchungina Margʻilonga qatnab yurgan ekan, hisobini tugatdi-da, bedarak ketdi-qoldi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

5. Oʻzaro kelishuv, bitimga koʻra olinadigan ulush, haq.

Margʻilondan arava minib keluvchi yollangan kishi boʻlib, Toshkentga kelishining ertasi kuni hisobini olgan edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

6. (asosan egalik, joʻnalish kelishigi va chiqish kelishigi qoʻshimchalari bilan) Kimsa, jamoa va boshqalar tasarrufida, uning ixtiyorida boʻlgan narsa, moddiy boylik, oziq-ovqat, pul va shu kabilar

Gapning qisqasi, oʻzga xalqlar hisobiga yashadi. — S. Karomatov, Oltin qum

Endi komandirovkaga ham oʻz hisobingizdan borib kelasizmi? — S. Nurov, Narvon

7. Koʻpchilikka yoki kimsaga qilingan, boʻlgan ishlar haqida beriladigan maʼlumot.

Keyin qoʻli bilan peshonasini siqdi-da, hisob berishga boshladi qaltiragan koʻllari bilan choʻt qoqdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Otni bir oz sovitdim, beda soldim, —

Qobil, birov undan: Nima qilib yuribsan? deb soʻrayotganday, hisob berdi. — H. Gʻulom, Mashʼal

Mehmonxonalardan birida Mirzakarimboy oʻz gumashtasidan hisob olar edi. — Oybek, Tanlangan asarlar

8. Hisobot.

Rahbarning yarim yillik hisobi.

Mening ikki oyogʻimni bir etikka tiqib, hisobimni qoʻyishlari mumkin. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

9. Arifmetika.

Yangi maktablar ochib, Qurʼoni karim va boshqa diniy darslar bilan birga, jugʻrofiya, tarix, hisob kabi ilmlarni ham taʼlim beraylik. — Oybek, Tanlangan asarlar

Ikkinchi darsda Zohidov degan yoshgina bir yigit hisobdan dars berdi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

10. Hisoblash, hisoblab chiqish natijasi.

Baʼzan u uzundan-uzoq handasaviy hisoblarni qogʻozga yozib qolar, yana oʻychanlik bilan qamish qalam orqasini gʻajiy boshlardi. — Mirmuhsin, Meʼmor

11. I Biror narsa uchun toʻlanadigan pul summasi qayd etilgan hujjat.

Har bir student-qurilish otryadida iqtisod va hamkorlik shaxsiy hisoblari ochilgan. — Gazetadan

12. Biror muassasa, tashkilot va shu kabilarda buxgalteriya ish-muomalasini olib borish (yuritish) uchun xizmat qiluvchi moliyaviy operatsiya, shuningdek, hujjatlar.

13. Sport oʻyinida tomonlar ochkosini belgilovchi raqamlar (raqamlarda ifodalanuvchi sonlar) nisbati.

Oʻyinda hisob tenglashdi — 2:2. Bu gal 5:2 hisobi bilan mehmonlar gʻalaba qilishdi.

14. Gap oxirida (kesim tarkibida) desa boʻlgudek, deyarli maʼnosini bildiradi.

Gaz quritadigan sakkizta nasosning hammasi montaj qilib boʻlindi hisob. — Gazetadan

Na xotin, na bola-chaqa. Dunyodan toq oʻtdik hisob. — Oybek, Tanlangan asarlar

Elchiyev Roʻziyev bilan unchalik yaqin emas, osh-qatiq boʻlgan joyi ham yoʻq hisob. — E. Aʼzam, Javob

15. Biror ish, xatti-harakatning qanoatlanarliligini, oʻrniga oʻtishini bildiradi.

Oyogʻingizga qoʻy soʻysak arziydi, Yusufjon aka. Bu hisob emas, hovliga boramiz — K. Yashin, Hamza

16. Iloj, chora; imkoniyat.

Daryodan oʻtishning hisobi bormi?

