«ҲАЁ» бўйича 187 та натижа: Изоҳли
от Ножўя, номаъқул хатти-ҳаракатдан тийилиш ҳисси; уят, шарм.
Вафосизда ҳаё ёʻқ, Ҳаёсизда вафо ёʻқ. — Мақол
Ҳаё — инсоннинг энг олийжаноб фазилати, унинг кўрки, безаги. — С. Кароматов, Вобкентлик ошиқ
Одамда ор-номус, ҳаё бўлиши керак, Жўрахон! Ахир эрингиз бор-а! — М.Исмоилий, Фарғона тонг отгунча.
от эск. Фойда, наф.
Бир мири ҳаён, уч мири зиён. — Матал.
У [Тешабой] савдогар отаси Болта кўпаснинг ҳаён кўтарса, зиёндан қочма, деган васиятини кўз ўнгида тутади. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча
У елкасини қисиб: — Шунақа бир ҳаракат бор эди, ҳадисини олмаган одамга қийин экан, ҳеч ҳаён чиқмади, — деб қўя қолибди. — Ж. Абдуллахонов, Тўфон
Пахтадан келган ҳаён чорвага ямоқ бўлиб кетарди. — Й. Шамшаров, Тошқин
от 1. Материянинг ўз ривожланишининг муайян бир давридаги ҳаракатланиш шакли.
Ерда ҳаётнинг пайдо бўлиши. Ўсимликлар ҳаёти.
Яқин атрофимизни ўрганиб, фақат сайёрангизда ҳаёт борлигини аниқлаганимизга анча бўлди. — О. Мўминов, Хиёбондаги уч учрашув
2. Инсон, ҳайвон, ўсимликларнинг туғилгандан (юзага келгандан) ўлгунга (ёʻқ бўлгунга) қадар бўлган физиологик ҳолати, тирик, мавжуд, яшаётган ҳолати.
Кўз жуда мураккаб оптик система бўлиб, киши ҳаётида кўзнинг яхши кўриши муҳимдир. — Газетадан
Бир авлоднинг ҳаётича давр ичида нур деган сўз эрмакдай бошланиб, асрларнинг ҳокими бўлиб қолди. — Ж. Абдуллахонов, Орият
Унинг ҳаёт асари қолмаган юзи яна хиралашди — К. Яшин, Ҳамза
3. Яшаш муддати; умр. Тўй — киши ҳаётидаги энг яхши орзу-умидларнинг ушалиши. Газетадан.
Гапни чўзма, чунки ҳаёт қисқадир. — М. Жўра, Изтироб
Олима ҳаётининг охирига қадар халқ учун покиза виждон билан хизмат қилди. — Саодат
4. кўчма Ҳаёт бағишловчи, ҳаётни таъминловчи нарса.
Электр симлардан ҳаёт оқади. — Гулдаста
Ҳаракат — иссиқлик, иссиқлик— ҳаёт демак. — Мирмуҳсин, Меъмор
Нон ҳидида ҳаёт бор, Ҳар мағзида мамот бор. — Газетадан
5. Киши ва жамиятнинг яшаш тарзи, ҳолати; турмуш, тирикчилик.
Ижтимоий ҳаёт. Оилавий ҳаёт. Ёзувчининг ҳаёти ва фаолияти. Республика ҳаёти. Маҳалла ҳаёти.
Билим юрти талабаларининг ҳаёти ҳар томонлама сермазмун ўтмоқда. — Газетадан
У ишнинг баланд-паст лой томлари шаҳардаги қашшоқ ҳаётнинг гувоҳидек мунғайиб турипти. — С. Кароматов, Олтин қум
Шу ҳаёт, шу турмушдан гадолик аъло. — Ғайратий
6. Бизни ўраб олган реал борлиқ, воқелик.
Ҳаёт жуда қизиқ-а?! Бировлар — асал, бировлар заҳар бераркан. — С. Юнусов, Кутилмаган хазина
Ҳаётда шундай одамлар борки, улар бутун умрларини фақат бир ишга, бирон касбга бағишлаган бўладилар. — Х. Ёдгоров, Ҳаёт тўлқинлари
7. сфт. Яшаб турган; тирик.
Ким билади, балки ҳаётдир ва, эҳтимол, ҳаётга ётдир. — Ҳ. Олимжон
Шу дарча чолингиз ҳаёт вақтида ҳам қийшиқ эди — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
8. кўчма Жонланиш, уйғониш.
Редаксия-да ҳаво юришиб, ҳаёт аломатлари пайдо бўлгандек туюлди Аҳмадга. — Ф. Мусажонов, Ҳиммат
9. Ҳаёт (хотин-қизлар исми).
сфт. Ножўя хатти-ҳаракатдан ўзини тортадиган, ҳаёси бор.
Аҳмад бу соф, ҳаёли, содда қизга жуда ширин сўз айтгиси келди — Ф. Мусажонов, Ҳиммат
сфт. Ҳаёси ёʻқ, уяциз.
