Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«HAR» boʻyicha 4779 ta natija

Filtr

Lugʻat maqolalari

1240 ta
har
Izohli lugʻat · yana 4 ta lugʻatda

1. Shaxs yoki narsalarni, ularning belgisi, harakati va boshqalar jihatdan boʻlgan turidan ajratib (yakkalab) koʻrsatadi, shu tarzda belgilaydi.

Har toʻkisda bir ayb. — Maqol

Demak, bekor boʻlmabdi qurbon, Har qurbonga boʻlsin sharafshon! — H. Olimjon

Hoji boʻlsa, har besh daqiqada ichkari tomonga quloq solib toʻxtar edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Roʻzimboy elliklarni qoralagan, basavlat, har bilagi kelisopday polvon kishi edi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

Fotima yangi ketmon bilan yer chopar, har urganda, yerning kindigini uzib olaman derdi. — T. Ashurov, Oq ot

2. Soʻroq olmoshlari va bir, narsa kabi baʼzi soʻzlar bilan birikib, belgilash olmoshining umumlashtiruvchi turiga mansub olmoshlarni hosil qiladi.

Har qanday tasodifning oldini olish kerak-da! — O. Moʻminov, Xiyobondagi uch uchrashuv

Tilak tilar el duosida: Har qaysingiz boʻling mingga bosh. — H. Olimjon

Yomon odam boʻlsangiz, meni har nima qilishingiz qoʻlingizdan kelar edi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

— Har kim oʻqiyversa, podani kim boqadi? — dedi achchiqlanib — Mirzakarimboy. Oybek, Tanlangan asarlar

Haydar ota, har nima boʻlsa ham Ultarmaga borib, [Asrorqulni] koʻrib kelay, deb yoʻlga chiqdi. — A. Qahhor, Asror bobo

3. Vaqt, joy-makon bildiruvchi baʼzi soʻzlar bilan birikib, qoʻshma soʻzlar hosil qiladi:

har doim, har gal, har safar, har zamon va boshqalar Har vaqt juda ehtiyot boʻlib muomala qilar edi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Har zamon yaqin-yiroqdan gadoy tovushi eshitiladi. — A. Qahhor, Bemor

[Gulnor] Har gal kampir bilan yolgʻiz qolarkan, darrov qizning holini soʻrardi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Sayhonlikni oʻrmon har yoqdan oʻrab olgandi. — Oybek, Quyosh qoraymas

  • Har qalay Nima boʻlsa (boʻlganda) ham. Alamdanmi yoki yigitlik gʻururi ustun keldimi, har qalay, bir nafas bilan togʻoraga solib oldim. — S. Siyoyev, YorugʻlikLunjiga tushirgan boʻlsa kerak. Har qalay, shundan keyin Umri meni koʻrganida, koʻchaning u betiga oʻtib ketadigan boʻlib qoldi. — A. Qahhor, AsarlarBoya yangalari qosh-koʻzlariga surma tortib, yonogʻiga surma surtganidanmi, yo shuncha odam unga tikilib havaslanganidan uyalganigami, har qalay, yuzlari lov-lov yonardi. — R. Rahmon, Mehr koʻzda
  • Har holda Har holda, Toshkent aholisi Azizbek istibdodidan ortiq toʻydi, kimdan koʻmak soʻrashni ham bilmaydi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlarHar holda, bu oddiy hol emas. — O. Moʻminov, Xiyobondagi uch uchrashuv
Toʻliq maqola →
harb
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

ot Urush, jang.

Jahon koʻz tutdi bu qudratli harbga, Gʻalaba bilan biz borardik — Gʻarbga, Uygun

Harb ilmida hamma yoʻl bekilganda, jangchi uchun oʻlimdan boshqa chora qolmagandagina, oʻzini-oʻzi halok qiladi, deyiladi. — S. Ahmad, Hukm

  • Harb olishmoq Biri ikkinchisiga hamla qilmoq, olishmoq; tortishmoq. [Nabijon] Xoʻrillatib, serqatiq mastavani ichishga tutindi. Lekin mastava ichyaptimi, zahar ichyaptimi — farq qilmas, xayolida hamon oʻsha rais bilan harb olishar edi. — F. Nasriddinov, Ota oʻgʻli
Toʻliq maqola →
harf
Izohli lugʻat · yana 7 ta lugʻatda

ot Tovush (fonema)ning yozma nutq uchun qabul qilingan shakli, belgisi. Har bir tovush (fonema), odatda, bir belgi bilan ifodalanadi. Masalan, harflari. Baʼzi fonemalargina, maʼlum talab, sababga koʻra, birdan ortiq belgi bilan ifodalanadi.

