Қидирув

от 1. Металлдан эгиб, икки учини бир-бирига қўшиб ясаладиган доира шаклидаги буюм.

Темир ҳалқа. Эшик ҳалқаси.

Айвон эшигида бир эмас, иккитадан янги қоқилган ҳалқаларга кўзи тушиб, таажжубланди. — Д. Нурий, Осмон устуни

Дарвоза очилмади, Ибодилла унинг ҳалқасини уриб, тақирлата бошлади. — Ҳ. Ғулом, Машъал

2. эск. Доира шаклида ясалган, билак, бармоқ ёки қулоққа тақиладиган безак буюми.

[ Кумуш] Кичкина олтин ҳалқани қутидан олиб, қулоғига тақди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Авазнинг ёдига бармоғига ҳалқа таққан олакўз кимсанинг суқ назар ила тикилиб тургани келди. — С. Сиёев, Ёруғлик

Чойхоначи чўчиб, ирғиб турди, билагидаги оқ ҳалқани ечиб узатди. — С. Сиёев, Ёруғлик

3. Умуман, доира шаклидаги, доирасимон нарса.

пичоқ шириллаган сайин юпқа пиёз ҳалқалари олдидаги лаганчага тушиб турарди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

Кел, истасанг, ой ҳалқасини қулоғингга тақай, дилбарим — Э. Воҳидов.

Ноиб қамчи ҳалқасини билагига узатаркан, Аваз ҳалиги йигитга қараб қўйди. — С. Сиёев, Ёруғлик

4. кўчма Қуршов, қуршов доираси.

Душман ҳалқани ёриб чиқиб кетишга жон-жаҳди билан уринарди. — Н. Сафаров, Оловли излар

Қорақулов автоматчиларнинг кичик гуруҳи билан қуршов ҳалқасидан ўтиб, баталонга борди. — Т. Рустамов, Мангу жасорат

5. Занжир ва шунга ўхшаш нарсаларнинг ўзаро боғланган, уларни ташкил этувчи ҳар бир қисми.

Занжир ҳалқаси. Кишан ҳалқаси.

6. кўчма Ўзаро боғланган, боғланадиган нарсаларнинг ўзаро боғланувчи, боғланиш учун хизмат қилувчи ҳар бир қисми.

Фарзанд — бу келажак, фарзанд — ўтган аждодларни келажак авлодлар билан абадий боғлайдиган олтин ҳалқа. — К. Яшин, Ҳамза

У терговни ўзи олиб борган бўлса ҳам, айбномани бошқанинг оғзидан эшитганда, жиноятлар ҳалқаси кўзига яна ҳам мудҳишроқ кўринди. — Ҳ. Ғулом Машъал.

7. кўчма Маълум кишилар тўдаси; давра, жамоа.

— Қаландарлар ҳалқасига қабул қилинган соатдан бошлаб, ҳушимни ёʻқотган эдим, —деди Шумбола. — Ғ. Ғулом, Шум бола

сфт. Ҳалқаси бор.

дарвозаси нақшдор қилиб ишланган бўлиб, мисдан қилинган ҳалқали дасталари бўларди. — Шукрулло, Жавоҳирлар сандиғи

фл. 1. Ҳалқа ўрнатмоқ, ҳалқа солмоқ.

Дарвозани ҳалқаламоқ. Қуш оёқларини ҳалқаламоқ.

2. кўчма Ҳалқа шаклига келтирмоқ.

Арқонни ҳалқаламоқ.

3. кўчма Қуршов, ҳалқага олмоқ, қуршаб олмоқ.

Фриц ҳалқалаб қисди-ю, аммо эплолмади, бир илож қилиб, қуршовдан қутулиб чиқдик. Ойбек, — Қуёш қораймас

4. айн. Ҳалқаланмоқ 4.

Ҳалима опа кўзларида ёш ҳалқалагандай туюлди. — О. Ёқубов, Бир фелетон қиссаси

сфт. Ҳалқа шаклидаги; айланма, доиравий;

ҳалқасимон темир ёʻл;

қуёшнинг ҳалқасимон тутилиши.

Айлана, доира, шаклида.

фл. 1. Ҳалқаламоқ феълининг ўзлик ва мажҳул нисбатлари.

Қушлар тажриба учун ҳалқаланади.

Ҳалқаланар трубкада тутунлар — М. Шайхзода.

2. Ҳалқа шаклини олмоқ.

кулдоннинг четидаги сигаретадан ҳалқаланиб тутун чиқарди. — О. Мўминов, Хиёбондаги уч учрашув

3. Пайдо бўлмоқ, кўринмоқ, келмоқ, тўпланмоқ (кўз ёши ҳақида).

— Парпивойнинг қизи, илойим айтганинг келсин, кам бўлма, — отанинг кўзларида ёш ҳалқаланди. — Ш. Ғуломов, Ёрқин уфқлар