Ҳаёсизга ҳар кун ҳайит. — Мақол
Соҳиб Доро: Ҳаёсиз билмагай ҳеч бир вафони, Вафога алмашур шоҳлар жафони. Уйғун ва И. — Султон, Алишер Навоий
Бозоров севгисининг ҳам миси чиқди. Энди у ҳаёсиз бошини қуйи солиб, қўл учида қарсак чалиб, лой бўлиб ўтирибди. — И. Раҳим, Чин муҳаббат
Вой шўрим Вой бети ёʻқ қиз! Вой ҳаёсиз қиз! — С. Зунуннова, Гулхан
сфт. 1. Ҳаётга, яшашга, тирикчиликка оид.
Ҳаётий жараёнлар. Ҳужайраларнинг ҳаётий вазифаси.
2. Ҳаёт учун зарурий, ҳаёт талабидан келиб чиқувчи, ҳаёт талаби билан боғлиқ.
Унинг орзуси бир қарашда романтик қасоскорнинг орзуси бўлиб кўринса-да, тагидаги ҳақиқат чуқур, ўта ҳаётий. — Ҳ. Ғулом, Тошкентликлар
Хўжалигимизда ҳали ечилиши ғоят зарур бўлган ҳаётий вазифалар кўплаб кўзга ташланади. — Ўзбекистон қўриқлари
унинг билан суҳбатда зарур ва ҳаётий масалалар гаплашиб олинган эди. — Мирмуҳсин, Умид
3. Ҳаёт билан боғлиқ, ҳаёт учун типик (бўлган), ҳаётдагига мос, тўғри келадиган.
— Асосий масала асарда айтилмоқчи бўлган фикрнинг ўқувчи қалбига яқин ва ҳаётий бўлишида, — деди Саид Аҳмад. — Шукрулло, Жавоҳирлар сандиғи
Ҳаётий воқеаларни умумлаштириб, сермазмун бадиий асарлар яратган ва яратаётган журналистлар кўп. — Х. Ёдгоров, Ҳаёт тўлқинлари
Рассом шоир ва маърифатпарварнинг сиймосини ҳаётий қилиб ишлай олган. — Газетадан
иболи Ибоси бор, андиша-ҳаё ҳиссига (хислатига) эга. Қайси аёл сабр-қаноатли, ҳаёли, иболи экан, у ҳаётда бахт-у тахтини топа олади. Газетадан
беномус Шарм-ҳаё билан иш тутмайдиган, шарм-ҳаёсиз, ор-номуссиз, уяциз. Беномус одам. Беномусга кунда тўй. Мақол Нуридай бетайин, беномус эмасман. Ойбек, Танланга
қистир-қистир с. т. Кўпчилик то-монидан кетма-кет, давомли тарзда пул қистириш. Ашулачилардан ўн тўда. Уларга қистир-қистиридан ташқари икки юз сўм пулни тугиб,
андиша Кетини, оқибатини ўйлаб ёки юз-хотир қилиб юритилган мулоҳаза. Андишанинг оти қўрқоқ. Мақол — Ғўзапоянгизни жуда ўт босиб кетибди-ю, — чўчитиб юбор
ибо Андиша, шарм-ҳаё билан тортиниш, шундай ҳис-сезги, уялиш. Дилора кулиб, чарақлаб қайтиб келганда, Ғуломжон ҳар қандай ибога парво қилмай, бўласи ёнига борд
поймол ф. — топталган, оёғости қилинган, ёʻқ қилинган Поймол бўлмоқ 1. Оёқ остида эзилмоқ, босилмоқ, топталмоқ; пайҳон бўлмоқ. Қорахитой саросима бўлиб, тоққа қоч
Етим қиз ғорда яшар экан, уни аждар қуш асраб, ўзига макон қилиб олади. Бир ботир йигит аждар қушни ўлдириб, қизни қутқаради ва у билан бахтли ҳаёт кек
Ушбу эртакда ака-уканинг саргузаштлари орқали инсонларнинг тақдири ва амалларининг оқибатлари ҳақида ҳикоя қилинади. Ака ўзининг ғалати дуолари ва ҳаракатл
Ақл ва Бахт дўст бўлиб, бир ўтинчининг ҳаётига аралашади. Бахт ўтинчига омад келтирса, Ақл унга қийин вазиятлардан чиқишга ёрдам беради.
Ушбу эртакда Ақл ва Давлат ўртасидаги баҳс тасвирланган бўлиб, улардан қайси бири ҳаётда муҳимроқ эканлиги синовдан ўтказилади. Ҳикоя давомида бир боланин
Бу эртак ўгай она зулмига учраган ақлли боланинг саргузаштлари ҳақида. У ўзининг зукколиги билан қийин вазиятлардан чиқиб, бахтли ҳаёт кечиришга мувафф
Қаҳратон қишда бўри олмахоннинг уйига киришга ҳаракат қилади. Аммо ақлли олмахон уни алдаб, ўзини ҳимоя қилиш учун айёрона режа тузади.
уяциз, беор, ҳаёсиз
чаён
ҳовли ҳудудидан ташқарида, лекин унинг девори орқасида турган ер
арғимчоқ; ҳаёнчак, беланчак
арғимчоқ; ҳаёнчак, беланчак
ҳаё, тортиниш, кўнмаслик
<спан транслате="но">til.uz</спан> лойиҳасини яратаётган ва қўллаб-қувватлаётган ташкилотлар.
til.uz — ўзбек тилига бағишланган миллий рақамли портал.