  • Bosh harf
  • Kichik harf Imlo qoidalariga koʻra bosh harf yoziladigan hollardan boshqa har qanday holatda ishlatiladigan harf.
  • Harf tanimoq Harflarni biladigan, oʻqiydigan boʻlmoq. Odamlar harf tanib, sal-pal oʻqiydigan boʻlgandan keyin, Oʻrmonjon pravleniye oldiga hamma brigada va zveno boshliqlarini oʻqishga majbur qilish masalasini qoʻydi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 1240 →

Taʼriflar ichida

2769 ta
tiqilmoq

tiqil Tiqmoq feʼlining oʻzlik va majhul nisbatlari. Shisha ogʻziga poʻkak tiqilgan. Qopga un tiqildi. Xurjunning bir koʻzida tugun, bir koʻzida oʻrab tiqilgan jun qoplar.

kometa

kometa Tumansimon nurlanuvchi bulut hamda dumga oʻxshash nurli (yorugʻ) chiziq koʻrinishiga ega boʻlgan osmon jismi; dumli yulduz. Har zamon-har zamonda Yer yaqinidan noy

qavrak

qavrak Qir-adirlarda erta bahorda unib chiqadigan oʻtsimon koʻp yillik oʻsimlik va uning yosh paytida yeyiladigan oʻzagi. Har yer-har yerda qavrak oʻsimligi tanasi boshqa

toʻpir

to‘pir shv. Toʻp, toʻda; odamlar toʻpi, xalq. Hamma yoq qabriston jimligiday unsiz, vahimali har joy-har joyda tuproq, qum toʻpirlari. A. Hakimov, Ilon izidan Kindik qoni

gʻisha

g‘isha Qamishga oʻxshab oʻsadigan, ammo poyasining ichi gʻovak boʻlmaydigan oʻsimlik; savagʻich. Gʻisha — savagʻich, qamishga qaraganda u boshqacha oʻsadi. Qamish bir-bir

Hammasini koʻrish · 2769 →

Ertaklar

324 ta
Abduaziz
Xalq ogʻzaki ijodi

Abduaziz boy otasidan qolgan mol-mulkni sovurib, qirqta joʻrasidan yordam soʻraydi, ammo ular yordam bermaydi. Keyinchalik u karvon bilan safarga chiqib, quduqd

Ahmoq joʻralar
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda Yuz Muhammad ismli kalning topqirligi va ayyorligi orqali ahmoq joʻralarini aldab, ulardan qutulishi hikoya qilinadi. Uning har bir hiylasi kutilmaga

Ajdar qush
Xalq ogʻzaki ijodi

Yetim qiz gʻorda yashar ekan, uni ajdar qush asrab, oʻziga makon qilib oladi. Bir botir yigit ajdar qushni oʻldirib, qizni qutqaradi va u bilan baxtli hayot kec

Aka-uka
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda aka-ukaning sarguzashtlari orqali insonlarning taqdiri va amallarining oqibatlari haqida hikoya qilinadi. Aka oʻzining gʻalati duolari va harakatl

Aldoqchi mushuk
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda oʻrmondagi hayvonlarni doimiy aldab yuradigan bir dono mushuk haqida hikoya qilinadi. Mushuk oʻzining ayyorligi bilan turli vaziyatlardan chiqib keta

Alvasti
Xalq ogʻzaki ijodi

Bir yigit tasodifan alvastining telpagini qoʻlga kiritadi va shu orqali koʻrinmas boʻlib qoladi. U alvasti bilan birga turli sarguzashtlarga duch keladi, jumlad

Hammasini koʻrish · 324 →

Sheva materiallari

442 ta
Charlar
Toshkent shahri · chorlar
Choʻtirmak
Xorazm viloyati · Choʻtirmak

Har qanday daraxtga kallak urilganidan keyin yon-veridan g‘uj-g‘uj shoxlar o‘sib chiqib, ular ham chopib tashlangan keyin qolgan beo‘xshov tana qoldig‘i.

Ge: har
Xorazm viloyati · gavhar
Taylaq
Samarqand viloyati · toyliq

tuyaning ikki yashar bolasi

Hammasini koʻrish · 442 →

Maqolalar

1 ta

Tashqi resurslar

1 ta
Lotin.uz
Imlo va yozuv vositalari

Bepul va cheklovsiz kirill–lotin transliteratsiyasi; oʻ va gʻ harflarini yozish jarayonida tuzatadi.

Sahifalar

2 ta
Loyiha haqida

til.uz — oʻzbek tiliga bagʻishlangan milliy raqamli portal.