Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«Элига» бўйича 146 та натижа: Изоҳли

Филтр

Луғат мақолалари

104 та
эл

от 1. Бир жойнинг одамлари, аҳолиси, халқи; умуман, кўпчилик одам, халойиқ, ҳамма.

У эрининг қилмишидан эл олдида бошини хеш қилиб юрарди. — Т. Ашуров, Оқ от

Одамларнинг кўз ёшидан, қаҳридан қўрқмай, эл отаси бўлиб юрганингизга ёқа ушлайман, тақсир. — С. Сиёев, Ёруғлик

2. Бир юртга, қабилага мансуб одамлар; миллат, халқ.

Қипчоқ эли. Манғит эли. Қардош эллар.

Шифокорлик касбини улуғлаш, элга сидқидилдан хизмат қилиш, кишиларнинг дардига даво топиш олийжаноб ишдир. — Газетадан

3. Юрт, диёр, мамлакат.

Чет эллар. Ҳар ким элида, ўрдак кўлида. — Мақол

Баҳор келди элимизга, Яшил тўн кийди дала. — И. Муслим.

Шу пайт хаёл узоқларга, она элимга олиб кетди. — Т. Рустамов, Мангу жасорат

Яшил элларга томон учиб кетди қушчалар. — А. Орипов

  • Эл бўлмоқ Кимса билан ўз кишисидек яқин, дўст бўлмоқ; чиқишмоқ. Асли душман эл бўлмас, Этакни кессанг, енг бўлмас. — МақолТомчи сел бўлмас, Душман эл бўлмас. — МақолБекнинг тўплаган одамлари аллақандай бир-бирига эл бўлмайдиган олчоқ одамлар экан — А. Мухтор, ЧинорЁвга эл бўлмаган каби ҳеч замон, Ёвни эл қолмади фарғоналиклар. — А. Обиджон.
Тўлиқ мақола →
элак

от Ун элаш учун ишлатиладиган, тўр қопланган ёғоч гардишдан иборат уй-рўзғор асбоби.

Сим элак. Қалин элак. Элакка кирган хотиннинг эллик оғиз гапи бор. — Мақол

Зиёдахон элакдаги кепакни оғзи тор халтачага эҳтиёт билан солди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

  • Элак бўлмаслик Хизмат қила олмаслик, хизматга ярамаслик. Қобилжон гап билмайди, гап билмагандан кейин, элга элак бўлмайди. — Ў. Умарбеков, Юлдузлар
  • Элакдан ўтказмоқ 1. Элаб тозаламоқ; эламоқ. Хом ёнғоқ пўстлоғини қуритиб, элакдан ўтказиб, хинанинг асилига келинг, деб яна пул топади. — С. Аҳмад, Сайланма;Бу ернинг табиати шунақа, янги келганларни элагидан ўтказиб олади — Ж. Абдуллахонов, Тўфон
Тўлиқ мақола →
элас

Сал-пал, сезиларсиз даражада.

Дадақўзининг аянчли товуши қулоғига элас чалинди. — А. Мухтор, Бўронларда бордек ҳаловат

Чеча коридорда туриб, баланд каравотда ётган эрини элас таниди. — Ёшлик

Тўлиқ мақола →
элат

ЭЛАТ ъбир уруғ-қабилага мансуб кишиларъ; ъқабилалар бирлашмасиъ. Бу киши менинг э л а т и м б ў л а д и. □ Ўзбек э л а т и ХИ асрда шаклланган. Бу сўз эл отидан жамлик маъносини ифодаловчи -(ä)т қўшимчаси билан ҳосил қилинган дейилади: эл + äт = элäт (ЭСТЯ, I, 343)

1. Кишиларнинг миллат шаклига келмасдан олдинги тарихий бирлиги

Кўпдир мамлакатда эллар, элатлар, Қадим ва покадим халқлар, мшиатлар. А — Орипов, Йиллар армони

2. Эл, эл-халқ, қабила. . Дорига тортди, деб карвонлар айтди

Қабила бошлиғи Олтиной ўз элатининг тўк, тинч бўлиши учун ҳамиша койғураркан — "Ўзбекистон қўриқлари"

3. Бир жойли ёки бир қабилага, уруққа мансуб кишилар (бир-бирига нисбатан). Бу киши менинг златим

Элатлар махорка ўраб, ҳузур билан торта бошладилар — Ойбек, Қуёш қораймас

Ҳа, элат, ётоққа ҳаммадан илгари кирадиган одатингиз ёʻк эди, нима бўлди? — В. Ғофуров, Вафодор

4. Юрт, диёр; мамлакат. . ■■

Эл севган киши элатга оксоқол бўлади — Мақол

Менўлсам, сеники Жамбил элатим. Ҳарна борим, бари аркон давлатим — "Равшан"

