Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«ЭЛ» бўйича 2013 та натижа: Изоҳли

Филтр

Луғат мақолалари

627 та
эл

от 1. Бир жойнинг одамлари, аҳолиси, халқи; умуман, кўпчилик одам, халойиқ, ҳамма.

У эрининг қилмишидан эл олдида бошини хеш қилиб юрарди. — Т. Ашуров, Оқ от

Одамларнинг кўз ёшидан, қаҳридан қўрқмай, эл отаси бўлиб юрганингизга ёқа ушлайман, тақсир. — С. Сиёев, Ёруғлик

2. Бир юртга, қабилага мансуб одамлар; миллат, халқ.

Қипчоқ эли. Манғит эли. Қардош эллар.

Шифокорлик касбини улуғлаш, элга сидқидилдан хизмат қилиш, кишиларнинг дардига даво топиш олийжаноб ишдир. — Газетадан

3. Юрт, диёр, мамлакат.

Чет эллар. Ҳар ким элида, ўрдак кўлида. — Мақол

Баҳор келди элимизга, Яшил тўн кийди дала. — И. Муслим.

Шу пайт хаёл узоқларга, она элимга олиб кетди. — Т. Рустамов, Мангу жасорат

Яшил элларга томон учиб кетди қушчалар. — А. Орипов

  • Эл бўлмоқ Кимса билан ўз кишисидек яқин, дўст бўлмоқ; чиқишмоқ. Асли душман эл бўлмас, Этакни кессанг, енг бўлмас. — МақолТомчи сел бўлмас, Душман эл бўлмас. — МақолБекнинг тўплаган одамлари аллақандай бир-бирига эл бўлмайдиган олчоқ одамлар экан — А. Мухтор, ЧинорЁвга эл бўлмаган каби ҳеч замон, Ёвни эл қолмади фарғоналиклар. — А. Обиджон.
Тўлиқ мақола →
элак

от Ун элаш учун ишлатиладиган, тўр қопланган ёғоч гардишдан иборат уй-рўзғор асбоби.

Сим элак. Қалин элак. Элакка кирган хотиннинг эллик оғиз гапи бор. — Мақол

Зиёдахон элакдаги кепакни оғзи тор халтачага эҳтиёт билан солди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

  • Элак бўлмаслик Хизмат қила олмаслик, хизматга ярамаслик. Қобилжон гап билмайди, гап билмагандан кейин, элга элак бўлмайди. — Ў. Умарбеков, Юлдузлар
  • Элакдан ўтказмоқ 1. Элаб тозаламоқ; эламоқ. Хом ёнғоқ пўстлоғини қуритиб, элакдан ўтказиб, хинанинг асилига келинг, деб яна пул топади. — С. Аҳмад, Сайланма;Бу ернинг табиати шунақа, янги келганларни элагидан ўтказиб олади — Ж. Абдуллахонов, Тўфон
Тўлиқ мақола →
элас

Сал-пал, сезиларсиз даражада.

Дадақўзининг аянчли товуши қулоғига элас чалинди. — А. Мухтор, Бўронларда бордек ҳаловат

Чеча коридорда туриб, баланд каравотда ётган эрини элас таниди. — Ёшлик

Тўлиқ мақола →
элат

ЭЛАТ ъбир уруғ-қабилага мансуб кишиларъ; ъқабилалар бирлашмасиъ. Бу киши менинг э л а т и м б ў л а д и. □ Ўзбек э л а т и ХИ асрда шаклланган. Бу сўз эл отидан жамлик маъносини ифодаловчи -(ä)т қўшимчаси билан ҳосил қилинган дейилади: эл + äт = элäт (ЭСТЯ, I, 343)

1. Кишиларнинг миллат шаклига келмасдан олдинги тарихий бирлиги

Кўпдир мамлакатда эллар, элатлар, Қадим ва покадим халқлар, мшиатлар. А — Орипов, Йиллар армони

2. Эл, эл-халқ, қабила. . Дорига тортди, деб карвонлар айтди

Қабила бошлиғи Олтиной ўз элатининг тўк, тинч бўлиши учун ҳамиша койғураркан — "Ўзбекистон қўриқлари"

3. Бир жойли ёки бир қабилага, уруққа мансуб кишилар (бир-бирига нисбатан). Бу киши менинг златим

Элатлар махорка ўраб, ҳузур билан торта бошладилар — Ойбек, Қуёш қораймас

Ҳа, элат, ётоққа ҳаммадан илгари кирадиган одатингиз ёʻк эди, нима бўлди? — В. Ғофуров, Вафодор

4. Юрт, диёр; мамлакат. . ■■

Эл севган киши элатга оксоқол бўлади — Мақол

Менўлсам, сеники Жамбил элатим. Ҳарна борим, бари аркон давлатим — "Равшан"

Борсанг, обод бўлар ўсган элатинг, Авж олади зиёда бўп давлатинг — "Муродхон"

Тўлиқ мақола →
элик

ёғупа. Эликишмоқ - элакишмоқ

Мунаввар оқ рўмолчадаги қизил элик доғларини Ёʻлдошнинг тумшуғининг тагига тутди: -Бу қайси ойимчанинг лабидан юққан? — С. Анорбоев, Меҳр

Қовоқлар яшил, лабларига қондай элик суртилган — Самар Нуров, Нарвон

Болалар синфдан синфга ўтган, вояга етган сари бир-бирига эликишиб, ораларидан қил ҳам ўтмайдиган даражада иноқлашиб боришарди — А. Муҳиддин, Ҳ. Тожибоев, Оташ қалбли қиз

