Qidiruv

Yechimini topgan, bir yoqli etilgan; nima qilish lozimligi aniqlangan (muammoli, chigal masala haqida).

Masala hal.

Har lahza zamonlar umridek uzun, Asrlar taqdiri lahzalarda hal. — Gʻ. Gʻulom

Bir masalaning hali uchun qoshingizga kelgan edim. — Oybek, Navoiy

1. Bundan bir oz ilgari; boya.

— Kanon kelding? — Hali keldim. Hali shu yerda edi. Hali kelib ketgan edi.

— Uylaringda kim bor? — Hali kirganimda, dadam bilan Yoʻlchi akam bor edi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Men hali uni qoʻshningiz uyidan chiqqan holda koʻrgan edim. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

2. Koʻp vaqt oʻtmasdan, yaqin orada; halizamon.

Hali kelsa koʻrarsiz, Kula-kula oʻlarsiz (maymun). — Topishmoqlar

Hali oʻgʻillarim ham moldan kelib qolishadi. — Mirmuhsin, Meʼmor

3. Ish-harakat, holatning amalga oshmagan, belgining, belgi-holatning toʻliq darajaga yetmagan vaqtini bildiradi; hozircha.

Tong otishiga hali vaqt erta. Hali xomsan — pisharsan, Bu damingdan tusharsan. — Maqol

Quyosh botgan, lekin kun hali yorugʻ, har yoqqa oqshom sukunati choʻzilgan. — Oybek, Tanlangan asarlar

Alisher oʻyin-qaroqligi tutdi-yu, hali qurib ulgurmagan nam etikchasini kiya solib, hovliga tushdi. — Oʻ. Usmonov, Sirli sohil

— Toʻpqayragʻochga yaqin qoldimi? — Hali bor. — Oybek, Tanlangan asarlar

4. yukl. Taʼkid, kuchaytiruv bildiradi.

Voy sharmandalar, hali qochirib yubordik denglar-a. — N. Fozilov, Diydor

Sen pismiqni, hali shoshmay tur — E. Raimov, Ajab qishloq

— Hali shunaqami! — dedi va eshikni zarda bilan yopib chiqib ketdi. — Mushtum

Oshni damlab, hali oʻtiribman, hali oʻtiribman — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

5. Takror holda qoʻllanib, ayiruvchi bogʻlovchi vazifasida kelib, “goh goh“, dam dam maʼnolarini bildiradi.

— Fargʻonaga borgunimizcha hali Shukrullo, hali Mirmuhsinning tanishlari topilaversa, bu yaqinda manzilga yetolmaymiz, — deb Said Ahmad hazillashdi. — Shukrullo, Javohirlar sandigʻi

ot Holdan toygan, azobli holatda.

Izingizdan chopaman, Hayqiraman men halak. S. — Ochil, Umidvor qushcha

Nega bugun bemadorsan, halaksan? — E. Vohidov, Sharqiy qirgʻoq

koʻzim qiymaganidan, ishim koʻpligiga qaramay, kelishga keldim-u, ketishning ilojini topolmay halakman. — Oybek, Ulugʻ yoʻl

ot 1. Kishiga qattiq botmaydigan, muloyim, yoqimli (tovush, muomala va shunday muomalali kishi haqida).

Halim muomala.

Suv tepasida odamlar oʻt boʻlib yonadi, boshqa vaqtlarda eng sokin, eng halim odamlar, suv boshida janjal chiqsa, soʻz va dalil oʻrniga musht bilan, ketmon koʻtarish bilan ish koʻrishga tirishadilar. — Oybek, Tanlangan asarlar

Bir-ikki daqiqa sukutdan soʻng Saidahmadxon sunʼiy tabassum, halim ovoz bilan soʻz boshladi. — Oybek, Ulugʻ yoʻl

Har gapidan, harakatidan gʻurur aks etadi. Muomalada halim. A. — Qahhor, Sarob

Umar qishloqqa koʻchib kelgan kezlari yumshoq supurgiday halim yigit edi. — Mushtum

2. Halim (erkaklar ismi).

sft. Hal berilgan, hal bilan yaltiratilgan.

Oltin halli kursi. Kumush halli bezaklar.

Munira bejirimgina, halli piyolaga shampan quyib, oʻrtaga chiqdi. — E. Usmonov, Yolqin