Борсанг, обод бўлар ўсган элатинг, Авж олади зиёда бўп давлатинг — "Муродхон"

Тўлиқ мақола →
элик

ёғупа. Эликишмоқ - элакишмоқ

Мунаввар оқ рўмолчадаги қизил элик доғларини Ёʻлдошнинг тумшуғининг тагига тутди: -Бу қайси ойимчанинг лабидан юққан? — С. Анорбоев, Меҳр

Қовоқлар яшил, лабларига қондай элик суртилган — Самар Нуров, Нарвон

Болалар синфдан синфга ўтган, вояга етган сари бир-бирига эликишиб, ораларидан қил ҳам ўтмайдиган даражада иноқлашиб боришарди — А. Муҳиддин, Ҳ. Тожибоев, Оташ қалбли қиз

Тўлиқ мақола →
элит

фр. элите — энг яхши, сара Туркум:Ўзбекчада франсузчадан ўзлашган сўзлар

Элит хо'жалик энг яхши уруг'лик ёки зотлик молларини етиштириш билан шуг'улланадиган қишлоқ хо'жалик муассасаси, стансияси

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 104 →

Таърифлар ичида

7 та
ғазабдор

ғазабдор фолк. айн. Ғазабкор. Отангнинг элига бора кўрмагин, Бизларни ўлдирар отанг ғазабдор. Эрали ва Шерали

талатўп

талатўп Ур-йиқит, сур-сур ва шу кабилар бесаранжом, нотинч ҳолат; тўс-тўполон. Ўн минг уйли Қўнғирот талатўп бўлиб, Кашал элига, Қалмоқ юртига кўча бошлади

шамшод

шамшод Ёғочи қаттиқ, доим яшил, тик ўсадиган жанубий дарахт ёки бута. Шамшод кўчати. Шамшод тароқ. Қомати (ёки қадди) шамшод Хотин-қиз элига дард-у бало

номақбул

номақбул Қабул қилиб бўлмайдиган, тўғри келмайдиган; номатлуб. Номақбул таклиф. Номақбул усул. Ойнагулни элига ўтказиб юборишнинг бир неча ёʻллари бор, бироқ бу й

зинҳор

зинҳор рвш. Асло, сира, мутлақо. Бировнинг айбига кулмагин зинҳор, Сенинг ҳам айбингга кулувчилар бор. Мақол Дунёни қизғанма мендан, азизим, Мен сенинг кўчангдан ў

мустабид

мустабид Мутлақ ҳокимиятга эга бўлган ҳоким, истибдод эгаси. Азизбек Туркистон хонлигининг энг золим ва мустабид саналган бекларининг бири ва унинг ўз қарамоғида бўл

Ҳаммасини кўриш · 7 →

Эртаклар

32 та
Ақл билан бахт
Халқ оғзаки ижоди

Ақл ва Бахт дўст бўлиб, бир ўтинчининг ҳаётига аралашади. Бахт ўтинчига омад келтирса, Ақл унга қийин вазиятлардан чиқишга ёрдам беради.

Ақл ва бойлик
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда чолнинг тўрт ўғли орасидан энг ақлли ва меҳнаткашини танлаши ҳақида ҳикоя қилинади. Эртак бойлик ва ақл ўртасидаги муносабатни кўрсатиб б

Чол билан кампир
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда бир чолнинг булоқ бўйида топган сеҳрли буюмлари орқали бойиб кетиши ва адолацизликка қарши курашиши ҳикоя қилинади. Унинг топқирлиги ва жасо

Девбачча
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда бойнинг ўғли ботир йигитга айланиб, турли саргузаштларни бошидан кечиради. У аждарни енгиб, подшоҳ қизига уйланади ва ўзига ўхшаган укас

Доно қиз
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда бир доно қизнинг ақл-заковати ва топқирлиги подшоҳнинг мураккаб саволларига жавоб беришда намоён бўлади. Қиз ўзининг зукколиги билан подшоҳн

Дурадгор билан тикувчи
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ҳунарманд дўстлар ўртасидаги рақобат ва муҳаббат ҳикоя қилинади. Тикувчи ўз маҳорати туфайли маликага уйланиб, подшоҳликка эришади.

Ҳаммасини кўриш · 32 →

Шева материаллари

3 та
авйртмақ
Сурхондарё вилояти · чақмоқтош

чўпонлар белига осиб юрадиган чақмоқ тош

белшоқ
Фарғона вилояти · белбоғ

Заргарликда пичоқ қини ва носқовоқнинг белига кумушдан ясаб қадалган гулдор бўлак

куяк
Қорақалпоғистон Республикаси · хивич; халтача

1. кузда қўй, эчкиларни қочиртиришдан сақлаш учун қўчқор ва такалар белига боғланадиган хивич парчаси; 2. қўй ва эчкилар елинига боғланадиган лат