Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «HAD» — результатов: 345: Толковый

Фильтр

Словарные статьи

36
hadeb

Tez-tez va davomli ravishda, takror holda; nuqul.

Hadeb kulaverma. Hadeb bir gapni takrorlamoq.

Lola Murodjonga tik qaragani yuragi dov bermas, hayajonini bosish uchun hadeb kafti bilan sumkachasining bogʻichini silar edi. — M. Xayrullayev, Tilla marjon

Qoʻying, taqsir, satranj ham jonga tegdi, hadeb qolaverasiz. Uygʻun va I. — Sulton, Alisher Navoiy

Hadeb qorinni oʻylash kerak emas — S. Siyoyev, Yorugʻlik

Полная статья →
hadik

ot Biror kimsa yoki narsadan salbiy taʼsir, ziyon-zahmat yetishidan, shunga sabab boʻladigan holatdan qoʻrquv, choʻchish; shu haqdagi oʻy, xayol.

Ishtonsizning hadigi choʻpdan. — Maqol

Militsiyaning mashinasini birov koʻrmadimikin, degan hadikda devordan koʻchaga qaradim. — T. Murod, Ot kishnagan oqshom

Bir kuni Ahmadjon ming hadik bilan qizni kinoga taklif qildi. — F. Nasriddinov, Koʻngil

Sifatsiz mahsulotdan sotuvchi ham hadikda. — Mushtum

Yigitning unsiz boqishi unda hadik uygʻotar, shu bilan birga huzur baxsh etar edi. — J. Abdullaxonov, Oriyat

  • Hadik olmoq Koʻnglida hadik uygʻonmoq; hadiksiramoq, choʻchimoq. Malika shohdan hadik olib, xavfsirab yurar edi. — Bahrom va GulandomAbdusamad qori demak, Boʻtaboy Oʻrmonjondan hadik olganidan shundoq qilgan ekan, degan qarorga keldi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
Полная статья →
hadis

ot 1. Islom dinida Qurʼondan keyingi muqaddas manba, Muhammad paygʻambarning faoliyati va koʻrsatmalari haqida rivoyatlar majmui (Rasululloh sallallohu alayhi vassallamning turli sharoitlarda shariat ahkomlariga oid aytgan soʻzlari ham hadisdir).

Bir qancha moʻtabar kitob, oyat va hadislarni qarab chiqdim. — Gʻayratiy,Dovdirash

U [ Teshaboy] ham, oʻz paygʻambarlarining hadisini buzgan yoki firibgarlik, qilvirliklar bilan oʻz paygʻambarlarini aldagan riyokorlar singari dinidan ham chiqmas, shariat oldida murtad ham boʻlmas edi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Ahmadxoʻja oʻz xatida, Madrasayi oliyada tafsir, hadis, ilmi kimyo kabi turli ilmlar oʻqitilishini yozgan edi. — M. Muhammadjonov, Turmush urinishlari

2. Biror kimsaning aytgan soʻzlari yoki gaplari; rivoyat, hikoya.

Maygun labing hadisi mast etdi gʻoyibona, Kayfiyat oʻldi zohir jomi sharob koʻrmay. — Fazliy.

Senga balki ayon, balki noayon, Bir hayot hadisin aylayin bayon. — A. Oripov, Yillar armoni

  • Hadis oshi yoki oshi hadis Muhammad paygʻambarning aytib qoldirgan soʻzlari, u haqidagi rivoyatlarni oʻqish, eshitish maqsadida oʻtkaziladigan ziyofat, yigʻin. Asti nimasini aytasiz. Oshi hadisda yetmishga kirgan hazratimniyam koʻzlari shoh-soqqadek oʻynab ketdi. — Hamza,Paranji sirlari
  • Hadisi sharif U [Sultonmurod] diniy kitoblar — hadisi sharif, hatto qurʼon oyatlaridagi taʼbirlar haqida savol berib, ustozlarning gʻashiga tegardi. — Sh. Toshmatov, Erk qushiHadisi sharifda buyurishicha, odam avvalo oʻziga, keyin ahli ayoliga [oila aʼzolariga] yordam bersa, risoladagidek boʻladi. — Gazetadan
Полная статья →
hadya

ot Taqsim etilgan narsa; sovgʻa, tortiq, tuhfa.