Qaytay desam — quvadi, oʻtib ketishning sira hisobi yoʻq — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Dardim ichimda. Bir oldingizga borib, yuragimni yozib kelaman deyman, sira hisobini qilolmayman. — R. Fayziy, Hazrati inson

17. Nima qilish, ish-faoliyat rejasi, ish olib borish yoʻli.

Bu soʻzni qiz eshitib, aqlini yitirib, hisobini yitirib, shoshib qoldi. — Murodxon

18. (hisobiga) koʻm. vzf. Asos, sabab, qarashlilik kabi munosabatlarni ifodalaydi; evaziga, uchun, tufayli.

Katta mehnat hisobiga shunday natijalarga erishildi.

Bu yil uzumdan birinchi marotaba davlat hisobiga hosil yigʻib olindi. — Oʻzbekiston qoʻriqlari

Ogʻir minutlarda biz faqat soldatlarimizning mardligi va qatʼiyligi hisobiga dushmanni tutib turardik. — N. Safarov, Olovli izlar

  • Oʻrta hisobda 1. Oʻrtacha hisob bilan aytganda. Jamoa oʻrta hisobda yigirma besh sentnerdan hosil oladi. — Hisobga olmoqMajlis qatnashchilarini hisobga oldim ;Aka-uka Hasanbek, Husanbek, tomda ishlayotgan gurji va pastdagi ikki yigitni hisobga olmaganda, qurilishda odam yoʻq edi. — Mirmuhsin, Meʼmor;Samarqand hokimi etib tayinlangan amirzodaning gʻoyatda yosh ekanini hisobga olib shoh Malik Tarxonni unga maslahatgoʻy va himoyachi etib tayinladi. — Mirmuhsin, Meʼmorrektorat ham uning ikkita imtihondan qarzi borligini hisobga olib, bu qarorni tasdiqlagandi. — Oʻ. Hoshimov; Qalbingga quloq sol
  • Hisobi yoʻq Son-sanogʻini belgilab boʻlmaydigan (belgilash qiyin) miqdorda, juda ham koʻp; behisob, hisobsiz. Xizmat qilar hisobi yoʻq sipoyi — Bahrom va Gulandombir tomondan kirib kelayotganlarning hisobi yoʻq. — K. Yashin, Hamza
  • Hisobiga yetmoq Qishloq kulbalarining cheti koʻrinmas, hovlilarning hisobiga yetib boʻlmasdi. — Oʻzbekiston qoʻriqlari
  • Hisob daftari 1. Shaxs, narsa yoki son-miqdor qatori qayd etiluvchi daftar. U tirmashib, xirmonga chiqa boshladi tarozi yonida turgan Talʼat uni koʻrib qoldi shekilli, hisob daftarini paxta ustiga tashlab, chopib keldi — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol;— Hay, mayli menda odamgarchilik bor, — deydi-da, hisob daftari bilan choʻtni oladi. — P. Tursun, Oʻqituvchi
  • Hisob qilmoq U savdogarni oʻz huzuringizga olib kelib, hisobni oʻzingiz qilganingiz xoʻbroqdir. — Boʻtakoʻz
  • Hisobni ochmoq Oʻyinda birinchi boʻlib 1 raqami bilan qayd etiluvchi amalni bajarmoq. Masalan, birinchi toʻpni kiritmoq. Oʻyinning oʻttiz toʻqqizinchi minutida Boqi hisobni ochgan edi. — R. Azizxoʻjayev, Yashil chayla
  • Bir hisobda Boshqa tomondan olib qaraganda; bir jihatdan. Bir hisobda, aytmaganimiz durust boʻldi.Bir hisobda, dadamning uxlab qolgani menga yaxshi boʻldi. Pobedada bir oʻzim maza qilib ketaman — S. Ahmad, Choʻl burguti
Toʻliq maqola →
hissa

ot 1. Maʼlum maqsad bilan boʻlingan, qismlarga ajratilgan narsaning har bir boʻlagi, qismi; qism, boʻlak.