Тўлиқ мақола →
элит

фр. элите — энг яхши, сара Туркум:Ўзбекчада франсузчадан ўзлашган сўзлар

Элит хо'жалик энг яхши уруг'лик ёки зотлик молларини етиштириш билан шуг'улланадиган қишлоқ хо'жалик муассасаси, стансияси

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 627 →

Таърифлар ичида

252 та
овоза

овоза Юрт-эл орасида бирор нарса, воқеа ва шу кабилар тўғрисида тарқалган хабар, гап-сўз, миш-миш. Бироқ тез кунларда Фозилжон уйланмоқчи эмиш, аммаси қиз қидири

абадий

абадий Вақт эътибори билан охири ёʻқ; мангу, доимий. Абадий ҳаёт. Абадий хотира. Шаҳарларнинг номи абадий, Бу номларни қўйган эл-улус. М. Шайхзода

мусулмонлик

мусулмонлик Ислом динига мансублик, тааллуқлилик. Мусулмонликка хилоф иш. Бас, гоҳ-гоҳида эл-жамоатни бир ерга йиғиб, дуосини олиб қўйиш мусулмонлик шарти эмасми? С

мардумозорлик

мардумозорлик Мардумозор бўлиш, кишига, элга озор, зарар-зиён етказиш. Акс ҳолда бу қадар телбалик кўчасига кириб, эл-улус кўзи олдида мардумозорлик бирла ном ч

жабр-жафо

жабр-жафо Ортиқ даражадаги жабр, қаттиқ жафо, зулм. Чин ёр бўлса қилар вафо, Номард қилар жабр-у жафо. Гулихиромон Урушнинг бутун жабр-у жафоси эл-улуснинг бошига ту

есир

есир Эри ўлган, эрсиз қолган хотин; бева, тул. Бу етим ўғил бўлиб, есир онанинг қўлида қолаверди. Муродхон Эронийлар эл-юртни талаб, эркакларни қул, хотинларни й

Ҳаммасини кўриш · 252 →

Эртаклар

400 та
Абдуазиз
Халқ оғзаки ижоди

Абдуазиз бой отасидан қолган мол-мулкни совуриб, қирқта жўрасидан ёрдам сўрайди, аммо улар ёрдам бермайди. Кейинчалик у карвон билан сафарга чиқиб, қудуқд

Аҳмоқ жўралар
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда Юз Муҳаммад исмли калнинг топқирлиги ва айёрлиги орқали аҳмоқ жўраларини алдаб, улардан қутулиши ҳикоя қилинади. Унинг ҳар бир ҳийласи кутилмага

Аҳмоқ подшо
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўғрилик қилган бир кишининг айби билан бошланган воқеалар занжири аҳмоқ подшоҳнинг бемаъни ҳукмлари туфайли кулгили тус олади. Адолатни ўрнатис

Аждар қуш
Халқ оғзаки ижоди

Етим қиз ғорда яшар экан, уни аждар қуш асраб, ўзига макон қилиб олади. Бир ботир йигит аждар қушни ўлдириб, қизни қутқаради ва у билан бахтли ҳаёт кек

Ака-ука
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда ака-уканинг саргузаштлари орқали инсонларнинг тақдири ва амалларининг оқибатлари ҳақида ҳикоя қилинади. Ака ўзининг ғалати дуолари ва ҳаракатл

Алдаркўса ва бой
Халқ оғзаки ижоди

Алдаркўса ёʻлда кетаётиб, ўзининг устидан кулмоқчи бўлган такаббур бойга дуч келади. Алдаркўса ўзининг зукколиги билан бойни қандай алдашни ўйлаб топ

Ҳаммасини кўриш · 400 →

Шева материаллари

728 та
Аллабешик
Қашқадарё вилояти · Беланчак

Беланчак.

Белиоқ
Наманган вилояти · балиқ
Челвегей
Фарғона вилояти · елвагай

Қо'қонда гелвагей ёки гелва тезаг', я'ни енгил ақлли одам

Чормаг'из
Бухоро вилояти · Чормаг'из

наққошликда - мис идишларга о'йилган бадиий нақш элементининг бир тури

ДУБАРГИ ШИКУФТ
Самарқанд вилояти · дубарги шикуфт

мис идишларга солинган бадиий нақш элементларидан бири

ДУБАРГИ ШИКУФТ
Бухоро вилояти · дубарги шикуфт

мис идишларга солинган бадиий нақш элементларидан бири

Ҳаммасини кўриш · 728 →

Мақолалар

1 та

Ташқи ресурслар

4 та
Мутолаа
Кутубхоналар ва ўқув материаллари

Аудио ва электрон китоблар кутубхонаси: бепул китоблар ва Премиум обуна; рўйхатдан ўтиш керак.

Ўзбек тили корпуси
Корпуслар ва илмий ресурслар

Ўзбек тилининг электрон корпуси: сўзшакл, лемма ва бирикмалар бўйича қидирув, конкорданс, морфологик таҳлил; параллел ва таълимий корпуслар.

Зиёнет
Кутубхоналар ва ўқув материаллари

Таълим портали ва электрон кутубхона.

Саҳифалар

1 та
Лойиҳа ҳақида

til.uz — ўзбек тилига бағишланган миллий рақамли портал.