Podshohning ziyofatiga hamma savdogarlar hadyalar olib boradi. — Ertaklar

Sochiladi sochqi, hadya, toʻyona, Shoʻx bolalar qiy-chuv ilib olmoqda. — Mirtemir

Zokir Faridaga pushti gulli panbarxat hadya qilgan, shu rangni yaxshi koʻraman, deb bir necha marta aytgan edi. — P. Qodirov, Uch ildiz

  • Hadya qilmoq (yoki etmoq) Hadya (sovgʻa) bermoq, tortiq qilmoq. Munis ham uni yaxshi koʻrardi. Baʼzi narsalarni unga hadya qilgan edi. — Oʻ. Umarbekov, Yoz yomgʻirihayhotday qoʻshni xonada xonga oqposhsho hadya etgan ulkan soatning taqillashidan boʻlak tovush eshitilmasdi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik
Полная статья →
hadaha

ot Tezlik bilan, tezdan, darrov.

Militsiyalar hadaha otlanib, yigirma odam boʻlib, yov-yarogʻini osib, otiga qamchi bosib, yoʻl tortdi. — Ochildov

Doʻstim, sen hadaha qaytmoq boʻlibsan. Borsang yaxshi boʻlardi. — Murodxon

Shaharda na balchiq bosib yuribsan, deya oʻgʻlini hadaha qistibastiga olmoqchi edi. — N. Norqobilov, Bekatdagi oq uycha

hadaha toʻshakka oʻtirarkan, singillariga shivirladi. — H. Shayxov, Tutash olamlar

Полная статья →

Показать все · 36 →

В определениях

6

Сказки

224
Abduaziz
Устное народное творчество

Abduaziz boy otasidan qolgan mol-mulkni sovurib, qirqta joʻrasidan yordam soʻraydi, ammo ular yordam bermaydi. Keyinchalik u karvon bilan safarga chiqib, quduqd

Aka-uka
Устное народное творчество

Ushbu ertakda aka-ukaning sarguzashtlari orqali insonlarning taqdiri va amallarining oqibatlari haqida hikoya qilinadi. Aka oʻzining gʻalati duolari va harakatl

Aldoqchi mushuk
Устное народное творчество

Bu ertakda oʻrmondagi hayvonlarni doimiy aldab yuradigan bir dono mushuk haqida hikoya qilinadi. Mushuk oʻzining ayyorligi bilan turli vaziyatlardan chiqib keta

Alvasti
Устное народное творчество

Bir yigit tasodifan alvastining telpagini qoʻlga kiritadi va shu orqali koʻrinmas boʻlib qoladi. U alvasti bilan birga turli sarguzashtlarga duch keladi, jumlad

Andijonlikning hikoyasi
Устное народное творчество

Andijonlik yigitning sarguzashtlari haqidagi ushbu ertakda, yigitning boyga xizmatga kirishi va turli qiyinchiliklarga duch kelishi tasvirlanadi. Uning boshidan

Aql bilan baxt
Устное народное творчество

Aql va Baxt doʻst boʻlib, bir oʻtinchining hayotiga aralashadi. Baxt oʻtinchiga omad keltirsa, Aql unga qiyin vaziyatlardan chiqishga yordam beradi.

Показать все · 224 →

Диалектные материалы

79
Satqoq
Qashqadaryo viloyati · satqoq

Shamollash natijasidagi, tana a’zolari tortishadigan kasallik.

Shadaburarra
Fargʻona viloyati · shadaburarra

Burarra (arra) turi (qismlari: tigʻ, quloq, oʻrtaliq, dasta, boshliq, dasband)

abrik
Qashqadaryo viloyati · abrik

Binafsha rang mayda gullar ochadigan chala buta tog‘ o‘simligi

avxor
Qashqadaryo viloyati · nov

axmanadan tushadigan suvni mollar ichishi uchun qilingan maxsus nov

balayataq
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · bachadon
baqtar
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · kungay (oftob tushadigan tomon)

Показать все · 79 →