Hosilning toʻrtdan uch hissasi.

Keyin loyqa suvda baliq tutib, oʻziga katta hissani qoʻporadi. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Muayyan shaxs yoki narsaning haq-huquqi, imkoni; tan, chek.

Majididdin oʻz hissasiga tushgan tumanlarni sanab chiqdi. — Oybek, Navoiy

3. Ulush 1.

Oʻz hissasini ortigʻi bilan oldi.

Ilgariga, hech boʻlmasa, har kimga oʻz hissasi tushadi, degan umid bor edi. Endi uch xotinga bir hovuchdan yer, qolgan hammasi Zebixonga — Choʻlpon, Kecha va kunduz

Madrasa vaqfidan kutubxonador uchun ham hissa tayin qilganlar. — S. Ayniy, Esdaliklar

4. Biror narsa, umumiy ish va shu kabilarni tashkil etuvchi qism; unga qoʻshiladigan qism; ulush.

Bu ishda mening ham munosib hissam bor.

Islom madaniyatini rivojlantirishga katta hissa qoʻshgan muhtaram zotlarning nomlari butun olamga mashhur. — Gazetadan

Ushbu nashrga Lutfiyning oʻzbek klassik sheʼriyati taraqqiyotiga zalvorli hissa boʻlib qoʻshilgan ajoyib sheʼriy merosidan namunalar kiritildi. — Gazetadan

5. Biror tashkilot yoki toʻdaga qoʻshilish, sherik boʻlish yoki aʼzo boʻlish uchun kirish haqi sifatida toʻlanadigan haq, pay.

6. Marta, barobar.

Uch hissa ortiq. Daromad oʻtgan yilgiga nisbatan ikki hissa koʻpaydi.

Burnogʻi yili sanoat korxonalari ikki yarim hissa mahsulot yetkazib berdi. — Gazetadan

shunday voqealar sodir boʻldiki, bular dahshatli afsonadan ming hissa yomonroq boʻlib, ularni daf qilishga soʻfilarning azoni ham kor qilmay qoldi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

  • Qissadan hissa — Kun shunday isib tursa, iyulda moʻljalga yetib olish mumkin. Kuz ham bahorning hissasini chiqarmay iloji yoʻq edi, — dedi Xolmirza. — I. Rahim, HilolaSidiqjon, xuddi kech kelganimning hissasini chiqaraman deganday, darrov ishga tushdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
Toʻliq maqola →
hissiy

sft. 1. His, sezgiga oid.

Dunyoga kelgan chaqaloqlar ulgʻaygani sayin, ularda hissiy aʼzolar asta-sekin shakllana boradi. — Fan va turmush

2. His-tuygʻu bilan bogʻliq, hissiyotni ifodalovchi.

Hissiy holat. Hissiy kechinmalar.

Qitʼa tili uchun gʻazalga xos boʻlgan hissiy boʻyoqlar yolqinida soʻzlarni jilvalantirish tamoyili xarakter kasb etmaydi. — OʻTA

Oʻzida yuksak hissiy-axloqiy madaniyatni mujassamlantirgan tarbiyachigina bola kayfiyatiga mos vositalarni tanlay biladi. — Fan va turmush

Toʻliq maqola →
hissiz

sft. 1. Sezish, his etish qobiliyatidan mahrum, sezmaydigan; hushsiz.

Nahot jumhuriyat matbuoti Kenjalar singari badxoh, johil, hissiz, kishining kamolotini koʻrolmay turganlar qoʻlida boʻlsa! — A. Qahhor, Sarob

Shoirni hech taniganmi hissiz dimogʻdor — A. Oripov, Yillar armoni

2. Hissiyot, his-tuygʻudan xoli; biror his-tuygʻu uygʻotmaydigan.

Ocherkda qahramon haqida faqat uning planni ortigʻi bilan bajarishi hissiz bayon etilgan. — F. Musajonov, Himmat

— Boʻldi yigʻlamang, —uning ovozi negadir hissiz, sovuq edi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

Toʻliq maqola →
hisobli

sft. 1. Hisobi, soni, miqdori belgili.

Omonatin axir bir kun oladi, Hisobli kun axir borib toʻladi — Erali va Sherali

2. Hisobga olingan, hisobda bor; oʻlchovli.

Oʻrmondagi turmushni oʻz koʻzing bilan koʻrib turibsan. Har bir qultum suv, har bir burda non hisobli. — I. Raxim, Chin muhabbat

vaqtingni koʻp olib oʻtirmay. har minuting hisobli. — Yo. Xayimov, M. Rahmon, Hayot-mamot.

3. Uncha koʻp emas, cheklangan miqdordagi, sanoqli.

Yangi yilga hisobli kun qoldi.

4. Oʻzaro hisobi, hisob-kitobi joyida boʻlgan.

Hisobli doʻst ayrilmas. — Maqol

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 149 →

Taʼriflar ichida

250 ta
ekspressiv

ekspressiv Ekspressiv, taʼsirchan, taʼsirli; his-hayajonni ifodalaydigan; hayajonli; hayajonli (taʼsirli) nutq.

sensualizm

sensualizm fls. Bilish nazariyasida sezgini, his-tuygʻuni bilishning asosiy manbai deb tan oluvchi falsafiy yoʻnalish.

Hammasini koʻrish · 250 →

Ertaklar

214 ta
Ajdar qush
Xalq ogʻzaki ijodi

Yetim qiz gʻorda yashar ekan, uni ajdar qush asrab, oʻziga makon qilib oladi. Bir botir yigit ajdar qushni oʻldirib, qizni qutqaradi va u bilan baxtli hayot kec

Aka-uka
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda aka-ukaning sarguzashtlari orqali insonlarning taqdiri va amallarining oqibatlari haqida hikoya qilinadi. Aka oʻzining gʻalati duolari va harakatl

Aldoqchi mushuk
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda oʻrmondagi hayvonlarni doimiy aldab yuradigan bir dono mushuk haqida hikoya qilinadi. Mushuk oʻzining ayyorligi bilan turli vaziyatlardan chiqib keta

Andijonlikning hikoyasi
Xalq ogʻzaki ijodi

Andijonlik yigitning sarguzashtlari haqidagi ushbu ertakda, yigitning boyga xizmatga kirishi va turli qiyinchiliklarga duch kelishi tasvirlanadi. Uning boshidan

Aql bilan baxt
Xalq ogʻzaki ijodi

Aql va Baxt doʻst boʻlib, bir oʻtinchining hayotiga aralashadi. Baxt oʻtinchiga omad keltirsa, Aql unga qiyin vaziyatlardan chiqishga yordam beradi.

Aqlli bola
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertak oʻgay ona zulmiga uchragan aqlli bolaning sarguzashtlari haqida. U oʻzining zukkoligi bilan qiyin vaziyatlardan chiqib, baxtli hayot kechirishga muvaff

Hammasini koʻrish · 214 →

Sheva materiallari

193 ta
Pāylämāq
Buxoro viloyati · ulashmoq

Biror narsani tarqatish, ulashish

Yänchix
Qashqadaryo viloyati · gʻalla yanchish
avishmaq
Xorazm viloyati · rahm qilmoq

Rahm qilmoq, yuragi (ichi) achishmoq

avrasini ochish
Fargʻona viloyati · avrasini ochish

kichik avrani yasash protsessi

avushmaq
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · achishmoq

Hammasini koʻrish · 193 →

Tashqi resurslar

1 ta
Common Voice: oʻzbek tili
Korpuslar va ilmiy resurslar

Oʻzbek nutqining ochiq maʼlumotlar toʻplami; ovoz yozib yoki yozuvlarni tekshirib hissa qoʻshish mumkin.